gipoksiya va uning turlari

PPTX 22 pages 747.9 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 747.9 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi osiyo xalqaro universiteti klinik fanlar kafedrasi mavzu gipoksiya va uning turlari gipoksiya (qadimgi yunoncha: ὑπό — ostida, pastda + grekcha: οξογόνο — kislorod ; kislorod ochligi) tanadagi yoki alohida organlar va toʻqimalarda kislorod miqdorining kamayishi. nafas olinayotgan havoda kislorod yetishmaganida (mas, balandlikka koʻtarilganda), yer ostida ishlaganda, nafas yoʻllariga yot jismlar tiqilib qolganda, bronxlar spazmida va b. hollarda roʻy berishi mumkin. gipoksiyaning tasnifi gipoksiyaning tasnifiga uning kelib chiqish sabablari va mexanizmlari asos qilib olingan. gipoksiyaning quyidagi turlari ajratiladi: gipoksik, nafas, gemik, sirkulyator, toʻqima, yuklama, substratga bogʻliq va aralash gipoksiya. gipoksiya etiologiyasi va patogenezi toʻqimaning nafas olishi — uning kislorodni yutish jarayonidir. toʻqimaning kislorod bilan ta ’minlanishida qon aylanishi, qon va tashqi nafas olish tizimlari qatnashadi. bu tizimlar har biri faoliyatining turli darajada buzilishi, albatta, toʻqimaning nafas olishida oʻz aksini topadi. bu moslashuv jarayonlari yetishmaganda va to'qimaning o'zida kisloroddan foydalanish xususiyati …

2 / 22

di. bu gipoksiyaga quyidagilar sabab boʻlishi mumkin nafas yoʻllarida oʻtkazuvchanlikning buzilishi (bronxospazm, yalligʻlanish jarayonlari, bronxitlar, traxeitlar), oʻpkaning rostlanishiga toʻsiqlar boʻlishi (pnevmotoraks, plevra boʻshligʻida ekssudatlar yigʻilishi) va boshqa nafas olish kasalliklarida ventilyatsiyaning pasayishi. sirkulyator (yurak-tomir) gipoksiya sirkulyator gipoksiya mahalliy va umumiy qon aylanishining buzilishida rivojlanib, uning ishemik va qonning harakatsiz toʻxtashi koʻrinishlarini ajratish mumkin. gemik (qon) gipoksiya gipoksiyaning bu turi qon tizimidagi patologik oʻzgarishlar asosan qonning effektiv kislorod sigʻimi kamayishi tufayli yuzaga keladi. gemik gipoksiya kamqonlik va gemoglobinning faoliyati buzilishi natijasida hosil boʻladigan gipoksiyalarga boʻlinadi. gemoglobinning co ga birikish qobiliyati kislorodga nisbatan 300 marta yuqori, bu esa is gazini juda zaharli ekanligini anglatadi; zaharlanish havoda, hatto uning ozgina miqdorida ham yuz beradi. bunda faqat gemoglobin emas, balki tarkibida temir boigan nafas fermentlarining faoliyati ham buziladi. nitrat, nitrit va anilin mahsulotlari bilan zaharlanishda metgemoglobin hosil bo'lib, u o‘zida uch valentlik (fe3+) temir tutadi va kislorodni biriktira olmaydi. toʻqima gipoksiyasi toʻqima gipoksiyasi — …

3 / 22

oksiya gipoksiyaning bu turi bir vaqtning oʻzida toʻqimani kislorod bilan taʼminlaydigan bir necha tizim faoliyati buzilishi bilan ifodalanadi. misol uchun ogʻir jarohatda bir vaqtning oʻzida aylanayotgan qonning hajmi kamayadi (sirkulyator gipoksiya), nafas olish yuzaki va tez boʻlib qoladi (respirator gipoksiya), natijada alveolada gaz almashinuvi buziladi. o'tkir gipoksiyani tajribada havoni inert gazlar (azot, geliy, metan) bilan almashtiranda hosil qilish mumkin. tajriba hayvonlari bu inert gazlar bilan nafas olganda 45-90 soniyada oʻlishi mumkin. kuchsizroq o'tkir gipoksiya uglerod oksidi (is gazi) dan zaharlanishda, alpinistlar balandlikka koʻtarilganda, koʻp qon ketganda, oʻtkir yurak va nafas yetishmovchiligi va boshqalarda uchraydi. surunkali gipoksiya uzoq davom etgan surunkali qon kasalliklari (leykozlar, og'ir anemiyalar)da, qon aylanish kasalliklarida (dekom pensatsiyalangan yurak yetishmovchiligi), nafas olish tizimi kasalliklari (bronxial astma, emfizema, pnevmoniya) da va boshqalarda kuzatiladi. gipoksiyada moddalar almashinuvi va fiziologik faoliyatlarning buzilishi gipoksiya har xil a’zolarning strukturasi va faoliyatlari buzilishini keltirib chiqaradi asab tizimi. gipoksiyaga markaziy asab tizimi juda sezgirdir, lekin …

4 / 22

aylanishini sezilarli orttiradi. bu oʻzgarishlar yurak qisqarishining tezlashuvi natijasida roʻy beradigan toj tom irlar kengayishi va venoz oqimning kuchayishidan kelib chiqadi. foydalanilgan adabyotlar image2.png image3.png image4.jpeg

5 / 22

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gipoksiya va uning turlari"

o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi osiyo xalqaro universiteti klinik fanlar kafedrasi mavzu gipoksiya va uning turlari gipoksiya (qadimgi yunoncha: ὑπό — ostida, pastda + grekcha: οξογόνο — kislorod ; kislorod ochligi) tanadagi yoki alohida organlar va toʻqimalarda kislorod miqdorining kamayishi. nafas olinayotgan havoda kislorod yetishmaganida (mas, balandlikka koʻtarilganda), yer ostida ishlaganda, nafas yoʻllariga yot jismlar tiqilib qolganda, bronxlar spazmida va b. hollarda roʻy berishi mumkin. gipoksiyaning tasnifi gipoksiyaning tasnifiga uning kelib chiqish sabablari va mexanizmlari asos qilib olingan. gipoksiyaning quyidagi turlari ajratiladi: gipoksik, nafas, gemik, sirkulyator, toʻqima, yuklama, substratga bogʻliq va ...

This file contains 22 pages in PPTX format (747.9 KB). To download "gipoksiya va uning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: gipoksiya va uning turlari PPTX 22 pages Free download Telegram