yuqori molekulyar birikmalar kimyosi

PPTX 17 pages 2.3 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

слайд 1 toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filiali pediatiriya fakulteti tibbiy profilaktika yunalishi 101a guruh talabasi xushvaqtov suxrobbekning tibbiy kimyodan tayorlagan taqdimoti mavzu:yuqori molekulyar birikmalar eritmalarining xossalari.qonning reologik xossalari. monomer, polimer, elementar zveno, polimerlanish darajasi. polietilen, diyen uglevodorodlar haqida tushuncha. tabiiy kauchuk, uning tuzilishi va xossalari. sintetik kauchuk. sun’iy tolalar haqida tushuncha. yuqori molekulyar birikmalar haqida tushuncha. yuqori molekulyar birikmalar kimyosi minglab va bir necha yuz minglab atomlardan tuzilgan makromolekulalarni kimyoviy xossalarini, tuzilishi sintezi va analizini, ularda kuzatiladigan qonuniyatlarni yuqori molekulalar haqidagi eng muhim tushunchalarni o’rganadi. yuqori molekulyar birikmalar molekulyar massasi juda katta bir necha mingdan bir necha milliongacha bo’ladigan tabiiy va sintetik moddalar. organik yuqori molekulyar birikmalar jonli tabiatning asosini tashkil qiladi. tabiiy yuqori molekulyar birikmalar kraxmal va selluloza, lignin, pektin, oqsillar, garmonlar, fermentlar, o’simliklar va hayvon organizmlarining asosiy tarkibiy qismidir. o’simlik va hayvon organizmlarining hayoti yuqori molekulyar birikmalarining hosil bo’lish, bir turdan boshqa turga o’tish va parchalanish jarayonlari bilan …

2 / 17

okida amalga oshadi. ammo ularinng ta’sir etish mexanizmi xozirga qadar yaxshi o’rganilmagan. shunga qaramasdan kimyoning bu sohasi jadal rivojlanmoqda. hozir yangi – yangi yuqori molekulyar materiallar: plastmassalar, sun’iy tolalar va kauchuklar, loklar, bo’yoqlar, sun’iy charm va plyonkalar ishlab chiqarish yildan – yilga ko’payib bormoqda va ularning ishlatilish sohasi ham ko’payib bormoqda. sintetik tolalarning ba’zilari juda barqaror, mustahkam, qatiqligi olmosga yaqinlashadi. ulardan konstruksion materiallar, ion almashtiruvchi sorbentlar, yengil va chiroyli qurilish materiallari, mashinalarning detallari, kimyoviy apparatlar tayyorlashda keng foydalanilmoqda . barcha yuqori molekulyar birikmalar asosiy zanjirning tuzilishiga qarab, ikki sinfga bo’linadi: 1.karbozanjirli polimerlar; 2.geterozanjirli polimerlar; korbozanjirli polimerlarning asosiy zanjiri faqat uglerod (c) atomidan tuzilgan bo’ladi : ... – c – c – c – c – c – c – c – c - … uglerod atomining qolgan bog’lari vodorod, alkil, aril va h.k gruppalar bilan bog’langan bo’lishi mumkin. bunday tabiiy polimerlarga kauchuk, anorganik polimerlardan grafit va olmoslar misol bo’ladi. sintetik …

3 / 17

ietilen makromolekulasi ( - ch2 – ch2 - )n da ch2 = ch2 etilen monomer , tabiiy kauchukda butadiyen monomer bo’lsa, polistirolda , monomer stirol polivinilxlorda monomer ro’lini vinil xlorid o’ynaydi. polipropilenda monomer sellulozada c6h10o5 monomerdir. polimer – yuqori molekulyar birikmalarga ko’pincha polimerlar deyiladi. grekcha “poly” – ko’p, “meros” – qism (bo’lak) ma’nosiga ega. polimerlar molekulalarini makromolekulalar ham deyiladi (grekcha “macros” – katta, uzun deganidir). nisbiy molekuyar massasi juda katta quiymatga ega bo’lgan, tarkibida takrorlanib keluvchi elementar zvenolardan (bo’laklardan) iborat moddalar yuqori molekulyar birikmalar yoki bir qancha molekulalarning o’zaro kovalent bog’ orqali birikib yuqori molekulyar birkma hosil qilish reaksiyasi polimerlanish deb ataladi. polimerlanish reaksiyalari qo’shbog’i, uchbog’i bo’lgan yoki siklik tuzilishli organik moddalariga xosdir. elementar zveno. yuqori molekulyar birikmalar tarkibida davriy (ketma – ket) ravishda takorlanadigan elementar xalqalarga (yoki monomerlarga) elementar zveno deyiladi. polimerlarda elementar zvenolar kimoviy tarkibi bir xil bo’lib, ular zanjirda doimiy qaytarilib turadi. masalan : polietilenda doimiy takrorlanadigan …

4 / 17

malarni yuqori molekulyar polimerlar, past bo’lganlarni oligomerlar deyiladi. polimerlarning xossalari tuzilish regulyarligiga bog’liq bo’ladi, u fazoda yon radikallar va atomlar gruppasini joylashish tartibliligining darajasi bilan ifodalanadi. polimerlar stereoregulyar va sterenoregulyar strukturali bo’ladi. agar polimer tarkibnidagi radikallar uglerod zanjirining faqat bir tomoniga batartib joylashsalar stereoregulyar strukturali polimer deyiladi. masalan: polipropilenda stereoregulyarlik makromolekulalardagi metil radikallaring hammasi uglerod zaanjirining faqat bir tomoniga joylashganda yuzaga keladi. bunday polimerlar yuqori sifatli hisoblanadi, ammo ularni olish uchun alohida sharoitlar (o’ziga xos katilizatorlar, optimal temperatura, optimal bosim) yaratishni talab qiladi. agar metil radikallari uglerod zanjirining ikkala tomoniga betartib joylashsa stereonoregulyar struktirali polimer hosil bo’ladi. stereonoregulyar strukturali polimerning sifati stereoregulyar strukturali polimerlarga nisbatan past bo’ladi. ammo ko’pchilik hollarda stereonoregulyar strukturali polimerlar hosil bo’ladi. eng muhim sintetik polimerlanish. dastlabki moddalar (monomerlar):ch2=ch2etilen, ch2=ch - ch3prolilen, cf2 = cf2tetraftoretilen, c6h5 – ch = ch2 stirol, fenol c6h5 – oh, farmaldegid,metilmetakrilat va boshqalar. polimerning nomlanishi va formulasi: (-ch2-ch2-)npolietilen, polipropilen, polimetilmetakrilat, (-cf2 – …

5 / 17

itib polimerlanadi. bunda o’rtacha molekulyar massasi 200000 – 300000 bo’lgan polietilen olinadi. etilenni atmosfera bosimi yoki past bosim (2 – 3 atm) ostida va metall organik kompleks katalizatorlar ishtirokida (sigler – natta katalizatori ticl4 va alr3) polimerlash. bunda o’rtacha molekulyar massasi 700000 atrofida bo’ladi. molekulyar tuzilishi: yuqori bosim ostida olingan polietilenning makromolekulalarida (n ≈1000) yon uglevodorodli c1 – c4 zanjirlar bo’ladi. past bosim ostida olingan polietilen amalda tarmoqlanmagan, shuning uchun bu material ancha zich. xossasi : termoplast oq rangli hamma rangga oson bo’yaladi, yupqa varag’i rangsiz va tiniq. paypaslanganda mumga o’xshash. zarbga ta’siri yo’q, yomon kleylanadi. suv, kuchli kislotalar va ishqorlar hamda ko’pgina organik erituvchilar ta’siriga chidamli. suvda shishmaydi. zichligi 0,92 - 0,96 g/sm3, zichligini oritishi bilan qattiqligi, uzilish chegarasigacha bo’lgan barqarorlik, yuza qatiqligi ortadi. boshlang’ich yumshash temperaturasi ≈80 – 120 oc. ishlatilishi : plyonka ishlab chiqarish uchun material (ayniqsa o’rash uchun), taralar (qop, yashik, bochka va hk), uy – …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yuqori molekulyar birikmalar kimyosi"

слайд 1 toshkent tibbiyot akademiyasi termiz filiali pediatiriya fakulteti tibbiy profilaktika yunalishi 101a guruh talabasi xushvaqtov suxrobbekning tibbiy kimyodan tayorlagan taqdimoti mavzu:yuqori molekulyar birikmalar eritmalarining xossalari.qonning reologik xossalari. monomer, polimer, elementar zveno, polimerlanish darajasi. polietilen, diyen uglevodorodlar haqida tushuncha. tabiiy kauchuk, uning tuzilishi va xossalari. sintetik kauchuk. sun’iy tolalar haqida tushuncha. yuqori molekulyar birikmalar haqida tushuncha. yuqori molekulyar birikmalar kimyosi minglab va bir necha yuz minglab atomlardan tuzilgan makromolekulalarni kimyoviy xossalarini, tuzilishi sintezi va analizini, ularda kuzatiladigan qonuniyatlarni yuqori molekulalar haqidagi eng muhim tushunchalarni o’rganadi. yuqori m...

This file contains 17 pages in PPTX format (2.3 MB). To download "yuqori molekulyar birikmalar kimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: yuqori molekulyar birikmalar ki… PPTX 17 pages Free download Telegram