fizikaviy kimyo

PPTX 22 pages 219.1 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 219.1 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

mobil qurilmalarda java dasturlash fizikaviy kimyo o'zbekiston milliy universiteti, 2021 fizikaviy kimyo kafedrasining mudiri professor akbarov h.i. 1 zanjir reaktsiyalar zanjirsimon murakkab reaktsiyalar zanjir reaktsiyalarning bosqichlari zanjirning o'sish reaktsiyalari zanjirning uzilishi tarmoqlanmagan zanjir reaktsiyalar tarmoqlangan zanjirli reaktsiyalar ma'ruza rejasi o'zbekiston milliy universiteti, 2021 2 zanjirsimon murakkab reaktsiyalar biz yuqoridagi bo'limlarda ko'rib chiqqan reaktsiyalardan farqli ravishda zanjirsimon ko'rinishda sodir bo'ladigan murakkab reaktsiyalar mavjud bo'lib, bunday reaktsiyalar ko'pchilik hollarda faol markazlar va erkin radikallarning ishtirokida sodir bo'ladi. bu kabi reaktsiyalarning mavjudligi 1913 yilda m.bodenshteyn tomonidan bildirilgan. u 1916 yilda zanjirli reaktsiyalarda energetik qo'zg'algan molekulalar, keyinroq (1918) esa, v.nernest vodorod xloridni vodorod va xlordan hosil bo'lish reaktsiyasi misolida atom va erkin radikallar ishtirok etish sxemasini ko'rsatib bergan. o'zbekiston milliy universiteti, 2021 3 zanjir reaktsiyalarga ko'plab misollar keltirish mumkin, masalan, azonning termik parchalanishi, vodorod va uglevodorodlarning xlor va brom bilan ta'sirlanishi, organik birikmalarning polimerlanishi, radioaktiv parchalanish reaktsiyalari, shu kabi reaktsiyalar qatoriga kiradi. zanjir reaktsiyalarga …

2 / 22

n milliy universiteti, 2020 5 zanjirning o'sish reaktsiyalari o'zbekiston milliy universiteti, 2020 6 br2 +h br +br hosil bo'lgan br radikali n2 bilan bog'lanadi br+n2nbr+n hosil bo'lgan n radikali br2 ga ta'sir etadi. n+ br2 nbr+vr shu tariqa, ketma-ket reaktsiyalar davom etadi. odatda bu kabi zanjirning o'sish reaktsiyalari uchun energiya ko'p sarf bo'lmaydi. erkin radikallar yoki atomlarning so'nishi, reaktsiyaning to'xtashi, uchinchi bosqich – zanjirning uzilishiga olib keladi. uzilish faol markazlarni idish devoriga adsorbilanishi (urilishi) va natijada, neytral molekulalarning hosil bo'lishiga bog'liq bo'ladi: n + m hads vr+ mbr ads bunda m – idish devori yuzasi. zanjirning uzilishi o'zbekiston milliy universiteti, 2020 7 bu kabi zanjirning uzilishi birinchi tartibli reaktsiyalar qatoriga va bunday uzilish chiziqsimon uzilish turiga kiradi. ayni reaktsiya tezligi quyidagicha ifodalanadi: vu = ku m [br] ba'zi sharoitlarda erkin radikallarning biror neytral molekula bilan to'qnashishi ham zanjirning uzilishiga olib keladi, masalan, br+ br + nbr br2 + nbr ushbu …

3 / 22

(a) va (b) elementar reaktsiyalardan iborat bo'ladi: c2h6 + cl  c2h5*+ hcl (a) c2h5*+ cl2  c2h5cl + cl (b) hosil bo'layotgan zanjirning o'rtacha uzunligi zanjirning hosil bo'lishida paydo bo'lgan har bir faol markazga to'g'ri keladigan to'liq zanjir bo'g'ini bilan o'lchanadi. zanjirning o'rtacha uzunligi o'zbekiston milliy universiteti, 2020 10 agarda  bilan zanjirning o'rtacha uzunligini,  bilan har bir zanjir bo'lagida zanjirning uzilish ehtimolligini va =1- bilan zanjirni davom etish ehtimolligini belgilasak, (1) bo'ladi, bunda vd va vu lar – zanjirni davom etish va uzilish tezliklari. tarmoqlanmagan zanjirli reaktsiyalarning uzluksiz ravishda davom etishi uchun, zanjirning hosil bo'lish tezligi bilan zanjirning uzilish tezliklari teng bo'lishi kerak. zanjirning davom etish va uzilish tezliklari o'zbekiston milliy universiteti, 2020 11 ayni turdagi reaktsiyaning tezligi (2) tengligi orqali ifodalanadi. bunda: n0 – bir sekundda hosil bo'ladigan zanjirlar soni,  – zanjirning uzunligi (bo'g'inlar soni). yuqoridagi tenglik qaror topishi uchun reaktsiyani boshlanganligiga ma'lum vaqt o'tgan …

4 / 22

bog'liqlik tenglamasi quyidagi ko'rinishga ega bo'ladi: (5) bunda l – reaktsiya mahsulotini hosil bo'lishida zanjirni o'sishga olib keluvchi reaktsiyaning solishtirma tezligi. o'zbekiston milliy universiteti, 2020 () 15 tarmoqlangan zanjirli reaktsiyalar zanjirli reaktsiyalarning yana ham murakkabroq turi, bu tarmoqlangan zanjirli reaktsiyalardir. bunday reaktsiyalarga bir vaqtda ikki yoki undan ortiq faol markazlarning hosil bo'lishi bilan boradigan reaktsiyalar kiradi. bu kabi reaktsiyalarda faol markazlarning hosil bo'lishi va shu bilan birga, reaktsiya tezligining oshishi shiddatli ravishda sodir bo'lib, dastlabki moddalar miqdorini etarlicha kamayish vaqtigacha tezlik oshib borib, so'ngra kamayadi. bu turdagi reaktsiyalarga oksidlanish (yonish yoki portlash) bilan boradigan reaktsiyalar kiradi. o'zbekiston milliy universiteti, 2020 16 masalan, yuqori haroratda metanning oksidlanishi natijasida hosil bo'ladigan ho2˙ radikali reaktsiyaning oraliq mahsuloti – formaldegid bilan ta'sirlashib, uchta ˙oh radikalini hosil qiladi: ho2˙ + h2co + o2 → co2 + 3 ˙oh har bir hosil bo'lgan faol markaz orqali reaktsiya davom etishi natijasida tarmoqlangan reaktsiya sodir bo'ladi. o'zbekiston milliy …

5 / 22

gicha tavsiflash mumkin: n2 + o2 + m  ho2˙ + m ho2˙ + n2  n2o2 + n va h.k. n + o2  ˙oh + o ˙oh + h2  n2o + n o + n2  ˙oh + h reaktsiyada ishtirok etayotgan m ortiqcha energiyani yutuvchi qo'shimcha zarrachadir, ba'zan uning o'rnini idish devori egallashi ham mumkin. o'zbekiston milliy universiteti, 2020 19 tarmoqlangan zanjirli reaktsiyalar tezligi ayni reaktsiyalar qatoridagi n + o2  ˙oh + o reaktsiyasi n2+o2+m  no˙ + m reaktsiyasiga qaraganda sekinroq borgani sababli, zanjirda tarmoqlanish sodir bo'ladi. (3) tenglamadagi kabi tarmoqlangan zanjirli reaktsiyalar tezligini quyidagicha ifodalash mumkin: (6) bunda: - faol markazlarning so'nish tezligi, fn – tarmoqlanish natijasida faol markazlarning hosil bo'lish tezligi. o'zbekiston milliy universiteti, 2020 20 tarmoqlangan zanjirli reaktsiyalar tezligining integral ko'rinishi hisoblashni soddalashtirish maqsadida reaktsiyaning boshlang'ich sharoitida t=0 da n=0 bo'lishini hisobga olgan holda, g va f larni o'zgarmas kattaliklar deb …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizikaviy kimyo"

mobil qurilmalarda java dasturlash fizikaviy kimyo o'zbekiston milliy universiteti, 2021 fizikaviy kimyo kafedrasining mudiri professor akbarov h.i. 1 zanjir reaktsiyalar zanjirsimon murakkab reaktsiyalar zanjir reaktsiyalarning bosqichlari zanjirning o'sish reaktsiyalari zanjirning uzilishi tarmoqlanmagan zanjir reaktsiyalar tarmoqlangan zanjirli reaktsiyalar ma'ruza rejasi o'zbekiston milliy universiteti, 2021 2 zanjirsimon murakkab reaktsiyalar biz yuqoridagi bo'limlarda ko'rib chiqqan reaktsiyalardan farqli ravishda zanjirsimon ko'rinishda sodir bo'ladigan murakkab reaktsiyalar mavjud bo'lib, bunday reaktsiyalar ko'pchilik hollarda faol markazlar va erkin radikallarning ishtirokida sodir bo'ladi. bu kabi reaktsiyalarning mavjudligi 1913 yilda m.bodenshteyn tomonidan bildirilgan. u 1916...

This file contains 22 pages in PPTX format (219.1 KB). To download "fizikaviy kimyo", click the Telegram button on the left.

Tags: fizikaviy kimyo PPTX 22 pages Free download Telegram