genlarto'g'risidamalumot

PPTX 56 pages 8.1 MB Free download

56 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.1 MB

File type PPTX

Pages 56

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 56

slayd 1 genlar to’g’risida malumot irsiyatni molekulyar darajada o'rganishning asosiy muammolari ! ! ! 1. xujayrada irsiy axborat qanday saqlanadi va kelgusi avlodlarga qanday o'tadi? 2. organizmlarda ma'lum bir belgi va xususiyatning hosil bo'lishini ta'minlovchi maxsus oqsil molekulalari qanday sintez qilinadi? bu muammolar xromosomaning molekulyar tuzilishini o'rganish jarayonida to'plangan ma'lumotlar yordamida echila boshlandi va irsiy belgilarning yuzaga chiqishida dnkning roli aniqlandi. dnkning kimyoviy tuzilishi 1950 yillarda m.uilkins dnk molekulasini rentgen nuri yordamida tekshirib, uni fazoviy rentgennogrammasini oldi. 1953 yili amerikalik ge-netik dj.uotson va ang-liyalik genetik f.krik dnk tugrisidagi bilimlarni umumlashtirib, uni modelini yaratdilar. bu chizma uotson - krik nomi bilan ataladi. u 2 ta uzun va ingichka ipdan iborat bo'lib, bitta o'q atrofida bir-biriga eshilgan xolda buralib, aylanma xolida joylashadi. dnk zanjirini tashkil qilgan ipning xar biri polimer bo'lib, undagi nukleo tidlar bir-biri bilan uzlaridagi dezoksiriboza bilan fosfor bog'i orqali birikadilar. 1.ikkala ip komplemen-mentarlik printsipi asosida azotli asoslari orqali o'zaro …

2 / 56

i (replikatsiyasi)ning quyidagi 3 ta usulda borishligini ko'rsatdi. 1) qo'sh zanjir buzilmasdan (konservativ) –yangi dnk molekulasi hosil bo'ladi. 2) qo'sh zanjir ikkiga ajralib ( yarim konservativ ), qo'sh zanjirli dnk molekulasi uzilmasdan bir-biridan ajraladi va har birining qarshisida ularga komplementar (mos) bo'lgan dnk zanjiri hosil bo'ladi. 3) qo'sh zanjir buzilib, bo'laklarga ajralib (dispersion) yangi dnk zanjiri dastlabki dnk molekulasining buzilishidan vujudga kelgan bo'laklarining har xil tuzilmasidan hosil bo'ladi. g.sten 1957 yili dnk molekulasining ikki xissa oshishi (replikatsiyasi) 3 ta usulda borishini ko'rsatdi. konservativ yarim konservativ dispertsion dnk molekulasining ikkilanishi dnk molekulasining replikatsiyasini tushintiruvchi yuqoridagi usullardan yarim konservativ usul uotson va kriklar taklif qilgan dnk strrukturasining tuzilishiga mos keladi. dnk molekulasining yarim konservativ usulda ikkilanishida dastlab azotli asoslar o'rtasidagi vodorod bog'i uziladi. uzilish bo'lgandan keyin qo'sh zanjir ajrala boshlaydi va har bir ajralgan zanjir o'z atrofiga karioplazmada bo'lgan nukleotidlardan o'ziga komplementar bo'lganlarini olib, yangi zanjir hosil qiladi. a.korenberg (1956) dnk polimeraza …

3 / 56

uchun kerakli nukleotidlar yig'iladi va shu bo'lak hisobiga dnk ning yangi zanjiri o'sadi va shakllanadi. shuning uchun dnk bo'lagining oxirgi 3 raqamiga ega bo'lagini hosil qiluvchi (zatravka) yoki praymera deb ataladi barcha dnk polimeraza fermentlari dnk sintezini 3-on radikali bor joydan boshlaydi. chunki on radikali tezda o'z o'rnini bera oladi va unga fosfat bog'i birikadi. demak ikkilanish bo'layotgan dnk buralmalarining ikkala bog'ida bir paytda sintez hech qachon bir tamonga qarab bo'lmaydi. dnk sintezi juda tez ketadigan jarayon bo'lib, bakteriyalarda har bir sekundda yangi ipni hosil qiluvchi ona ipga (matritsa) 500 ta, viruslarda esa 900 ta nukleotid birikadi. bakteriyalarning barcha dnk si (4*106 p.n.) 20 minut ichida to'liq yangilanadi eukariot hujayralarda esa bu jarayon ancha sekiroq boradi. lekin eukariot hujayralari xromosomasida replikonlar juda ko'p bo'ladi.shuning uchun bir vaqtning o'zida bitta xromosomaning bir necha joyida dnk sintezi boshlanadi. replikon-dnk sintezi boshlanadigan joy. genetik kod. genetik kod. gen qanday qilib, 20 xil aminokislotalari …

4 / 56

lib keladi. qanday qilib dnk oqsillarning xilma xilligini belgilaydi? dnk ham oqsilga o'xshash polimer modda hisoblanadi. oqsil 20 ta monomerdan tuzilgan bo'lsa, dnk nukleotidi faqat uch qismdan iborat(azotli asos, dezoksiriboza, fosfor kislotasi). nukleotidlarning barchasida dezoksiriboza va fosfor kislotasi bir xil. farqi faqat azotli asoslardadir. genetik kod kodonning birinchi nukleotidi kodonning uchinchi nukleotidi tripletlarning barchasi topilgach shu narsa aniq bo'ldiki, bitta aminokislota bitta triplet bilan aniqlanmasdan 2,3,4, va bunda ko'proq tripletlar bilan aniqlanishi mumkin ekan agar dnk zanjirida bironta azotli asos tushib qolsa yoki boshqasi qo'shilib qolsa dnk zanjiridagi tripletning to'plami va ularning ketma-ket joylashishi zanjir bo'yiga o'zgaradi.64 tripletdan 3 tasi ma'nosiz (nonsens) tripletlar hisoblanadi(uaa,uga va uag). genetik kod barcha organizmlarda bir xildir (universal), ya'ni bitta triplet aaa bakteriyada, o'simlikda, hayvonda va odamda ham lizin aminokislotasini aniqlaydi tripletlar bir-birini to'sib qo'ymaydi,ya'ni bir triplet boshqa triplet tarkibiga kirmaydi va har biri mustaqil holda o'ziga tegishli aminokislotalarnigina aniqlaydi. tripletlar orasida ularni bir-biridan ajratadigan …

5 / 56

sa xisoblangan dnkdan sintez qilinadi. 1961 yillari olimlar dnk zanjirining bittasidan rnkni sintez qiluvchi ferment rnk - poli-meraza fermentini aniqlashdi. r.b.xesin raxbarligida rus olimlari rnk polimeraza fermentini 6 ta: 2 ta α, va β, β’ τ, g bo'laklardan iborat ekanligini ko'rsatdilar. rnkning dnk asosida sintez qilinish jarayoniga transkriptsiya deyiladi. transkriptsiyaning tugallanishi dnk molekulasidagi rnk polimeraza fermentini yana bir bo'lagi bo'lgan (ro) omilning birikishiga bog'liq. bu fermentni terminatsiya fermenti deyiladi va uning dnkga birikishi bilan dnk molekulasining terminator uchastkasida transkriptsiya tugaydi. nuklein kislotalar monomer nukleotidning tuzilishi hujayradagi funktsiyasi biopolimer molekulasi-ning tuzilishi dnk azotli asoslar (adenin, guanin, tsitozin, timin) irsiy axbo-rotni saq-lash qo'sh spiral zanjir uglevod – dezoksariboza fosfat kislota qoldigi rnk azotli asoslar (adenin, guanin, tsitozin, uratsil) axborot va transport rnk oqsil sintezida ishtirok etadi bitta spiral zanjir uglevod – riboza fosfat kislota qoldigi nuklein kislotalar dnk (dezoksiribonuklein kislota) rnk(ribonuklein kislota) oqsil biosintezi oqsil biosintezi to'rtta bosqichda boradi: 1) aminokislotalar faolligini …

Want to read more?

Download all 56 pages for free via Telegram.

Download full file

About "genlarto'g'risidamalumot"

slayd 1 genlar to’g’risida malumot irsiyatni molekulyar darajada o'rganishning asosiy muammolari ! ! ! 1. xujayrada irsiy axborat qanday saqlanadi va kelgusi avlodlarga qanday o'tadi? 2. organizmlarda ma'lum bir belgi va xususiyatning hosil bo'lishini ta'minlovchi maxsus oqsil molekulalari qanday sintez qilinadi? bu muammolar xromosomaning molekulyar tuzilishini o'rganish jarayonida to'plangan ma'lumotlar yordamida echila boshlandi va irsiy belgilarning yuzaga chiqishida dnkning roli aniqlandi. dnkning kimyoviy tuzilishi 1950 yillarda m.uilkins dnk molekulasini rentgen nuri yordamida tekshirib, uni fazoviy rentgennogrammasini oldi. 1953 yili amerikalik ge-netik dj.uotson va ang-liyalik genetik f.krik dnk tugrisidagi bilimlarni umumlashtirib, uni modelini yaratdilar. bu chizma uotson - krik...

This file contains 56 pages in PPTX format (8.1 MB). To download "genlarto'g'risidamalumot", click the Telegram button on the left.

Tags: genlarto'g'risidamalumot PPTX 56 pages Free download Telegram