iste'mol,_jamg'arish_va_investitsiya

PPTX 22 pages 880.4 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 880.4 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

prezentatsiya powerpoint reja: 1-qism iste’mol, jamg‘arish va investitsiya 1 2 iste’mol va jamg‘arish, ularning grafiklari va funksiyalari. iste’mol va jamg‘arishga o‘rtacha hamda chegaralangan moyillik. 2 3 iste’mol bozorida xaridorlar faqat fuqarolardan iborat bo‘lmaydi. xaridorlar tarkibiga aholiga bepul xizmat ko‘rsatuvchi korxona va tashkilotlar ham kiradi. iste’mol bozorida har xil xizmatlar sotiladi. iste’mol bozorining hajmi unda sotiladigan tovarlarning yalpi summasi bilan belgilanadi. iste’mol tovarlari qat’iy davlat narxlari, nazorat qilinadigan narxlar va erkin narxlarda sotiladi. jamg’arma - bu mamlakat yoki firmalar ixtiyoridagi turli majburiy to’lovlar chegirib tashlangandan qolgan daromadning bir qismi. jamg'arma iste’mol maqsadida ishlatilmaydigan daromaddir. jamg'arma funksiyasi daromadlar bilan jamg‘arma xarajatlarining uzviy bog'liqligini ko‘rsatadi. 1. iste’mol va jamg‘arish, ularning grafiklari va funksiyalari. 4 iqtisodiyotda eksport-import aloqalari soliq solish va transfert to‘lovlari ko‘rinishida davlat aralashuvi mavjud bo‘lgan bo‘lsa, bunday holatda jamg‘arish tushunchasi murakkablashib quyidagi ko‘rinishga ega bo‘ladi: s = sp + sg + sf (1) sp - xususiy jamg‘armalar; sg – davlat jamg‘armalari; …

2 / 22

bu ulush 58,0 %ni tashkil etgan. shuningdek, rivojlangan mamlakatlarda iste’mol xarajatlari shaxsiy tasarrufdagi daromadning 90 foizdan ortiq qismini tashkil etadi. shu tufayli ham iste’mol xarajatlariga ta’sir etuvchi omillarni, uning o‘zgarish qonuniyatlarini o‘rganish muhim ahamiyatga ega. 6 7 c/yaim 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 0.62 0.64 0.62 0.63 0.64 0.65 0.66 0.65 0.64 0.61 0.57999999999999996 0.61 0.62 0.61 shaxsiy daromad - aholi to‘laydigan daromad solig‘i - aholi to‘laydigan mulk solig‘i - aholi to‘laydigan ayrim nosoliq to‘lovlari = shaxsiy tasarrufdagi daromad (shtd). shtd uy xo‘jaliklari tomonidan iste’mol (c) va jamg‘arish (s) uchun ishlatiladi. shtd (yd) = c + s id = c + s 8 1-jadval daromad, iste’mol va jamg‘arish ko‘rsatkichlari 9 yillar tasarrufdagi daromad (yd) iste’mol (c) jamg‘arish (s) 1 2 3 4 5 6 7 370 390 410 430 450 470 490 375 390 405 420 435 450 465 -5 0 …

3 / 22

n kam hamda ular o‘rtasidagi farq jamg‘arishni tashkil etadi. haqiqiy iste’mol to‘g‘ri chizig‘i iste’mol hajmini belgilovchi vertikal o‘qni a nuqtada kesib o‘tadi. bu hol uy xo‘jaliklari umuman daromad olmaganlarida ham ma’lum miqdorda iste’mol qilishlarini anglatadi. a – nuqta esa avtonom iste’mol hajmini bildiradi. keltirilgan ma’lumotlar asosida jamg‘arish grafigini ham ko‘rib chiqamiz (2-rasm). 12 2-rasm. jamg‘arish grafigi 13 jamg‘arish grafigi daromad bilan jamg‘arish o‘rtasidagi bog‘liqlikni ifodalaydi. vertikal o‘qdagi har bir nuqta jamg‘arma miqdorini bildiradi va daromad bilan unga muvofiq keladigan iste’mol hajmi o‘rtasidagi farq sifatida aniqlanadi (s=yd - c). boshlang‘ich daromad darajasida jamg‘arish nolga (0) teng bo‘lgan holda ixtiyordagi daromad hajmi o‘sib borishi bilan uning miqdori ham oshib boradi. 14 15 yuqoridagi ma’lumotlar va grafiklarga tayanib iste’mol funksiyasini yozamiz: c =a+byd, bu yerda: a – avtonom xarajatlar; yd – tasarrufidagi daromad (yd=y-t), bu yerda: t – soliqlar; b – iste’mol hajmining tasarrufidagi daromadga bog‘liqligini ifodalovchi koeffitsiyent, boshqacha aytganda iste’molga chegaralangan moyillik. …

4 / 22

iste’molga o‘rtacha moyillik deganda tasarrufidagi daromaddagi iste’mol xarajatlarining ulushi tushuniladi, ya’ni: apc = bunda: apc – (average propensity to consume) iste’molga o‘rtacha moyillik. 18 tasarrufidagi daromaddagi jamg‘arish ulushini jamg‘arishga o‘rtacha moyillik deb ataladi, ya’ni: aps = bunda: aps (average propensity to saving) – jamg‘armaga o‘rtacha moyillik. misol uchun, tasarrufidagi daromad darajasi 410 va 530 shartli birlikka va iste’mol darajalari 405 va 495 shartli birlikka teng bo‘lgan holatlar uchun iste’molga o‘rtacha moyillikni hisoblaymiz, ya’ni: apc =(405 / 410) x 100 = 98, 78% yoki 0,98; apc = (495 / 530) x 100 = 93,39% yoki 0,93 ga teng. 19 demak, bu misollardan ko‘rinib turibdiki, tasarrufidagi daromadlar miqdori ko‘payib borishi bilan uning tarkibidagi iste’mol ulushi kamayib va aksincha jamg‘arma ulushi ko‘payib boradi. bu holatni keynsning “asosiy psixologik qonun”i bilan izohlash mumkin. “mavjudligiga nafaqat aprior tasavvurlarga ko‘ra, bizning inson tabiatini bilishimizdan kelib chiqib shuningdek o‘tmish tajribasini sinchiklab o‘rganish asosida biz to‘liq ishonishimiz lozim …

5 / 22

1-jadval ma’lumotlariga ko‘ra ixtiyordagi daromad 410 sh.b.dan 430 sh.b.kacha oshgan holatda mpcni hisoblaymiz. δc =420 - 405 =15; yd =430 - 410 = 20; mpc = (15/20) 100=75%; bu shuni bildiradiki, daromad 100 % ga (yoki bir birlikka) o‘zgarganda iste’mol 75 % (yoki 0,75)ga o‘zgaradi. ** n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2013): 65 21 jamg‘arishdagi o‘zgarishning ixtiyordagi daromad o‘zgarishdagi ulushi jamg‘arishga chegaralangan moyillik deyiladi. mps = ; bu yerda: mps (marginal propensity to saving) – jamg‘arishga o‘rtacha moyillik. yuqorida keltirilgan misolda: δyd=430-410=20 δs=10-5=5 mps = (5/20) 100% = 25%; shunday qilib, iste’molga chegaralangan moyillik 0,75 ni tashkil etgan bo‘lsa, jamg‘armaga chegaralangan moyillik 0,25 ni tashkil etadi. daromadning o‘sgan qismi yoki iste’molga, yoki jamg‘armaga sarflanadi. shu sababga ko‘ra iste’mol va jamg‘arishga o‘rtacha moyillik ko‘rsatkichlari yig‘indisi 100% ga yoki koeffitsient ko‘rinishida 1 ga teng bo‘ladi. mpc + mps =100% yoki 1. mpc va mps ancha …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iste'mol,_jamg'arish_va_investitsiya"

prezentatsiya powerpoint reja: 1-qism iste’mol, jamg‘arish va investitsiya 1 2 iste’mol va jamg‘arish, ularning grafiklari va funksiyalari. iste’mol va jamg‘arishga o‘rtacha hamda chegaralangan moyillik. 2 3 iste’mol bozorida xaridorlar faqat fuqarolardan iborat bo‘lmaydi. xaridorlar tarkibiga aholiga bepul xizmat ko‘rsatuvchi korxona va tashkilotlar ham kiradi. iste’mol bozorida har xil xizmatlar sotiladi. iste’mol bozorining hajmi unda sotiladigan tovarlarning yalpi summasi bilan belgilanadi. iste’mol tovarlari qat’iy davlat narxlari, nazorat qilinadigan narxlar va erkin narxlarda sotiladi. jamg’arma - bu mamlakat yoki firmalar ixtiyoridagi turli majburiy to’lovlar chegirib tashlangandan qolgan daromadning bir qismi. jamg'arma iste’mol maqsadida ishlatilmaydigan daromaddir. jamg'arma fun...

This file contains 22 pages in PPTX format (880.4 KB). To download "iste'mol,_jamg'arish_va_investitsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: iste'mol,_jamg'arish_va_investi… PPTX 22 pages Free download Telegram