tseliakiya (glyutenli enteropatiya)

DOCX 4 pages 66.8 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 66.8 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

tseliakiya (glyutenli enteropatiya) - surunkali polisindromli kasallik bulib, ingichka ichak shillik qavatining oqsilli glyuten bilan zararlanishi bilan kechadigan kasallikdir. glyuten uzida bug'doy, arpa, suli tutadi. oqsilli moddasi tarkibi 4 ta fraktsiyadan: albuminlar, globulinlar, prolaminlar va glyuteninlardan iborat. oxirgi ikkitasi "glyuten" deb ataladi. tarqalishi: tseliakiya uchrash darajasi g'arbiy mamlakatlarda 1:300 (irlandiya), 1:100 (angliya) va 1:2500 (akd1) nisbatda tarkalgan. ayrim serologik markyorlarining uchrash darajasi nisbatan kupro*;. italiyada maktab yoshli bolalarda antigliadin antigelolarining darajasi 1:200; aigliyada 1:300, aksh da donor k;on zardoblari tekshirilganda tseleakiyaning immunologik markyorlari 250 tadan 1 tasida topildi. bu xar xil uchrash chastotalari kasallikning atipik va latent formalari borligidan darak beradi. etiologiyasi: tseliakiya autosom-dominant turda irsiylanadi. asosiy mutant gen 6-xromosomada joylashgan. tseliakiya bilan ii sinfga kiruvchi hla-sistemasining bir kancha antigenlari orasida borliqlik bor. ular 6-xromosomaning kalta elkasini kodlaydi. ii sinfga kiruvchi glikoproteidlar makrofaglarni yuzasida joylashgan, t va v limfotsitlar va ularning retseptorlari immunologik jarayonga javob beradi. glyutenli kasalliklarda hla-ai-b8-dr3 va …

2 / 4

seleakiyada peptidazaning tugma etishmovchiligi kuzatiladi, glyutamindan prolin qosil bulishi buziladi. tseliakiyaning faol klinik davrida ingichka ichakda peptidaza faolligi past buladi, lekin parxez buyurilgandan sung u meyoriga keladi. bupw.au nazariya - asosida 90% tseliakiya bilan ogrigan be- morlarda 12-tur adenovirusga karshi antitelolar titri yukori buladi. virusli infektsiya utkazgandan keyin kupchilik bemorlarda kasallikning klinik belgilari boshlanishi aniqlanmagan, shunday bulsa xam glyutenli parxez buyurilgandan sung antizirus antitelolari titri pasayadi. sero logik reaktsiya lar glyutenga qarshi adenovirus antigenlari borligi xisobiga musbat buladi. gliadin zanjiri va adenovirus tekshirilganda 12 aminokislotalar ketma-ketligi bir xilligi aniklanadi. patoretseptorli nazariya - asosida ingichka ichak epiteliysi yuzasida glikoproteidlar tarkibining buzilishi yotadi, bu esa glyuten uning ta'siriga sezuvchanligini oshishiga olib keladi. tseliakiya bilan ogrigan parxezda bulgan bemorlarga glyuten yuborilganda, ichaklar motorika tezda faollashadi, gistologik - birinchi kunlardanok ichak surgichlari uzunligi kamayadi. immunologik nazariya - xozirgi kunda tushuntirilishi kerak bulgan nazariya. tseliakiya bilan ogrigan bemor konida glyutenga tsarshi antitelolar, uzining enterotsitlariga karshi …

3 / 4

akiya patogenezini ushbu nazariyalardan birontasi xam anik ochib bera olmaydi, xammasi birlashgan xolda tseliakiya patogenezini tashkil qiladi. asosiy sxemasini quyidagicha tasavvur qilish mumkin (i- raem): kasallikning boshlanishida glyutenlar oxirigacha parchalanmaydi, ular sezuvchanligi yuqori bulgan epiteliotsitlarning maxsus retseptorlari bilan birikadi. glyuten ta'sirida ingichka ichak- dagi limfoid tuqimalar jarayonga kushiladi: shillik kavatning xususiy plastinkasidagi limfoid va plazmatik xujayralar kattalashadi, ular antigliadinli antktelolar (aga) ishlab chikaradi, shu bilan birga eozinofillar, limfotsitlar, u5 t-xujayrali retseptorlar xam. jarayonning progressiv usishi natijasida auto- immun mexanizm ishga tushadi, ular autoantitelolari ishlab chikaradi: antiretikulyar (ara), antiendomiozinli (aem) va tukima transglyutaminazasiga qarshi (ttg). ular shilli; qavatdagi enterotsitlarni zararlantiradi va ichak shilliq kavatida atrofiyani progressiv rivojlantiradi. atrofiya ichakning absorbtsiya va di- gestiv xususiyatini buzilishiga olib keladi, natijada kasallikning uziga xos klinik kurinishi, surilishning buzilish sindromi rivojlanadi. ichakdagi gep-endokrin sistemasini funktsiyasi buzilishi xisobiga, gastrin, glyukogon, xoletsistokinin, pankreotik peptid, sekretin, motilin sekretsiyasi kamayadi va motor buzilishlarga olib keladi. shu asnoda ichak mikroflorasining …

4 / 4

ada 2- 2.5, tseleakiyada kamayadi 1.5-1 va undan kam. intraepitelial lim- fotsitlar mikdori (iel) oshadi. immungistokimyoviy tekshirilganda asosan iga va igg mikdori oshadi. mitotik faollik qar doim yuqori buladi. klinikasi: klinikasi xar xil. kasallikning 3 ta turi tafovvut kilinadi. 1. tipik (klassik, uziga xos) 1. atipik (kam simptomli) 1. latent (simltomsiz) atipik va latent turlarining mikdori tipik turiga nisbatan kuprok uchraydi. kasallikka genetik moiillik xos, asosan qo'shimcha ovkat, manniy b>t-qasi yoki suli butkasi berilgandan keyin namoyon buladi. odatda kasallik ma'lum vakt yashirin kechadi. ingichka ichak gakori kompensator imkoniyatlarga ega, klinik kuri- nishi qushimcha, kasallikni tezlashtiruvchi ta'sirdan keyin namo- yon buladi, kupincha ichak infekliyalaridan keyin. glyuten kancha erta qabul tsilinsa, kasallikning klinik simptomlari shuncha orir va erta namoyon buladi. tipik turi glyuten tutuvchi maqsulotlar iste'mol kilingandan 1-4 oy utgach, klinik belgilar namoyon buladi. u 3 ta asosiy simptom bilan kechadi: polifekaliya (axlati kuniga 2-5 marta, butqasimon, kup mikdorda, kupiksimon, yogsimon tusda, …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tseliakiya (glyutenli enteropatiya)"

tseliakiya (glyutenli enteropatiya) - surunkali polisindromli kasallik bulib, ingichka ichak shillik qavatining oqsilli glyuten bilan zararlanishi bilan kechadigan kasallikdir. glyuten uzida bug'doy, arpa, suli tutadi. oqsilli moddasi tarkibi 4 ta fraktsiyadan: albuminlar, globulinlar, prolaminlar va glyuteninlardan iborat. oxirgi ikkitasi "glyuten" deb ataladi. tarqalishi: tseliakiya uchrash darajasi g'arbiy mamlakatlarda 1:300 (irlandiya), 1:100 (angliya) va 1:2500 (akd1) nisbatda tarkalgan. ayrim serologik markyorlarining uchrash darajasi nisbatan kupro*;. italiyada maktab yoshli bolalarda antigliadin antigelolarining darajasi 1:200; aigliyada 1:300, aksh da donor k;on zardoblari tekshirilganda tseleakiyaning immunologik markyorlari 250 tadan 1 tasida topildi. bu xar xil uchrash chastot...

This file contains 4 pages in DOCX format (66.8 KB). To download "tseliakiya (glyutenli enteropatiya)", click the Telegram button on the left.

Tags: tseliakiya (glyutenli enteropat… DOCX 4 pages Free download Telegram