ommaviy axborot vositalarining rivojlanishi o‘zbekistonda

DOCX 15 pages 473.4 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 473.4 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

o‘zbekiston respublikasida ommaviy axborot vositalarining faoliyati (o‘zgarish va muammolar) reja kirish i .mustaqillik yillarida o‘zbekiston ommaviy axborot vositalarining shakllanishi va rivojlanishi ii.ommaviy axborot vositalarida amalga oshirilgan o‘zgarishlar iii.oav faoliyatida mavjud muammolar va ularni hal etish yo‘llari xulosa foydalanilgan mavzular kirish o‘zbekiston respublikasida ommaviy axborot vositalari (oav) faoliyati mamlakatning mustaqillik yillarida sezilarli o‘zgarishlarga duch keldi. mustaqillikdan keyin oav sohasi qonunchilik islohotlari, texnologik rivojlanish va jamiyatdagi yangi talablar ta’sirida shakllandi. biroq, bu jarayonda bir qator muammolar – masalan, senzura, jurnalistlar huquqlarining buzilishi va axborot erkinligining cheklanishi kabi masalalar mavjud. mazkur mavzu o‘zbekistonning demokratik islohotlari doirasida ayniqsa dolzarbdir, chunki oav jamiyat va davlat o‘rtasidagi muloqot vositasi sifatida muhim o‘rin tutadi. oav tushunchasi va ularning jamiyat hayotidagi o‘rni ommaviy axborot vositalari – bu gazeta, jurnal, radio, televidenie, internet va boshqa vositalar orqali ommaga axborot yetkazuvchi tizim. o‘zbekistonda oav mustaqillikdan keyin 395 tadan 1688 taga o‘sdi, shu jumladan 400 dan ortiq veb-saytlar media sifatida ro‘yxatdan …

2 / 15

arida o‘zbekiston ommaviy axborot vositalarining shakllanishi va rivojlanishi o‘zbekiston respublikasining mustaqillikka erishishi, ya'ni 1991-yil 1-sentabrda suveren davlat sifatida e'lon qilinishi, mamlakat hayotining barcha jabhalarida tub o‘zgarishlarga olib keldi. shu jumladan, ommaviy axborot vositalari (oav) sohasi ham yangi bosqichga qadam qo‘ydi. sovet ittifoqi davrida oav faoliyati markazlashgan nazorat va tsenzura ostida bo‘lgan bo‘lsa, mustaqillik yillarida bu soha shakllanish va rivojlanish jarayonida ko‘plab o‘zgarishlarni boshdan kechirdi. biroq, bu jarayon faqatgina ijobiy o‘zgarishlar bilan cheklanmadi; aksincha, muammolar va qiyinchiliklar ham ko‘p bo‘ldi. oavning shakllanishi jamiyatning demokratik rivojlanishi, iqtisodiy islohotlar va texnologik yangilanishlar bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, u mamlakatdagi siyosiy, ijtimoiy va madaniy o‘zgarishlarning ko‘zgusi vazifasini o‘tadi.mustaqillikning dastlabki yillarida oav sohasi sovet davridagi merosni saqlab qolgan holda, yangi milliy identifikatsiyani shakllantirishga xizmat qildi. matbuot, radio va televideniye orqali milliy qadriyatlar, tarixiy o‘tmish va kelajak istiqbollari targ‘ib qilindi. biroq, davlat nazorati kuchayganligi sababli, mustaqil jurnalistika rivoji sekin kechdi. keyingi yillarda, xususan, 2016-yildan boshlab prezident shavkat …

3 / 15

jarayon mamlakatning asosiy qonuni – konstitutsiya bilan boshlandi. 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi so‘z erkinligi va axborot olish huquqini kafolatlaydi. konstitutsiyaning 67-moddasida ommaviy axborot vositalari erkinligi va tsenzura taqiqlanishi belgilangan bo‘lib, bu sovet davridagi cheklovlardan voz kechishning birinchi qadami edi. konstitutsiya fuqarolarga axborot olish va tarqatish huquqini beradi, ammo bu huquq milliy xavfsizlik, jamoat tartibi va boshqa cheklovlar bilan bog‘liq. amalda esa, dastlabki yillarda konstitutsiyadagi bu moddalar to‘laqonli amal qilmay, davlat nazorati ustunlik qildi.konstitutsiyadan tashqari, oav faoliyatini tartibga soluvchi maxsus qonunlar qabul qilindi. 1997-yil 26-dekabrda qabul qilingan “ommaviy axborot vositalari to‘g‘risida”gi qonun sohaning asosiy huquqiy bazasini yaratdi. ushbu qonun oavning turlari, ularning huquq va majburiyatlarini belgilab, jurnalistlarning axborot olish huquqini kafolatladi. biroq, qonun 2002-yilda o‘zgartirishlar kiritilgach, tsenzura rasman bekor qilindi, ammo amaliyotda bu o‘zgarishlar sekin amalga oshirildi. masalan, 2005-yildagi andijon voqealaridan keyin qonun qattiqroq talqin qilinib, mustaqil jurnalistlar bosimga uchradi. 2007-yilda qonunga kiritilgan o‘zgartirishlar xorijiy oav vakillari uchun …

4 / 15

da tutdi. natijada, oavni qo‘llab-quvvatlash va rivojlantirish jamg‘armasi tashkil etildi, bu mustaqil oavga moliyaviy yordam ko‘rsatishga qaratilgan edi. amaliy misol sifatida, ushbu farmon asosida 2019-yilda bir qator jurnalistlarning qamoqdan ozod etilishi va qora ro‘yxatlardan chiqarilishini keltirish mumkin. masalan, 50 ga yaqin siyosiy mahbus, jumladan jurnalistlar ozodlikka chiqdi, bu esa oav erkinligidagi ijobiy o‘zgarish sifatida baholandi.biroq, huquqiy asoslardagi muammolar saqlanib qolmoqda. masalan, 2021-yilda “shaxsiy ma’lumotlar to‘g‘risida”gi qonun qabul qilinib, internet oavga qo‘shimcha cheklovlar joriy etildi. bu qonun ma’lumotlarning mahalliylashtirilishini talab qilib, bir qator ijtimoiy tarmoqlarning bloklanishiga olib keldi. amaliy misol: 2021-yil iyulida twitter, vkontakte va boshqa platformalar bloklandi, ammo 2022-yilda qisman ochildi. bu cheklovlar oav faoliyatini qiyinlashtirib, self-tsenzurani kuchaytirdi. tahlil qiladigan bo‘lsak, huquqiy asoslar ijobiy o‘zgarishlarni ta’minlagan bo‘lsa-da, amaliyotda davlat nazorati va siyosiy bosim muammolari saqlanib qolmoqda. bu esa oavning jamiyatdagi rolini cheklaydi, chunki jurnalistlar tabu mavzular (masalan, korruptsiya yoki prezident tanqidi) haqida yozishdan qo‘rqishadi. huquqiy asoslarning rivojlanishi o‘zbekistonning xalqaro majburiyatlari …

5 / 15

erosini saqlash va milliy oavni shakllantirish bilan xarakterlanadi. matbuotda davlat gazetalarining soni oshdi: “xalq so‘zi”, “narodnoye slovo” va “pravda vostoka” kabi nashrlar milliy siyosatni targ‘ib qilishda asosiy rol o‘ynadi. biroq, mustaqil matbuot rivoji sekin edi; 1991-yilda 395 ta oav bo‘lsa, 2000-yilga kelib ularning soni 1000 ga yaqinlashdi. amaliy misol: 1991-yilda “stv” telekanali – birinchi xususiy kanal tashkil etildi, bu esa monopoliyadan voz kechishning birinchi qadami edi.ikkinchi bosqich (2000-2016-yillar) qiyinchiliklar bilan kechdi. 2002-yilda tsenzura bekor qilingach, mustaqil oav soni oshdi, ammo 2005-yildagi andijon voqealari keyin bosim kuchaydi. matbuotda mustaqil gazetalar (masalan, “novosti uzbekistana”, “noviy vek”) paydo bo‘ldi, lekin davlat ta’minoti va tarqatish monopoliyasi ularni qiyin ahvolga solib qo‘ydi. radio va televideniyeda davlat kanallari ustunlik qildi: o‘zbekiston milliy teleradiokompaniyasi 4 ta telekanalni boshqardi, va hech qanday jonli efirga ruxsat berilmadi. amaliy misol: 2005-yilda radio free europe/radio liberty ofisi yopildi, bu esa xorijiy oavga qarshi bosimning ko‘rsatkichi edi. tahlil qiladigan bo‘lsak, bu bosqichda …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ommaviy axborot vositalarining rivojlanishi o‘zbekistonda"

o‘zbekiston respublikasida ommaviy axborot vositalarining faoliyati (o‘zgarish va muammolar) reja kirish i .mustaqillik yillarida o‘zbekiston ommaviy axborot vositalarining shakllanishi va rivojlanishi ii.ommaviy axborot vositalarida amalga oshirilgan o‘zgarishlar iii.oav faoliyatida mavjud muammolar va ularni hal etish yo‘llari xulosa foydalanilgan mavzular kirish o‘zbekiston respublikasida ommaviy axborot vositalari (oav) faoliyati mamlakatning mustaqillik yillarida sezilarli o‘zgarishlarga duch keldi. mustaqillikdan keyin oav sohasi qonunchilik islohotlari, texnologik rivojlanish va jamiyatdagi yangi talablar ta’sirida shakllandi. biroq, bu jarayonda bir qator muammolar – masalan, senzura, jurnalistlar huquqlarining buzilishi va axborot erkinligining cheklanishi kabi masalalar mavjud. m...

This file contains 15 pages in DOCX format (473.4 KB). To download "ommaviy axborot vositalarining rivojlanishi o‘zbekistonda", click the Telegram button on the left.

Tags: ommaviy axborot vositalarining … DOCX 15 pages Free download Telegram