atom tuzilishining nazariyalari

PPTX 20 стр. 5,1 МБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

lektsiya №4 atom tuzilishi nazariyalari ma'ruzachi: dots. namozov o.m. 3- maruza atom tuzilishi nazariyalari reja 1. atom nimalardan tarkib topgan? 2.atom ichida nimalar bor? 3. atomlar ichidagi elektronlar? 4.atom tuzilishi xakidagi ilmiy nazariyalar. 5. atom orbitallarining elektronlar bilan to'lib, borishi to'g'risida klechkovskiy koidasi. atom nimalardan tarkib topgan? 1913-yilda daniyalik fizik nils bor o‘zining atom tuzilishi haqidagi nazariyasini ilm-fanga taklif etdi. uning nazariyasi asosida, rezerford ishlab chiqqan planetar model yotar edi. ushbu nazariyaga ko‘ra, atom tuzilishi, sayyoralarning markaziy obyekt - yulduz atrofida o‘z orbitalari bo‘ylab harakatlanishi singari, ya'ni makrodunyo modeliga qiyosan olingan edi (masalan, yer va boshqa sayyoralarning quyosh atrofida aylanishi kabi). aynan sayyoralar sistemasi singari, elektronlar ham, atom markazidagi og‘ir yadro atrofida, aniq va qat'iy orbitalar bo‘ylab harakatlanadilar. bor, atom nazariyasi uchun, kvant g‘oyasini kiritdi. unga binoan, elektronlar yadro atrofidagi o‘z, orbitalarida, ularga qat'iy muvofiq energetik pog‘onalarga bo‘yicha harakatlanishadi. aynan bor modeli, hozirgi zamon kvant-mexanik atom modelining asosi sifatida xizmat …

2 / 20

g mavjud emasligi, ushbu zarrachalarning elektromagnit maydonga nisbatan hech qanday ta'sirlanishga kirishmaganligi bilan isbotlandi. atom yadrosining o‘zi, og‘ir zarrachalar - proton va neytronlardan iborat. ushbu zarrachalarning har biri, elektronlardan deyarli ikki ming marta og‘irroq. ular ikkalasi o‘lchamlariga ko‘ra ham o‘zaro o‘xshash, faqat aytib o‘tilganidek, protonlar musbat zaryadga ega bo‘lgani holda, neytronlarning umuman hech qanday zaryadi bo‘lmaydi. atomning o‘lchamlari, uning yadrosining o‘lchamlaridan bir necha barobar katta bo‘lib, agar atomni futbol maydoni o‘lchamlari kabi o‘lchamda tasavvur qilsak, unda, yadro, ushbu futbol maydoni qoq markaziga joylashtirilgan tennis koptogi singari o‘lchamda namoyon bo'ladi. tabiatda, o‘lchamlari, massasi va boshqa xossalariga ko‘ra farqlanuvchi ko‘p sonli atomlar mavjud. bir turdagi atomlarning jamlanmasi, kimyoviy element deb ataladi. hozirgi kunda, kimyoviy elementlarning 117 xili fanga ma'lum. ularning atomlari, massasi, o‘lchamlari va tuzilishiga ko‘ra o‘zaro farq qilishadi. atomlar ichidagi elektronlar. manfiy zaryadlangan elektronlar, yadro atrofida, o‘ziga xos bulut hosil qilgan tarzda harakatlanadi. massasi ancha katta bo'lgan yadro, elektronlarni o‘ziga tortib …

3 / 20

vatlarga o‘tishi mumkin. ya'ni, yadro atrofidagi elektron bulutlari, o‘zaro ajratilgan bir nechta qatlamdan iborat elektron qavatlarni tashkil qiladi. elektron manfiy zaryadlangan barkaror elementar zarracha. barcha moddalarning atomlaridagi elektron qobiqlar elektronlardan tashkil topgan. elektronlarning sfera markaziga nisbatan tebranganda, atom yorug’lik yorugʻlik — inson koʻzi sezadigan tebranish chastotasi elektromagnit toʻlqinlar. nurlantiradi. tosmon, elektronlar sfera markazi atrofida qatlam bo’lib guruhlanadi, deb hisobladi. bu, agar 15 duymli snaryadni bir varaq papiros qogʻoziga otganingizda, snaryad qogʻozdan qaytib kelib, sizga tekkanidek, aql bovar qilmaydigan hol edi – deb keyinchalik eslagan edi rezerford. α-zarrachalarning sochilishiga oid tajribalar shuni yaqqol koʻrsatdiki, atomning butun massasi juda kichik hajmda – atom yadrosida toʻplangan boʻlib, uning diametri atom diametridan 10 000 marta kichikdir. koʻpchilik α-zarralar ogʻir yadro yonidan, unga tegib ketmasdan uchib oʻtadi, biroq bunda u orqaga «sakrab ketishi» mumkin. rezerford tajribalari atomning yadro modeli ni yaratish uchun asos boʻldi. bu model bizning atom tuzilishi haqidagi bugungi tasavvurlarimizni ifodalaydi. atom markazida …

4 / 20

ilda daniya fizigi nils bor ishlab chiqdi. bu eng oddiy atom – vodorod atomining nazariyasi edi. nils bor rezerford tajribalarining natijalaridan va o’sha vaqtlarda ma’lum bo’lgan atomlar vodorodning spektri haqidagi ma’lumotlardan foydalandi. u vodorod atomini quyidagi ko’rinishda tasavvur qildi: proton (atom yadrosi) atrofida aylanma orbita bo’lib elektron harakatlanadi. 9 neytron - zaryadsiz zarracha, yadro tarkibida bo'ladi, uning massasi 1,0087 m.a.b. ga teng. proton - musbat zaryadli zarracha bo'lib, uning massasi 1,0073 m.a.b. (massa atom birligi)ga va zaryadi +1 ga teng, yadro tarkibiga kiradi, vodorod yadrosidir. nuklonlar - yadro tarkibidagi proton va neytronlarning umumiy nomi. bu ikki xil zarrachalar deyarli bir xil massaga ega bo'lib, u taxminan bir uglerod birligiga teng. massalar soni nuklonlarning umumiy sonini, yani ayni element atom yadrosidagi proton va neytronlar sonini bildiradi element atomlarida elektronlar pog'onachalarda quyidagi tartibda to'lib boradi: 1s22s22p63s23p64s23d104p65s24d105p66s24f145d106p67s25f146d107p6 va h.z. image1.jpg image2.png image3.png image4.emf ______microsoft_powerpoint1.sldx image5.emf ______microsoft_powerpoint2.sldx image6.emf ______microsoft_powerpoint3.sldx image7.emf ______microsoft_powerpoint4.sldx image8.emf ______microsoft_powerpoint5.sldx image9.emf …

5 / 20

bita radiusin –elektronning bosh kvant sonih –plank doimiysi (6,625 ·10 -34 dj/s)elektronning orbitadagi energiyasini aniqlash formulasi /docprops/thumbnail.jpeg slayd 6 6 1913 yil nils bor: borning birinchi postulati: elektronlar yadro atrofida statsionar orbita bo'yicha energiya yutmasdan ham ajratmasdan ham aylanma harakat qilishi mumkin. borning ikkinchi postulati: elektronlar statsionar orbitadan boshqasiga o'tganda kvantlab energiya yutadi yoki ajratadi. matematik ifodasi m – elektron massasi ν – elektronning chiziqli aylanish tezligi r – orbita radiusi n – elektronning bosh kvant soni h – plank doimiysi (6,625 · 10-34 dj/s) elektronning orbitadagi energiyasini aniqlash formulasi image2.png image3.png image1.jpeg 7 vodorod atomi elektronini o'rganish1900 yil m.plank: elektron energiyasining nurlanish chastotasiga bog'liqligi: 1905 yil a.eynshteyn:formulalar birlashsayokir -impuls /docprops/thumbnail.jpeg slayd 7 7 vodorod atomi elektronini o'rganish 1900 yil m.plank: elektron energiyasining nurlanish chastotasiga bog'liqligi: 1905 yil a.eynshteyn: formulalar birlashsa yoki r - impuls image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image1.jpeg 8 atom yadrosi bilan elektronlar or asida ikki xil …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "atom tuzilishining nazariyalari"

lektsiya №4 atom tuzilishi nazariyalari ma'ruzachi: dots. namozov o.m. 3- maruza atom tuzilishi nazariyalari reja 1. atom nimalardan tarkib topgan? 2.atom ichida nimalar bor? 3. atomlar ichidagi elektronlar? 4.atom tuzilishi xakidagi ilmiy nazariyalar. 5. atom orbitallarining elektronlar bilan to'lib, borishi to'g'risida klechkovskiy koidasi. atom nimalardan tarkib topgan? 1913-yilda daniyalik fizik nils bor o‘zining atom tuzilishi haqidagi nazariyasini ilm-fanga taklif etdi. uning nazariyasi asosida, rezerford ishlab chiqqan planetar model yotar edi. ushbu nazariyaga ko‘ra, atom tuzilishi, sayyoralarning markaziy obyekt - yulduz atrofida o‘z orbitalari bo‘ylab harakatlanishi singari, ya'ni makrodunyo modeliga qiyosan olingan edi (masalan, yer va boshqa sayyoralarning quyosh atrofida aylan...

Этот файл содержит 20 стр. в формате PPTX (5,1 МБ). Чтобы скачать "atom tuzilishining nazariyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: atom tuzilishining nazariyalari PPTX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram