korruptsiya tushunchasi va uning sabablari

DOCX 4 pages 18.4 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.4 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

. korruptsiya tushunchasi, uni belgilovchi omillar va kelib chiqish sabablari korruptsiya – atama lotincha “corruptio” so'zidan kelib chiqqan bo'lib, “buzish”, “sotib olish” degan ma'nolarni anglatadi. ushbu ikki so'z korruptsiyaning mazmun-mohiyatini belgilab beradi. korruptsiya – shaxsning o'z mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini yoxud o'zga shaxslarning manfaatlarini ko'zlab moddiy yoki nomoddiy naf olish maqsadida qonunga xilof ravishda foydalanishi, xuddi shuningdek bunday nafni qonunga xilof ravishda taqdim etish; korruptsiyaga oid huquqbuzarlik – korruptsiya alomatlariga ega bo'lgan, sodir etilganligi uchun qonun hujjatlarida javobgarlik nazarda tutilgan qilmish; manfaatlar to'qnashuvi – shaxsiy (bevosita yoki bilvosita) manfaatdorlik shaxsning mansab yoki xizmat majburiyatlarini lozim darajada bajarishiga ta'sir ko'rsatayotgan yoxud ta'sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan hamda shaxsiy manfaatdorlik bilan fuqarolarning, tashkilotlarning, jamiyatning yoki davlatning huquqlari va qonuniy manfaatlari o'rtasida qarama-qarshilik yuzaga kelayotgan yoki yuzaga kelishi mumkin bo'lgan vaziyat. bmt bosh kotibi a.gutterish tomonidan keltirilgan ma'lumotlarga asosan jahon hamjamiyatida har yili 1 trillion aqsh dollar hajmida pora berish va olish …

2 / 4

ansabdor shaxslarning korruptsiyaga oid jinoyatlari oqibatida davlat va jamiyat manfaatlariga 2017 yilda 142 mlrd. 662 mln. so'm, 2018 yilda 559 mlrd. 174 mln. so'm, 2019 yilda esa 1 trln. 853 mlrd. so'm miqdorida moddiy zarar etkazilgan. 1979 yil 17 dekabrda qabul qilingan huquqiy tartibotni saqlash bo'yicha mansabdor shaxslarning xulq-atvor kodeksida: “korruptsiya tushunchasi milliy huquqda belgilanishi lozim”, deb qayd etilgan, lekin mazkur hodisaning namunaviy ta'rifi keltirilgan: “...mansabdor shaxs o'z mansab vakolatlari sohasida har qanday shakldagi haq evaziga mazkur haqni beruvchining manfaatlarida, lavozim yo'riqnomasi qoidalarini buzgan holda yoki buzmasdan muayyan harakatlarni bajarishi yoki harakatsizligi”. bmtning xalqaro miqyosda korruptsiyaga qarshi kurash bo'yicha ma'lumotida korruptsiya tushunchasiga quyidagicha ta'rif berib o'tiladi: “korruptsiya – bu shaxsiy maqsadlarda naf ko'rish uchun davlat hokimiyatini suiiste'mol qilish”. 1994 yilning 31 dekabrida “finansial times” gazetasi 1995 yilni “korruptsiya yili” deb e'lon qilganligi ko'pchilikka ma'lum. birlashgan millatlar tashkiloti esa korruptsiyaga oid savodxonlikni tashviqot qilish uchun 9 dekabrni “korruptsiyaga qarshi kurash xalqaro …

3 / 4

lar: insonning ziddiyatli tabiati, ezgulik va yovuzlikning doimiy kurashi, insonning kam kuch sarflab ko'proq foyda olishga intilishi va sh.k. iqtisodiy omillar: tadbirkorlik faoliyatining yuqori darajadagi transaktsiyaviy xarajatlari (“qonunga bo'ysunish bahosi”), bozor xo'jaligi doirasidagi raqobat, iqtisodiyotning turli sektorlarining notekis rivojlanishi, inflyatsiya, almashuv kurslarining keskin o'zgarib turishi, soliqqa tortish tizimi va boshqalar. ijtimoiy omillar: jamiyatning ijtimoiy tabaqalashuvi, «xavf guruhlari»ning mavjudligi, mehnat qonunchiligining buzilishi, muhojir ishchilar, ayollar va o'smirlar mehnatidan foydalanishda ijtimoiy adolat printsiplariga rioya etilmasligi va h.k. huquqiy omillar: tadbirkorlikning huquqiy asosi nomukammalligi, bozor xo'jaligining o'zgarib boruvchi shart-sharoitlari bilan mavjud qonunchilik bazasi o'rtasida ziddiyat mavjudligi, uy xo'jaligining tartibga solinmasligi va sh.k. axloqiy omillar: qonunchilik hamda tadbirkorlikning axloqiy asoslari o'rtasidagi ziddiyatlar, davlat va jamiyat, davlat va individ manfaatlari o'rtasidagi ziddiyatlar; milliy an'analarning hisobga olinmasligi, diniy qoidalarning ta'siri va boshqalar. siyosiy omillar: hokimiyat va yirik kapital o'rtasidagi o'zaro munosabatlar, oligarxiyaning shakllanishi, hokimiyat kuchi hamda iqtisodiy faoliyatga ta'sir ko'rsatishning kuchga asoslangan usullari o'rtasidagi nisbat. iqtisodiyotni …

4 / 4

a yo'l qo'yib berishi, ayrim davlat idoralariga ortiqcha vakolat berilayotgani yoki vakolatning suiiste'mol qilinishiga huquqiy asosning ruxsat berish holatlari mavjudligidir. ikkinchidan, korruptsiyaga qarshi kurashish tizimini tubdan isloh etish zarur. ya'ni mavjud tizim negizida, davlat rahbari tomonidan lavozimiga tayinlanadigan va parlament yuqori palatasiga hisobdor bo'lgan mustaqil davlat agentligini tayushkil etish maqsadga muvofiq. korruptsiyaga qarshi tuzilmalarning bir nechta davlat idoralarida faoliyat ko'rsatishi bir-birining faoliyat va vakolatlarini takrorlasa, ikkinchi jihatdan bitta idorada ham ushbu tuzilma va tergov organining faoliyat yuritishi o'z-o'zidan shu organga sudlar faoliyatiga ta'sir etish mexanizmini taqdim etadi, sudlar mustaqilligiga putur etadi, pirovardida esa odil sudlovni to'la ta'minlash qiyinlashadi. uchinchidan, bugungacha korruptsiya deyilganda, aholining ko'pchilik qismi o'zbekiston respublikasi jkning (210-moddasi) pora olish, (211-moddasi) pora berish, (212-moddasi) pora olish-berishda vositachilik qilishni nazarda tutuvchi dispozitsiyalarni tushunishardi. vaholanki, shaxsning mansab yoki xizmat majburiyatlarini lozim darajada bajarishiga ta'sir ko'rsatayotgan yoxud ta'sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan hamda shaxsiy manfaatdorlik bilan fuqarolarning, tashkilotlarning, jamiyatning yoki davlatning huquqlari va …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korruptsiya tushunchasi va uning sabablari"

. korruptsiya tushunchasi, uni belgilovchi omillar va kelib chiqish sabablari korruptsiya – atama lotincha “corruptio” so'zidan kelib chiqqan bo'lib, “buzish”, “sotib olish” degan ma'nolarni anglatadi. ushbu ikki so'z korruptsiyaning mazmun-mohiyatini belgilab beradi. korruptsiya – shaxsning o'z mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini yoxud o'zga shaxslarning manfaatlarini ko'zlab moddiy yoki nomoddiy naf olish maqsadida qonunga xilof ravishda foydalanishi, xuddi shuningdek bunday nafni qonunga xilof ravishda taqdim etish; korruptsiyaga oid huquqbuzarlik – korruptsiya alomatlariga ega bo'lgan, sodir etilganligi uchun qonun hujjatlarida javobgarlik nazarda tutilgan qilmish; manfaatlar to'qnashuvi – shaxsiy (bevosita yoki bilvosita) manfaatdorlik shaxsning mansab yoki xizmat majbu...

This file contains 4 pages in DOCX format (18.4 KB). To download "korruptsiya tushunchasi va uning sabablari", click the Telegram button on the left.

Tags: korruptsiya tushunchasi va unin… DOCX 4 pages Free download Telegram