nanotexnologiyalar rivojlanishining iqtisodiyotdagi o‘rni va ahamiyati

DOCX 326.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1692950521.docx nanotexnologiyalar rivojlanishining iqtisodiyotdagi o‘rni va ahamiyati nanotexnologiyalar rivojlanishining iqtisodiyotdagi o‘rni va ahamiyati reja 1. kirish 2. nanotexnologiyaning rivojlanishi 3. nanotexnologiya istiqbollari 4. xulosa kirish bugungi kunda insonlarning texnologiyalarga bo‘lgan talablari ortib borishi bilan texnologiyalar juda ham jadal tarzda rivojlanib bormoqda. foydalaniladigan qurilmalarning imkoniyatlari yanada ko‘proq bo‘lishini hamma ham xohlaydi. shu sababdan ham mikrotexnologiyadan nanotexnologiyaga o‘tilmoqda. nanotexnologiya sohasida yetarlicha natijalarga ham erishildi. ushbu yo‘nalishda yaratilgan ilmiy ixtirolar iqtisodiyot, tibbiyot, biologiya, ekologiya, aviatsiya, radioelektronika kabi ko‘plab muhim sohalarda yuqori samaradorlik va tejamkorlikka erishish imkonini bermoqda. hayotimizga dadil kirib kelayotgan nano­texnologiya tushunchasi jamiyatimiz taraqqiyotini yanada jadallashtirish, turmushi­miz farovonligini oshirish, ha­yotimizda o‘z yechimini kutayotgan eko­logik, ijtimoiy va boshqa muammolarni bartaraf etishda muhim ahamiyat kasb etmoqda. chunki ilm-fanning bunday kashfiyotlari noyob xususiyatlarga ega yangi meta-materiallar va ekstremal sharoitlarga chidamli nanomateriallar olish va ularni tatbiq etishga xizmat qiladi. shu bois jahonda nanotexnologik tadqiqotlar ko‘lamini kengaytirish va bu boradagi innovatsion texnologiyalardan tobora keng foydalanishga e’tibor kuchayib …
2
‘z-o‘zidan o‘ta yuqori tezlik, ixchamlik va samaradorlik oshadi. nanotexnologiyaning rivojlanishi. hozirgi davrdayoq nanotexnologiya sohasidagi izlanishlarning yuksak natijalari tibbiyotda: dermatologiya, pulmonologiya va ftiziatriya sohalarida ishlatiladigan inson vujudiga beziyon shifo vositalarini yaratishda ham yaxshi samara bermoqda. nanotexnologiyalardan tibbiyot sohasida foydalanish muhim kashfiyotlarga yo‘l ochmoqda. shu kunlarda jahondagi yetakchi ilm-fan mar­kazlarida bu yo‘nalishda yaratilgan dori kapsulalari va shpritslar sinovdan o‘tmoqda. dori nanokapsulalarining afzalligi shundaki, ular tananing sog‘lom qismiga salbiy ta’sir ko‘rsatmay, faqat kasallangan hujayraga yetib boradi. nanotexnologik ishlanmalar ishlab chiqarishning ko‘plab sohalariga keng tatbiq etilmoqda. ko‘pgina rivojlangan davlatlarda mahsulot sifatini yaxshilash uchun nanomateriallar qo‘llanilmoqda. masalan, mikrobga qarshi vositalarda o‘z-o‘zidan tozalanadigan matolar aynan nanomateriallar asosida yaratilmoqda yoki protezlar tayyorlashda uning birikish joylarini nanoo‘lchamli kumush zarralar bilan qoplash yo‘lga qo‘yilmoqda. bu bakteri­yalardan himoya qilishda yordam beradi. nanotexnologiyalarning rivojlanishi kelgusida tibbiyotni yanada taraqqiy ettirishga xizmat qiladi. natijada kasalliklarning klinik alomatlarini yuzaga chiqishidan oldin aniqlash va uni ilk bosqichlardayoq bezarar usullar vositasida davolash imkoniyati vujudga keladi. nanotexnologiyalarning …
3
hirilmoqda. o‘zbekiston fanlar akademiyasining issiqlik fizikasi bo‘limida o‘tgan asrning 90-yillarida nanofizi­ka sohasida dastlabki ilmiy-tadqiqotlar boshlangan edi. bu jabhada olib borilgan ilmiy izlanishlar natijasida nanomateriallar yordamida nurlanuvchi diodlar yaratildi. ayni paytda olimlarimiz nanofizikaning qator dolzarb masalalari yuzasidan keng ko‘lamli ilmiy izlanishlarni hayotga tatbiq etmoqda. vodorod energetikasining oldida turgan dolzarb muammolar, vodorod moddasini suv yoki boshqa suyuqlik molekulalari orasida yuzaga keluvchi nanoqopqonlarda saqlash, nanotarmoqlardan foydalanishga asoslangan termoelektrik nanomateriallar yaratish, axborot yetkazish samaradorligi o‘ta yuqori nanoo‘lchamli mezoskopik tizimlarga asoslangan tar­moqlar yaratishga oid ilmiy loyihalar shular jumlasidandir. bu yo‘nalishda olib borilayotgan ilmiy izlanishlar qisqa davrda amaliy natija berayotgani quvonarlidir. nanotuzilishli suyuqlik asosida yaratilgan issiqlik uzatkich, qishloq xo‘jaligi zararkunandalariga qarshi kurashish vositasi, sintez qi­lingan nurlanuvchi diodlar ana shunday muhim kashfiyotlar sirasiga kiradi. mamlakatimizda qattiq jismlar, atom va molekulyar fizika, nochiziqli dinamika kabi ilm-fan maktablarining an’analarini rivojlantirish, ilm-fan faoliyatini izchil takomillashtirish uchun yaratilgan keng ko‘lamli sharoit zamonaviy nanofizika sohasida ana shunday muhim natijalarga erishishga xizmat qilmoqda. …
4
vchi molekulyar nanorobotlarni yaratish, gerontologiya sohasida insonlar­ning jismoniy boqiyligiga, odam tanasidagi hujayralar qirilishining oldini oluvchi, odam organizmi to‘qimalarining ishlashini yaxshilash va qayta qurish uchun molekulyar robotlarni kiritishga erishish, sanoat sohasida iste’mol mollarini ishlab chiqarishda an’anaviy usullardan foydalanishdan bevo­sita atom va molekulalardan yig‘ishga o‘tish, qishloq xo‘jaligi sohasida oziq-ovqatni tabiiy ishlab chiqaruvchilarni (masalan, o‘simliklar va hayvonlar) molekulyar robot­lardan tuzilgan funksional o‘xshash­lariga almashtirish, ya’ni tirik organizmda sodir bo‘ladigan kimyoviy jarayonlarni qisqaroq va samaraliroq yo‘l bilan amalga oshirishga erishish (bunda qishloq xo‘jaligi samaradorligi ob-havo va og‘ir mehnat sharoitiga bog‘liq bo‘lmaydi, uning ishlab chiqarish hajmi oziq-ovqat mahsulotlari yaratilishga ta’sir etadi), biologiya sohasida tirik organizmga atomlar darajasidagi nanoelementlarni kiritish (buning oqibatlari turlicha bo‘lib, yo‘qolib ketgan turlarni tiklashdan tortib, yangi turdagi jonzotlar biorobot­larini yaratishga olib kelishi mumkin), ekologiya sohasida inson faoliyatining atrof-muhitga ta’sirini to‘liq bartaraf qilish (bun­ga birinchidan, ekosferani inson faoliyati chiqindilarini boshlang‘ich xom-ashyoga aylantiruvchi molekulyar robot-sanitarlar bilan to‘ldirish, ikkinchidan esa, sanoat va qishloq xo‘jaligini chiqindisiz nanotexnologik …
5
ariga o‘tish sodir bo‘lishi (kompyuterlarning ishchi chastotasi teragers qiymatga yetadi, neyronga o‘xshash elementlardan tuzilgan sxemalar paydo bo‘ladi, oqsil molekulalaridan tuzilgan xotira hajmi terabaytlarda o‘lcha­nadigan, saqlash davri uzoq bo‘lgan xotira elementlari paydo bo‘ladi, inson aqlini kom­pyuterga «ko‘chirish» mumkin bo‘lib qo­­ladi), aqlli yashash muhitini yaratish, ya’ni barcha tashkiliy qismlarga mantiq elementlarini kiritish hisobiga biz yashayotgan atrof-muhit «aqlli» va inson yashashi uchun to‘la qulay bo‘lib qolishiga erishish mumkin. ushbu kutilayotgan natijalar nanotexnologiya­ning hozirgacha bo‘lgan istiqbollari va ke­lajakdagi imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda sanab o‘tildi. nanotexnologiya istiqbollari nanotexnologiya atamasi birinchi marta 1974-yilda yaponiyalik olim norto taniguti alohida atomlar bilan manipulyatsiya yordamida yangi obyekt va materiallarni ajratish jarayonini tavsiflash uchun taklif etilgan. nanotexnologiya tushunchasining mukammal tarifi mavjud emas, lekin hozirgi mavjud mikrotexnologiyaga o’xshash holda nanotexnologiya bu nanometr o’lchamlari bilan ishlovchi texnologiya ekanligi kelib chiqadi. bu shunchalik kichik qiymatki, u atomlar o’lchamlari bilan taqqoslanuvchi ko’rinuvchi nur to’lqinlari uzunligidan yuzlab marta kichik. shuning uchun ham “mikro”dan “nano”ga o’tish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nanotexnologiyalar rivojlanishining iqtisodiyotdagi o‘rni va ahamiyati"

1692950521.docx nanotexnologiyalar rivojlanishining iqtisodiyotdagi o‘rni va ahamiyati nanotexnologiyalar rivojlanishining iqtisodiyotdagi o‘rni va ahamiyati reja 1. kirish 2. nanotexnologiyaning rivojlanishi 3. nanotexnologiya istiqbollari 4. xulosa kirish bugungi kunda insonlarning texnologiyalarga bo‘lgan talablari ortib borishi bilan texnologiyalar juda ham jadal tarzda rivojlanib bormoqda. foydalaniladigan qurilmalarning imkoniyatlari yanada ko‘proq bo‘lishini hamma ham xohlaydi. shu sababdan ham mikrotexnologiyadan nanotexnologiyaga o‘tilmoqda. nanotexnologiya sohasida yetarlicha natijalarga ham erishildi. ushbu yo‘nalishda yaratilgan ilmiy ixtirolar iqtisodiyot, tibbiyot, biologiya, ekologiya, aviatsiya, radioelektronika kabi ko‘plab muhim sohalarda yuqori samaradorlik va tejamkorli...

DOCX format, 326.8 KB. To download "nanotexnologiyalar rivojlanishining iqtisodiyotdagi o‘rni va ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: nanotexnologiyalar rivojlanishi… DOCX Free download Telegram