izomeriya va uning turlari

PPT 46 pages 6.6 MB Free download

46 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.6 MB

File type PPT

Pages 46

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 46

loyiha texnologiyasi ma’ruzachi: dots. r.sh.kuryazov 11-mavzu: “organik birikmalardagi izomeriya va uning turlari” mavzu.organik birikmalardagi izomeriya va uning turlari. reja: 1. izomeriya hodisasining ochilish tarixi. 2. struktura(tuzilish) izomeriya va uning turlari. 3. fazoviy izomeriya.konformatsion izomeriya. 4. konfiguratsion izomerlar.geometrik va optik izomeriya. 5. tautomeriya. izomeriya hodisasining ochilish tarixi. izomeriya hodisaning kimyogarlarga ma’lum boʻlganiga qariyib 300 yil bo’di.1822 yil f.vyoler sian kislotasini kashf qildi va uning empirik formulasini(chno) adniqladi.1823 yilga kelib yana bir kimyogar yu.libix qaldiroq kislotani sintez qildi va uning tarkibi f.vyoler topgan sian kislota bilan bir xil boʻlib chiqdi. ushbu moddalarning tarkibi bir xil boʻlishiga qaramasdan xossalari bir-biridan keskin farq qilar edi. oʻsha davrning taniqli kimyogarlaridan biri y.berselius bu faktga oldiniga ishonmadi,lekin koʻp o’tmay 1830 yilda uning oʻzi bu hodisaga duch keldi.uzum va vino kislotasi xossalari jihatidan farq qilsa ham,bir xil empirik formulaga ega ekanligini aniqladi. y.berselius bunday moddalarni izomerlar,bu hodisani esa –izomeriya deb atadi. “izomeriya” yunoncha soʻz boʻlib, “izos” – …

2 / 46

ional guruhlar xarekteri bilan farqlanadi. aldegidlar bilan ketonlar oʻzaro izomer hisoblanadi. spirtlar bilan oddiy efirlar ham oʻzaro tuzilish izomerlardir. 4.metameriya. oddiy efirlarda uglevodorod radikali tuzilishiga bogʻliq boʻlgan odatdagi izomeriya(ikkilamchibutilizopropil efiri va uchlamchi-butilizopropil efiri) va tuzilish izomeriyaning boshqa shakli-metameriya (ajratilgan c atomlarining izomeriyasi) kuzatiladi.masalan,dietil efir va metilpropil efirlar oʻzaro metamerlar hisoblanadi . fazoviy izomeriya. kimyoviy tuzilishi bir xil boʻlgan molekulalar bir-biridan atomlarining fazoda joylashishi bilan ozaro farq qiladigan birikmalar fazoviy izomerlar (stereoizomerlar) deyiladi. fazoviy izomeriya konformatsion izomerlar konfiguratsion izomerlar geometrik izomeriya optik izomeriya alitsiklik birikmalar konformatsiyasi. halqali birikmalar tuzilishini tushintiruvchi a.bayerning kuchlanish nazariyasi(1886-yil) bu tip birikmalar yassi tuzilishli deb qaragan.bu nazariyaga koʻra eng barqarori besh a’zoli halqa bolib,undan kichiklari va kattalarida bayer kuchlanishi yuqori boʻladi. siklopropan va siklopbutanning yuqori kimyoviy faolligi-halqa uzilib biriktirib olish reaksiyalariga kirishishi ham halqa kuchlanishi bilan tushuntirildi.u holda siklogeksan,ayniqsa siklogeptan siklobutan kabi yuqori kimyoviy faollikka ega bolishi kerak edi.amalda bunday emas. nyumen proeksiyasi siklogeksanning kreslo konformatsiyasi shar …

3 / 46

boʻlsa,trans- izomer hosil boʻladi. masalan: optik izomeriya. proeksion formulalar. quyida formulalari keltirilgan sut kislotalarining chapga buruvchisi (-) d qatorga, o‘nga buruvchisi (+) l qatorga mansubdir. optik faol birikmalarning absolyut konfiguratsiyasi ifodalarini (r, s) fanga kan, ingold va preloglar kiritgan. bu ifodalar soat strelkasi bo‘yicha (r) yoki soat strelkasiga teskari (s) ma’nolarini anglatadi. optik faol moddaning absolyut konfiguratsiyasining ifodasini aniqlash uchun asimmetrik uglerod atomiga birikkan atomlar yoki atomlar guruhi ularning atom massalari kamayib boruvchi tartibda joylanadi. tetraedrga eng kichik atom massaga ega bo‘lgan guruhga teskari tomondan qarab, atom massasi katta guruhdan atom massasi kichik guruhga tomon aylanma yuriladi. bunda l(+) sut kislotasi absolyut konfiguratsiyasining ifodasi s, d (-) sut kislotasi absolyut konfiguratsiyasining ifodasi r bo‘ladi. sut kislota tarkibidagi asimmetrik uglerod atomi bilan birikkan guruhlar atom massalarining kamayib borishi bo‘yicha quyidagi qatorga joylashadi: -oh > -cooh > ch3 > h tautomeriya biror atom yoki guruhning molekulaning bir qismidan ikkinchi qismiga siljishi tufayli …

4 / 46

amin imin 4. tion-tiol tautomeriya; tiol tion 5.nitrozobirikma- oksim tautomeriya; nitrozobirikma oksim 6. nitrobirikma- atsi tautomeriya; nitrobirikma atsi-forma 7.imin-enamin tautomeriya. imin enamin ulardan keto-yenol tautomeriya koʻp uchraydi va yaxshi oʻrganilgan. atsetosirkaefir keton hamda yenol xossalariga ega.tadqiqotlar u keton(92,5%) va yenol(7,5%) shakllardagi ikkita izomerlar aralashmasidan iborat ekanligini koʻrsatdi.keto-yenol muvozanatning qaysi tomonga koʻproq siljishi temperatura hamda erituvchiga ham bogʻliq. keto-yenol tautomerlar juda past temperatura barqaror va amalda bir-biriga otʻmaydi.odatdagi sharoitlarda esa tautomer otishlar juda oson amalga oshadi. adabiyotlar: 1.shohidoyatov h.m., xoʻjaniyozov h.oʻ., tojimuhamedov h.s. organik kimyo. -toshkent: fan va texnologiyalar, 2014. -800 b. 2.iskandarov s. sodiqov b. organik kimyo nazariy asoslari.2-qism. -toshkent: ta’lim, 2012. -640 b. 3.berezin b.d., berezin d.b. kurs sovremennoy organicheskoy ximii. -m.: “visshaya shkola ” 2003 g. 4.traven v.f. . organicheskaya ximiya. uchebnik dlya vuzov. 1 i 2 tom. -m:, ikts “akademkniga” 2004 g. 6 6 4 o h c c h 3 c o o h c h …

5 / 46

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "izomeriya va uning turlari"

loyiha texnologiyasi ma’ruzachi: dots. r.sh.kuryazov 11-mavzu: “organik birikmalardagi izomeriya va uning turlari” mavzu.organik birikmalardagi izomeriya va uning turlari. reja: 1. izomeriya hodisasining ochilish tarixi. 2. struktura(tuzilish) izomeriya va uning turlari. 3. fazoviy izomeriya.konformatsion izomeriya. 4. konfiguratsion izomerlar.geometrik va optik izomeriya. 5. tautomeriya. izomeriya hodisasining ochilish tarixi. izomeriya hodisaning kimyogarlarga ma’lum boʻlganiga qariyib 300 yil bo’di.1822 yil f.vyoler sian kislotasini kashf qildi va uning empirik formulasini(chno) adniqladi.1823 yilga kelib yana bir kimyogar yu.libix qaldiroq kislotani sintez qildi va uning tarkibi f.vyoler topgan sian kislota bilan bir xil boʻlib chiqdi. ushbu moddalarning tarkibi bir xil boʻlishiga qara...

This file contains 46 pages in PPT format (6.6 MB). To download "izomeriya va uning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: izomeriya va uning turlari PPT 46 pages Free download Telegram