transformatorlar

DOCX 12 pages 253.7 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 253.7 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mavzu: transformatorlar reja: 1. transformatorlarni vazifalari va qo‘llanilish soxalari. 2. bir fazali transformatorlarni tuzilishi va ishlash prinsipi. 3. transformatorlarning ish rejimlari. 4. transformatorlarni almashinish sxemalari va vektor diogrammalari. 5. transformatorlarda quvvat isrofi va pasport ma’lumotlari. transformator elektrdan foydalanishda asosiy uskuna hisoblanadi. u past kuchlanishdagi elektrni yuqori kuchlanishga yoki yuqori kuchlanishdagi elektrni past kuchlanishga aylantirib beradi. transformator qo‘zg‘almas tuzilma hisoblanadi. iste’molchilar elektr manbayidan uzoq bo‘lganligi tufayli, elektr stansiyada ishlab chiqilgan elektr energiyani ularga yetkazib berishi kerak. bu vazifani transformatorlar va elektr uzatish liniyalari bajaradi. elektr energiyani ming kilometrgacha uzatishga to‘g‘ri keladi. generatorlar 10 ming va undan oshiq kuchlanishda soatiga milliongacha kilovatt soat elektr energiyasini ishlab chiqarsa, ming kilometrgacha uzatish uchun transformator uni 10 kvdan 500 kv gacha aylantirib beradi va uzatish liniyalari bu kuchlanishda elektr energiyani uzoq masofalarga yetkazib beradi. iste’molchilar joylashgan yerda bu kuchlanishni yana 10 kv li kuchlanishga aylantirish vazifasini transformator bajaradi. agarda generatorlar ishlab chiqargan elektr energiyani 10 …

2 / 12

gi elektromagnit aloqani kuchaytirish uchun kerak. transformator bir va uch fazali bo‘ladi. 1.51-rasmda uch fazali transformatorning magnit o‘tkazuvchisi ko‘rsatilgan. bunda temir yupqa plastinka tayoqchalar (1), ularga yuqorida (2) va pastda (3) o‘ramlar joylashtirilgan. girdob toklariga elektr energiyaning ko‘p sarf bo‘lmasligi uchun magnit o‘tkazgichlar qalinligi 0,35 dan 0,5 mm gacha bo‘lgan elektrotexnikada ishlatiladigan temir tunukalardan tayyorlanadi. tunukalarni bir-biridan lok, yupqa qog‘oz yoki metall zaki (okalina) bilan izolatsiyalanadi. transformatorlar ikki turga bo‘linadi: 1) yupqa plastinkalardan iborat tayoqchali; 2) bronli. yupqa plastinkali temir tunukalardan yasalgan tayoqchalarga izolatsiyali sim o‘ramlar kiydiriladi. bronli transformatorlarda o‘ramlarning bir qismini magnit o‘tkazgich o‘rab olgan. transformator magnit o‘tkazgichning gorizontal qismidagi o‘ramlarni qurshab turgan qism yuqori va pastki bo‘yinturuqlar (yarmolar) deyiladi. katta va o‘rta quvvatli transformatorlar tunuka po‘latlardan tayyorlanadi. bu transformator o‘ramlarini sovitish uchun juda qulay. transformatorlarda magnit qarshiligini kamaytirish uchun plastinkalar ulanishini har xil joyda qilinadi. kichkina transformatorda plastinkalarni sh shaklida tayyorlanadi. 1.52-rasmda po‘lat plastinkalarni yig‘ish sxemasi ko‘rsatilgan. transformatorni …

3 / 12

chlarini a va a, oxirlarini x va x deyiladi. o‘zgaruvchan kuchlanish u1 ta’sirida birinchi o‘ramning o‘ramlaridan o‘zgaruvchan tok i oqib o‘tib, o‘zgaruvchan magnit yurgazuvchi kuch i w1 hosil qiladi, bu esa magnit o‘tkazuvchi po‘lat temirdan kesib o‘tuvchi asosiy o‘zgaruvchan magnit oqimi f ni hosil qiladi. katta magnit o‘tkazuvchanlik qobiliyatiga ega bo‘lgan magnit o‘tkazuvchini qo‘llash o‘ramlar orasidagi o‘zaro elektromagnit aloqasidagi magnit oqimini oshirishga imkoniyat yaratadi. magnit oqimi f birinchi o‘ramni ikkinchi o‘ram bilan ulab, ularni birlashtiradi. birinchi o‘ramning sinusoidal kuchlanishi sinusoidal magnit oqimini hosil qiladi: bu yerda: f – magnit oqimi; fm – birinchi o‘ramdagi elektr yurituvchi kuchning amplitudasi (eyk); sinωt – tezlik burchagi. magnit oqimi birinchi o‘ramda o‘zinduksiya elektr yurituvchi kuchini induksiyalaydi. bu hosil qilingan eyk o‘ramlarning o‘ram soniga va magnit oqimining tezligiga proporsional: bu yerda: e1m = ωm1fm – birinchi o‘ramdagi elektr yurituvchi kuch (eyk) tebranishlari (amplitudasi). magnit oqimi ikkinchi o‘ramda eyk hosil qiladi. bu quyidagicha ifodalanadi: transformatorning ikkinchi …

4 / 12

nsformator uch fazali tokni transformatsiya qilish uchun bir fazali transformatorlarni qo‘llash mumkin. 1.54-rasmda transformator guruhlarini ulash sxemasi keltirilgan. ularning o‘ramlarini yulduzcha yoki uchburchak shaklida ulash mumkin. amalda uch fazali transformatorlar qo‘llaniladi. uch fazali transformatorlarning yuqori kuchlanish tomonidagi o‘ramlarning uchlarini a, b, s bilan, oxirlarini x, y, z bilan belgilanadi. ikkinchi o‘ramlarning uchlari a, v, s bilan, oxirlari esa x, y, z bilan belgilanadi. transformatorlarda, asosan, uchburchak va yulduzchali ulanish usullari qo‘llaniladi. uch fazali transformatorlarning birinchi va ikkinchi o‘ramlari yulduzcha shaklida ulanishi eng arzon va sodda hisoblanadi, chunki ularning har bir o‘rami va izolatsiyasi (neytrali yerga ulanganda) faqat fazali kuchlanishga va lineyniy tokka hisoblangan bo‘ladi. transformatorlarning pastki kuchlanishi tomonida iste’molchilarga neytral simi kerak bo‘lmasa, u holda yulduzcha-uchburchak ulanishdagi katta quvvatli transformatorlar ishlatiladi. transformatorlarning lineyniy kuchlanishi nisbati uning o‘ramlarining ulanish turiga bog‘liq. avtotransformatorlar 1.56-rasmda avtotransformatorlarning prinsirial sxemasi keltirilgan. avtotransformatorlarda pastki kuchlanishning o‘ramlari yuqori kuchlanish o‘ramlarning qismi bo‘ladi. avtotransformatorlarda elektr energiya elektromagnit yo‘li …

5 / 12

itsiyenti: 1.57-rasmda transformator foydali ish koeffitsiyentining transformator yuklanish koeffitsiyentiga bog‘liqligi ko‘rsatilgan. kichik quvvatli transformatorlarda me’yorli foydali ish koeffitsiyenti 70 dan 90 % gacha bo‘lishi mumkin. 1.58-rasmda transformatorning tashqi tavsifi keltirilgan. elektromagnit induksiya qonuniga muvofiq uzgaruvchan f magnit oqimi bilan kechiluvchi birlamchi chulgamda uzinduksiya eyuk ye1 ni, ikkilamchi chulgamda esa uzaroinduksiya eyuk ye2 ni yuzaga keladi. agar ikkilamchi chulgamga yuklama ulansa i2 yuklama toki va ikkilamchi kuchlanish u2 xosil bo‘ladi. yuqori kuchlanishli chulgamdagi eyuk kiymatining past kuchlanishli chulgamdagiga nisbati transformatorlarning transformatsiya koeffitsenti deyiladi va k bilan belgilanadi. transformatsiya koeffitsentiga bog‘lik ravishda transformatorlar kuchaytiruvchi ѐki pasaytiruvchi guruxlarga bo‘linadi. transformatorlarning ish rejimlari. transformatorlardan foydalanish jaraѐnida asosan uch xil ko‘rinishga ega bo‘lgan ish rejimlari kuzatiladi. · salt ishlash rejimi. · qisqa tutashuv rejimi. · yuklamali ish rejimi. transformatorning birlamchi chulgamiga naminal kuchlanish berilib, ikkilamchi chulgam yuklamasiz bulgan rejimi uning salt ishlash rejimi deyiladi. nominal yuklama bilan ishlaѐtgan transformatorning ikkilamchi chulgami tasodifan kiska tutashib kolsa, …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transformatorlar"

mavzu: transformatorlar reja: 1. transformatorlarni vazifalari va qo‘llanilish soxalari. 2. bir fazali transformatorlarni tuzilishi va ishlash prinsipi. 3. transformatorlarning ish rejimlari. 4. transformatorlarni almashinish sxemalari va vektor diogrammalari. 5. transformatorlarda quvvat isrofi va pasport ma’lumotlari. transformator elektrdan foydalanishda asosiy uskuna hisoblanadi. u past kuchlanishdagi elektrni yuqori kuchlanishga yoki yuqori kuchlanishdagi elektrni past kuchlanishga aylantirib beradi. transformator qo‘zg‘almas tuzilma hisoblanadi. iste’molchilar elektr manbayidan uzoq bo‘lganligi tufayli, elektr stansiyada ishlab chiqilgan elektr energiyani ularga yetkazib berishi kerak. bu vazifani transformatorlar va elektr uzatish liniyalari bajaradi. elektr energiyani ming kilometr...

This file contains 12 pages in DOCX format (253.7 KB). To download "transformatorlar", click the Telegram button on the left.

Tags: transformatorlar DOCX 12 pages Free download Telegram