13-guruh elementlarining umumiy tavsifi

PPTX 10 pages 10.6 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.6 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

pptxgenjs presentation 13-guruh elementlarining umumiy tavsifi. bor va uning birikmalari. boridlar, boratlar tuzilishi 1 13-guruh elementlarining elektron konfiguratsiyasi va davriy jadvaldagi o'rni 13-guruh elementlari davriy jadvalning p-blokida joylashgan bo'lib, ularning tashqi elektron qavatida uchta elektron mavjud: ns²np¹. ushbu guruhga bor (b), alyuminiy (al), galliy (ga), indiy (in) va talliy (tl) kiradi. bor metall bo'lmagan element hisoblanadi, qolganlari esa metallardir. bu guruh elementlarining oksidlanish darajasi +3 bo'lishi odatiy hol, lekin talliy uchun +1 oksidlanish darajasi ham barqaror hisoblanadi. ularning davriy jadvaldagi o'rni ularning kimyoviy xossalarini belgilab beradi. masalan, ionlanish energiyasi va elektrmanfiylik bor dan talliyga tomon kamayib boradi, bu metallik xususiyatlarning oshishiga olib keladi. ushbu elementlarning elektron konfiguratsiyasi ularning birikmalar hosil qilish qobiliyatini ham aniqlaydi. 2 borning fizik va kimyoviy xossalari bor - qattiq, mo'rt, qora rangli metall bo'lmagan element. uning yuqori erish nuqtasi (2076 °c) va qaynash nuqtasi (4000 °c) bor. bor kimyoviy jihatdan inert bo'lib, xona haroratida ko'pchilik reaktivlar …

2 / 10

g icosahedral (20 ta yoqli) klasterlaridan tashkil topgan. turli allotropik modifikatsiyalarning xossalari ularning tuzilishiga bog'liq. masalan, kristall bor amorf borga nisbatan qattiqroq va barqarorroqdir. allotropik modifikatsiyalarning farqlari, ularning turli sohalarda qo'llanilish imkoniyatlarini yaratadi. 4 borning muhim birikmalari: boridlar boridlar - borning metallar va metalloidlar bilan hosil qilgan birikmalari. boridlarning ko'pchiligi yuqori qattiqlik, yuqori erish nuqtasi va kimyoviy barqarorlikka ega. ular turli tuzilishlarga ega bo'lishi mumkin, masalan metallga boy boridlar (m4b), borga boy boridlar (mb6) va tarmoqli boridlar (mb2). boridlarning tuzilishi bor atomlarining metall atomlari orasida joylashganligi bilan xarakterlanadi. metallga boy boridlarda bor atomlari alohida joylashgan bo'lsa, borga boy boridlarda bor atomlari zanjirlar, tarmoqlar yoki uch o'lchovli karkaslar hosil qilishi mumkin. boridlarning xossalari ularning tuzilishi va kimyoviy tarkibiga bog'liq. 5 boridlarning tuzilishi va xossalari: misol sifatida alyuminiy boridi alyuminiy boridi (alb2) - metallga boy borid bo'lib, unda alyuminiy atomlari bor atomlarining grafitga o'xshash tekis qatlamlari orasida joylashgan. ushbu tuzilish alyuminiy boridiga …

3 / 10

a kiradi. ularning tuzilishi juda xilma-xildir va ularning xossalari tuzilishiga bog'liq. boratlarning asosiy turlari ortoboratlar ([bo3]³⁻), metabolatlar ([bo2]⁻)n va poliboratlar ([bon]m)k dir. ortoboratlar alohida bo3 uchburchak ionlaridan tashkil topgan, metabolatlar esa bo2 zanjirlari yoki halqalaridan tashkil topgan. poliboratlar murakkabroq tuzilishga ega bo'lib, turli xil borat ionlarini o'z ichiga olishi mumkin. 7 boratlarning tuzilishi va xossalari: misol sifatida natriy tetraborati natriy tetraborati (na2b4o7·10h2o), odatda boraks nomi bilan tanilgan, eng muhim boratlardan biridir. u tarkibida tetraborat ioni [b4o5(oh)4]²⁻ mavjud bo'lib, bu ion to'rtta bor atomi va beshta kislorod atomidan tashkil topgan halqadan iborat. boraks suvda yaxshi eriydi va ishqoriy eritma hosil qiladi. boraks ko'plab sohalarda qo'llaniladi, jumladan yuvish vositalari, antiseptiklar, olovga chidamli materiallar va shisha ishlab chiqarish. u shuningdek, metallarni payvandlashda va analitik kimyoda titrlashda ham ishlatiladi. boraksning tuzilishi va xossalari uni sanoat va maishiy maqsadlarda qimmatli kimyoviy moddaga aylantiradi. 8 bor va uning birikmalarining qo'llanilishi bor va uning birikmalari turli sohalarda …

4 / 10

iqotlar xulosa qilib aytganda, bor va uning birikmalari turli xil xossalarga ega bo'lib, ko'plab sohalarda keng qo'llaniladi. boridlarning yuqori qattiqligi va issiqlik o'tkazuvchanligi, boratlarning suvda eruvchanligi va reaktivligi ularni sanoat va maishiy maqsadlarda qimmatli materiallarga aylantiradi. kelajakda borga asoslangan yangi materiallar va texnologiyalarni yaratishga qaratilgan tadqiqotlar davom ettirilishi kutilmoqda. bor nanotubalari, borga boy supero'tkazgichlar va yangi borat minerallarini sintez qilish va ularning xossalarini o'rganish kelajakdagi tadqiqotlarning asosiy yo'nalishlaridan bo'lishi mumkin. 10 image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png

5 / 10

13-guruh elementlarining umumiy tavsifi - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "13-guruh elementlarining umumiy tavsifi"

pptxgenjs presentation 13-guruh elementlarining umumiy tavsifi. bor va uning birikmalari. boridlar, boratlar tuzilishi 1 13-guruh elementlarining elektron konfiguratsiyasi va davriy jadvaldagi o'rni 13-guruh elementlari davriy jadvalning p-blokida joylashgan bo'lib, ularning tashqi elektron qavatida uchta elektron mavjud: ns²np¹. ushbu guruhga bor (b), alyuminiy (al), galliy (ga), indiy (in) va talliy (tl) kiradi. bor metall bo'lmagan element hisoblanadi, qolganlari esa metallardir. bu guruh elementlarining oksidlanish darajasi +3 bo'lishi odatiy hol, lekin talliy uchun +1 oksidlanish darajasi ham barqaror hisoblanadi. ularning davriy jadvaldagi o'rni ularning kimyoviy xossalarini belgilab beradi. masalan, ionlanish energiyasi va elektrmanfiylik bor dan talliyga tomon kamayib boradi, bu me...

This file contains 10 pages in PPTX format (10.6 MB). To download "13-guruh elementlarining umumiy tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: 13-guruh elementlarining umumiy… PPTX 10 pages Free download Telegram