endokrin sistema anatomiyasi va fiziologiyasi

PPTX 17 pages 4.0 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

endokrin sistema anatomiyasi va fiziologiyasi endokrin sistema anatomiyasi va fiziologiyasi ma'ruzachi egamov otamurod xazratovich endokrin sistema gormonlar sintezi va ularni to'g'ridan-to'g'ri qon oqimiga sekretsiya qiluvchi bezlar sistemasi, bo'lib ular o'zining chiqaruv naylariga ega emas va tananing turli qismlarida joylashishiga qaramay funktsional jihatdan chambarchas bog'liqdir. inson organizmining normal faoliyat yuritishida endokrin sistemaning ahamiyati muhimdir. endokrin sistemani tashkil qilishda qo'yidagi ichki va tashqi sekritsiya bezlari qatnashadi. giptalamus gipofiz epifiz qalqonsimon bez qalqonsimon bez orqa bezlari ayrisimon bez oshqozon osti bezi buyrak usti bezlari tuximdon (ayollarda) urug'don (erkaklarda) apud sistema gipotalamus ( hipothalamus) gipotalamus ( hipothalamus) iii qorinchani tubini hosil qilishda qatnashadi va 2 qismga bo'linadi: 1 qism oldingi ko'ruv qismi (pars optica) deb ataladi va unga kulrang tepacha, varonka, gipofiz, ko'ruv nervi kesishmasi va ko'ruv yo'li kiradi. 2 qism orqa hidlov qismi (pars olfactoris) deb ataladi. unga so'rg'ichsimon tana va lyuis tanasi kiradi. gipotalamusda 32 juftdan ortiq yadrolar mavjud bo'lib, ular joylashishishga …

2 / 17

'lchami 5-15 mm, balandligi 5-10 mm, og'irligi erkaklarda 0,5 g, ayollarda 0,6 g ni tashkil etadi. u tashqi tomondan biriktiruvchi to'qimali kapsula bilan qoplangan. taraqqiyotiga bog'liq ravishda 2 qismdan iborat: oldingi qism – adenogipofiz nisbattan katta bo'lib, gipofizni massasini 70-80% ni tashkil etadi. u oldingi, o'rta va tuberal qismlarga bo'liniadi. orqa qism – neyrogipofiz deb ataladi. uning tarkibiga orqa bo'lak va o'rta tepalik kiradi. gipofiz (hypophysis)dan ajratiladigan gormonlar va ularning funktsiyalari adenogipofizda bazofil, eozinofil va xromofob xujayralar mavjud. bazofil xujayralardan: aktg, fsg, lg, ttg gormonlari ajratiladi. aktg – buyrak usti bezidan gyukokortikoidlar, androgen va aldesteron gormonlarini ajralishini boshqaradi. fsg va lg – gormonlari tuxumdon va urug'donlarga ta'sir qiladi. tuxumdonda tuxum xujayrani etilishini ta'minlasa, urug'donda urug' yo'li epitelisini o'sishini ta'minlaydi. ttg – ta'siri natijasida qalqonsimon bezda t4 va t3 gormonlari ajralib chiqadi. eozinofil xujayralardan : stg va prg ajratiladi. stg – bo'y o'sishini ta'minlaydi ya'ni organizmda kaltsiy va fosfor almashinuvida va …

3 / 17

to'qima pardasi bilan o'ralgan bo'lib, biriktiruvchi to'qima bez ichiga kirib uni trabekulalarga ajratadi. bez parenximasini ko'p sonli penilotsitlar va uncha ko'p bo'lmagan glial xujayralar hosil qiladi. epifiz bezidan 2 ta gormon ajralib chiqadi6 serotonin- arteriya qon tomirlar devorni toraytirib, mediator vazifasini bajaradi. melatonin- seratonindan xosil bo'lib, jinsiy bezlar faoliyatini pasaytiradi va shu bilan birga terida pegmentlar xosil bo'lishini stimullaydi. epifiz asosan ichki uyqu arteriyasi orqali qon bilan ta'minlanadi. qalqonsimon bez (glandula thyroidea) massasi o'rtacha - 20 g. o'ng va chap bo'laklar, hamda bo'yinchadan iborat. bu bez tashqi tomonan fibroz kapsula bilan o'ralgan bo'lib, undan bez ichiga trabekulalar kirib bezni bo'laklarga ajratadi. qalqonsimon bez yuqoridan 2 ta va pastdan 2 ta qon tomir bilan qon bilan ta'minlanadi. bezning vazifaviy va tarkibiy birligi follikuladir. uning ichida quyuq oqsilga boy kolloid modda mavjud. folikulalar oralig'idagi epiteliy xujayralari majud bo'lib, ular kaltsitonin gormonini ishlab chiqaradi. qalkonsimon bez qo'yidagi fiziologik aktiv gormonlarni ishlab chikaradi: triyodtironin …

4 / 17

arda asosan yaxshi rivojlangan. bezda asosan t-limfotsitlar xosil bo'lishdan tashqari timozin gormoni ham ishlab chiqariladi. ayrisimon bez oldingi ko'ks oralig'ini yuqori qismida joylashib, kattaligi bir xil bo'lmagan o'ng va chap bo'laklardan iborat. chap bo'lagi o'ng bo'lakka nisbatan kattaroq bo'ladi. tashqi tomondan biriktiriuvchi to'qima bilan o'ralgan bo'lib, u bezni ichiga kirib bo'laklarga ajratadi. qon bilan ta'minlanishi : a. thoracicus interna, truncus bachicephalicus, a.thyroidea caudalis. nerv bilan ta'minlanishi: simpatik nerv tolalari va adashgan nerv tolasi chaqloqlarda o'smirlarda qariyalarda 13,3 g 20-37 g 6 g oshqozon osti bezi (pancreas) oshqozon osti bezi aralash bez bo'lib, me'dani orqasida i-ii bel umurtqalari sohasida ko'ndalang yotadi, uzunligi 14-18 sm, kengligi 3-4 sm, qalinligi 2-3 sm. og'riligi katta odamlarda o'rtacha 80 g ni tashkil qiladi. bez tuzilishi murakkab alveoliyar naysimon bezdir. u tashqi tomondan biriktiruvchi to'qimali kapsula bilan o'ralgan bo'lib, undan bez bo'lakchalari ko'rinib turadi. bez 3 qismdan iborat : boshi (caput pancreatis), tanasi (corpus pancreatis), dumi …

5 / 17

ashkil etadi. uzunligi 40-60 mm, balandligi 20-30 mm, qalinligi 2-8 mm, og'irligi 12-13 g. buyrak usti bezi 2 ta qavat : po'sloq (cortex) va mag'iz (medulla) dan iborat. po'stloq moddasi 3 qismdan iborat : tashqi kotokchali : kortikosteroidlar (aldosteron) o'rta dastali : gyukokortikoidlar (gidrokortizon va kortikosteron) to'r qavat: androgenlar mag'iz qavatda : adrenalin va noradrenalin gormonlari ishlab chiqariladi tuxumdon(ovarium) juft ayollar jinsiy bezi bo'lib, kichik chanoq bo'shlig'ida joylashgan. unda ayollar jinsiy xujayralari ya'ni tuxum xo'jayra rivojlanib etiladi va jinsiy gormonlar ishlab chiqaradi. ular chuzinchoq oval shaklda bo'lib, uzunligi 2,5 sm, kengligi 1,5 sm, qalinligi 1,0 sm, og'irligi 5-8 g. tuxumdondan qo'yidagi gormonlar ajraladi: estradiol, progesteron nerv bilan ta'minlanishi: simpatik nerv sistemasi tolalari bilan qon bilan ta'minlanishi: tuxumdon arteriyasi va bachadon arteriyasining tuxumdon tarmog'i urug'don (testis) juft jinsiy bezlar bo'lib, erkaklar jinsiy xujayralari spermatozoidlarni hosil qilish bilan birga qonga testosteron gormonini ham chiqaradi. shuning uchun u ham aralash bez bo'lib xisoblanadi. …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "endokrin sistema anatomiyasi va fiziologiyasi"

endokrin sistema anatomiyasi va fiziologiyasi endokrin sistema anatomiyasi va fiziologiyasi ma'ruzachi egamov otamurod xazratovich endokrin sistema gormonlar sintezi va ularni to'g'ridan-to'g'ri qon oqimiga sekretsiya qiluvchi bezlar sistemasi, bo'lib ular o'zining chiqaruv naylariga ega emas va tananing turli qismlarida joylashishiga qaramay funktsional jihatdan chambarchas bog'liqdir. inson organizmining normal faoliyat yuritishida endokrin sistemaning ahamiyati muhimdir. endokrin sistemani tashkil qilishda qo'yidagi ichki va tashqi sekritsiya bezlari qatnashadi. giptalamus gipofiz epifiz qalqonsimon bez qalqonsimon bez orqa bezlari ayrisimon bez oshqozon osti bezi buyrak usti bezlari tuximdon (ayollarda) urug'don (erkaklarda) apud sistema gipotalamus ( hipothalamus) gipotalamus ( hipoth...

This file contains 17 pages in PPTX format (4.0 MB). To download "endokrin sistema anatomiyasi va fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: endokrin sistema anatomiyasi va… PPTX 17 pages Free download Telegram

endokrin sistema anatomiyasi va fiziologiyasi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "endokrin sistema anatomiyasi va fiziologiyasi"

Similar files