autizm

DOCX 8 pages 382.2 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 382.2 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti umumiy psixologiya kafedrasi mustaqil ta’limi ta’lim yo‘nalishi: 60310900 – psixologiya (amaliy psixologiya) fan: klinik psixologiya qabul qiluvchi: ___________ d.ilyasovna toshkent-2025 mavzu: autizm autizmning kelib chiqishi tarixi tadqiqotlar va dastlabki ta'riflar (1940-yillar): autizm haqida birinchi ilmiy tahlillar 1940-yillarning boshlarida boshlanadi. 1943 yilda amerikalik psixiatr leo kanner autizmni birinchi marta batafsil tasvirlab berdi va uni "bolalik psixozining erta shakli" deb atadi. kanner autizmni ijtimoiy aloqada bo‘lishni va tilni rivojlantirishni qiyinlashtiradigan holat sifatida tasvirladi. shuningdek, 1944 yilda nemis psixiatr hans asperger o‘z tadqiqotlarida autizmning yengilroq shakllarini kashf etdi va bu holat keyinchalik asperger sindromi deb nomlandi. autizmni tushunish va tadqiqotlar (1950-1970-yillar): 1950-1970-yillarda autizmga oid turli nazariyalar rivojlandi. shu davrda ba’zi mutaxassislar autizmni ona va bola o‘rtasida hissiy aloqaning yo‘qligi bilan bog‘lashdi (bu fikr "sovuq ona" nazariyasi sifatida tanildi). biroq, bu nazariya vaqt o‘tishi bilan rad etildi, …

2 / 8

i. bu davrda asperger sindromi kabi autizmning yengilroq shakllarining ham autizm spektriga kirishi haqida ilmiy tadqiqotlar kengayib, autizmni tushunishda yangi yondashuvlar ishlab chiqildi. zamonaviy tadqiqotlar va yangi yondashuvlar (2010-yildan hozirgi kungacha): so‘nggi yillarda autizmga oid tadqiqotlar yanada chuqurlashdi. bugungi kunda autizmni biologik, genetik, neyrologik va psixologik jihatdan o‘rganishga katta e'tibor qaratilmoqda. tibbiyot va ilm-fan rivojlanishi bilan autizmni erta tashxislash va aralashuvning ahamiyati oshdi. shuningdek, autizmli bolalar uchun turli ta’lim va rivojlanish dasturlari ishlab chiqildi, ular ijtimoiy ko‘nikmalarni o‘rgatishga va yashash sifatini yaxshilashga qaratilgan. autizm tarixi, uning o‘rganilishi va davolash usullarining vaqt o‘tishi bilan qanday o‘zgarganini ko‘rsatadi. bugungi kunda autizm haqida ilmiy tushunchalar yanada aniqroq bo‘lib, autizmli bolalar va kattalar uchun samarali yordam berish imkoniyatlari kengaygan. autizm va psixologiyadagi yosh davrlarining bog‘liqligi, autizmni tushunishda va uning belgilari hamda rivojlanishini tahlil qilishda juda muhimdir. autizm, ayniqsa, bolalik davrida, uning rivojlanishining turli bosqichlarida namoyon bo‘ladigan va ijtimoiy, muloqot va xulq-atvor ko‘nikmalariga ta'sir qiladigan …

3 / 8

lkishlikning kechikishi: autizmli bolalarda nutq rivojlanishi ko‘pincha kechikadi. ular ko‘pincha o‘z fikrlarini ifoda etishda yoki boshqa odamlar bilan muloqot qilishda muammolarga duch keladilar. bu yosh davrda bolalarda tilni o‘rganishning qiyinligi va nutq rivojlanishidagi kechikish ko‘proq kuzatiladi. maktabgacha davr (3-6 yosh): ijtimoiy aloqalar va o‘yinlar: ushbu yoshda autizmli bolalar ko‘pincha o‘zaro aloqada va o‘yin faoliyatida yanada qiyinroq holatda bo‘ladilar. ular odatda guruh o‘yinlariga qatnashishni istamaydilar va boshqa bolalar bilan ijtimoiy aloqada bo‘lishni qiyinlashtiradigan o‘ziga xos xatti-harakatlarga ega bo‘lishi mumkin. og‘zaki va og‘zaki bo‘lmagan muloqot: autizmli bolalar bu yoshda o‘z nutqini rivojlantirishga qiyinchiliklar bilan duch kelishi mumkin. shuningdek, ular og‘zaki bo‘lmagan muloqot usullarini (masalan, yuz ifodalari, qo‘l ishoralari va boshqalar) o‘rganishda ham qiyinchiliklarga duch keladilar. o‘smirlik davri (6-12 yosh): ijtimoiy qiyinchiliklar: maktabda bolalar o‘rtasidagi ijtimoiy aloqalar yanada murakkablashadi. autizmli bolalar bu davrda o‘zaro aloqada bo‘lishda va do‘stlar orttirishda muammolarga duch kelishlari mumkin. ular ko‘pincha guruh faoliyatlaridan tashqarida qoladilar va ijtimoiy normalarni tushunishda …

4 / 8

q-atvorning o‘zgarishi: autizmli o‘smirlar o‘z xulq-atvorida o‘zgarishlar ko‘rsatishi mumkin, masalan, repetitiv xatti-harakatlar yoki o‘zgarishlarga qarshi yuqori sezgirlik. o‘smirlik davrida bu xatti-harakatlar yanada kuchayishi mumkin. yutuklik davri (19 yoshdan katta): o‘zini anglash va mustaqillik: o‘smirlikdan keyin kattalashayotgan autizmli odamlar o‘z hayotlarini yanada mustaqil tarzda tashkil qilishga harakat qiladilar. biroq, ular ko‘pincha ish joyida, oila qurishda yoki ijtimoiy faoliyatlarda qo‘llab-quvvatlashga muhtoj bo‘lishi mumkin. ijtimoiy va emotsional aloqalar bo‘yicha davom etayotgan qiyinchiliklar, ularning hayot sifatiga ta'sir ko‘rsatishi mumkin. xulq-atvorning stabilizatsiyasi: ko‘pincha kattalar davrida autizmli odamlarning xulq-atvori va hissiy reaktsiyalari barqarorlashadi. biroq, ayrim odamlar uchun ijtimoiy integratsiya davom etayotgan qiyinchiliklar va yangi vaziyatlarga moslashish muammolari mavjud bo‘lishi mumkin. autizmning psixologiyadagi yosh davrlar bilan bog‘liqligi, uning bolalikdan kattalik davrigacha bo‘lgan rivojlanish bosqichida ko‘rsatiladigan ijtimoiy, muloqot va xulq-atvor ko‘nikmalaridagi farqlarni anglatadi. har bir yosh davrida autizmning alomatlari va unga bo‘lgan yondashuvlar farq qiladi, shuning uchun erta tashxislash va mos davolash yondashuvlari muhim ahamiyatga ega. autizmli bolalar …

5 / 8

qotlar autizmning neyrobiologik, genetik, ekologik va atrof-muhit omillari bilan bog‘liqligini ko‘rsatmoqda. avvalgi yillarda autizmning asosiy sababi sifatida faqat psixologik yoki ota-onaning tarbiyasi (masalan, “sovuq ona” nazariyasi) ko‘rsatilgan bo‘lsa-da, zamonaviy tadqiqotlar bu tushunchalarni rad etib, autizmning bioloji va genetik omillarga bog‘liqligini ta'kidlamoqda. quyida autizmning kelib chiqishiga ta'sir etuvchi ba’zi asosiy sabablarga to‘xtalib o‘tamiz: genetik omillar: autizmning genetik asoslari eng muhim va ilgari surilgan sabablardan biridir. tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, autizmli bolalar oilasida, ayniqsa, aka-ukalar o‘rtasida, autizm holatlari ko‘proq uchraydi. genetik mutatsiyalar va polimorfizmlar (ya'ni, genetik variantlar) autizm rivojlanishida rol o‘ynashi mumkin. hozirgi kunda autizm bilan bog‘liq bir nechta genetik markerlar aniqlangan bo‘lsa-da, hali to‘liq autizmni aniqlash uchun genetik testlar ishlab chiqilmagan. neyrobiologik omillar: autizmning neyrobiologik sabablari, ya'ni miya tuzilishi va funksiyasidagi o‘zgarishlar ham uning rivojlanishiga ta'sir ko‘rsatishi mumkin. tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, autizmli insonlarning miya tuzilishida, ayniqsa, miya aloqalari va sinapslar (miyaning hujayralar o‘rtasidagi aloqa nuqtalari)da farqlar mavjud. miya yarim sharlarining ba’zi qismlarida, …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "autizm"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti umumiy psixologiya kafedrasi mustaqil ta’limi ta’lim yo‘nalishi: 60310900 – psixologiya (amaliy psixologiya) fan: klinik psixologiya qabul qiluvchi: ___________ d.ilyasovna toshkent-2025 mavzu: autizm autizmning kelib chiqishi tarixi tadqiqotlar va dastlabki ta'riflar (1940-yillar): autizm haqida birinchi ilmiy tahlillar 1940-yillarning boshlarida boshlanadi. 1943 yilda amerikalik psixiatr leo kanner autizmni birinchi marta batafsil tasvirlab berdi va uni "bolalik psixozining erta shakli" deb atadi. kanner autizmni ijtimoiy aloqada bo‘lishni va tilni rivojlantirishni qiyinlashtiradigan holat sifatida tasvirladi. shuningdek, 1944 yilda nemis...

This file contains 8 pages in DOCX format (382.2 KB). To download "autizm", click the Telegram button on the left.

Tags: autizm DOCX 8 pages Free download Telegram