nevrologiya va bolalar nevrologiyasi kursi

PPT 37 pages 1.8 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPT

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

kurs nevrologii i detskoy nevrologii nevrologiya va bolalar nevrologiyasi kursi mavzu: nevrologiyaga kirish. bolalar nevrologiyasi maksad va vazifalari. asab tizimi ontogenezi, asab tukimalari va uni elementlari. kirish. nevrologiya (grech. neuron—nerv, logos— fan)— odam asab tizimini norma va patologisini urganuvchi fan. ush bu fan tarkibiga bir kator distsiplinalar kiradi, masalan – asab tizimini tuzilishi , faolitini (umumiy nevrologiya) va asab tizimini kasalliklarini (xususiy nevrologiya) urganuvchi kisimlar. nevrologiya tarixi nevrologiya fani mustakil fan sifatida 19 asr urtalarida shakillangan, kadim zomonlardan boshlab shifokorlarni odamni faoliyatini asab boshkaruvi va asab tizimini turli kasalliklari kiziktirib kelgan. gippokrat uz faoliyati davomida insult, entsefalit, poliomielit, epilepsiya muammolari bilan shugullangan. mashxur rim shifokori klavdiy galen (131—211 gg. n. e.) turtptepalik va etti juft bosh miya nervlari shu katorda sayyora nerviga tarif bergan. xamma falajlarni tserebral va spinal turlarga bulishni taklif kilgan. asab tizimini fiziologiyasini urganish i.m.sechenov, i.p.pavlov, n.e.vvedenskiy, a.a.uxtomskiy va b. olimlar nomi bilan boglikdir. i.m.sechenov suzlaridan – …

2 / 37

alyan, gusev, popelyanskiy, misyuk, mankovskiy. uzbekistonda - a.r.raximdjanov, b.g.gofurov, m.m.asadullaev, x.m.xalimova, g.s.raximbaeva va b. kabi nevrologlar nevrologiya fanini rivojlanishida uz xissalarini kushishdi. asab tizimini filo- va ontogenezi xakida tushuncha filogenez - bu bir xujayrali jonivorlardan to odamgacha bulgan tarakkiyotga aytiladi. asab sistemasining filogenezi deb sodda reflektr yoyidan kup sinapsli murakkab reflekslar sistemasi tashkil kilinishiga aytiladi, bu uz yulida organizmni xar xil ta'sirotlarga differentsial javob berish imkoniyatini beradi. ontogenez - bu ikki jinsiy xujayralar kushilishidan tortib to organizmni umrining oxirigacha bulgan tarakkiyotiga aytiladi. markaziy asab sistemasi, shunga asosan, kadimiy kismlari yoki pastdan yukoriga karab tarakkiy etadi. ya'ni orka miyadan, sung miya uzagi, bosh miya yarim sharlari va uning pustlogi. umuman asab sistemasining tarakkiyoti bola tugilganda yakunlanmaydi va undan keyin xam davom etadi. masalan anatomik tarakkiyot 8-10 yoshlarda fiziologik tarakkiyot 20-22 yoshlarda mujassamlanadi. umurtkalilarda asab tizimi ektodermadan rivojlanadi. ektoderma xujayralari bir biridan ajraladi va kupayadi, va medullyar naychani xosil kiladi. asab sistemasi …

3 / 37

rka miya shakllanadi, oldingi tez rivojlanadigan kismidan esa bosh miya vujudga keladi. medulyar naychaning oldingi kismidan miya pufakchalari xosil buladi: avval ikita pufakcha, sung orka pufak iki kisimga bulinadi. xosil bulgan uchta pufakcha oldingi (rgosencephalon), urta (mesencephalon) va rombsimon (rhombencephalon) miya shakillanishini taminlab beradi. shu jarayon davomida oldingi pufakchadan ikita pufak xosil bulib cheka miyani (telencephalon) va oralik miya (diencephalon) xosil kiladi. orka pufakchadan esa (rhombencephalon) ikiga bulingandan sung orkangi miya (metencephalon) va uzunchok yoki kushimcha miya xosil buladi (medulla oblongata, myelencephalon) medulyar naychani bulinishi okibitida va beshta pufakcha xosil bulish va rivojlanish natijasida asab tizimini kuyidagi kisimlari rivojlanadi: miya iki yarimshar (bosh miya pustlogi, ok miya, xidlov miya, bazal yadrolar). oralik miya tarkibiga epitalamus, oldingi va orka talamus, metalamus, gipotalamus kiradi. rombsimon miya tarkibiga uzunchok miya va orka miya kiradi, uz navbatda uz ichiga miya kuprigi va miyacha, urta miya – miya oyokchalari, kopkok va tom xosilalarini kiritadi. medulyar …

4 / 37

b tizimi moslashuvga javob beradi – atrof muxidga organizmni adaptatsiyasi, ichki jarayonlarni regulyatsiyasi va ularni turgunligi (gomeostaz) – masalan tana xarorati, arterial bosim, tukimalarni oziglanish va kislorodga boitish jarayoni. asab tizimi markaziy, pereferik va vegetativ kisimlardan iborat asab tizimni markaziy kismi tarkibiga bosh va orka miya kiradi. markaziy asab tizimi ok va kulrang moddadan, va retikulyar formatsiya, jelatinsimon tana va epindimadan iborat. kulrang modda neyron talalari va gliya yigindisidan iborat, ok modda – mielin kobik bilan uralgan neyron usimtalari – akson va dendritlar iborat. pereferik asab tizimi tarkibiga bosh miya nervlari va orka miya nervlari, nerv chigallari kiradi. nerv sistemasi nerv xujayralaridan, nerv tolalaridan, neyrogliya va kushimcha tukimalardan tashkil topgan. neyron (nerv xujayrasi). bosh va orka miyaning kulrang moddalarida, bosh va orka miya nervlarning tugunchalarida, vegegativ nerv sistemasining gangliyalarida joylashgandir. bu xujayralar zararlangandan keyin tiklanmaydilar. neyron tuzilishi neyron – bu asab tizimini asosiy struktur-funktsional birligi. neyron tana va usimtadan iborat. …

5 / 37

rlashib turadi. mazkur tutamchalar yigindisini tashki tomondan urab turuvchi umumii kushuvchi tukimaga epinevriy deyiladi nevrogliya markaziy nerv sistemasida kushuvchi tukima vazifasini bajaradi. nevrogliya deb atalishishing sababi xam shunda (gliya suzining asl ma'nosi elim demakdir). nevrogliya asosan uch toifadagi xujayralardan iborat. astrotsitlar - usikchalari kup, yirik xujayralar. astrotsitlar katta va notugri shakldagi yadroga ega bulib, markaziy nerv sistemasining kulrang moddasida kuprok uchraydi. 2. oligondedrotsitlar - kam usikchali yirik xujayralardir. bunday xujayralarninn yadrosi yumalok shaklda bulib, astrotsit yadrosidan kichikrokdir. oligodendrogliotsitlar asosan markaziy nerv sistemasining ok moddasida uchraydi. 3. mikrogliya - mayda, kam usikchali xujayralardir. mikrogliya 2-3 dona sershox usikchalarga ega bulib, markaziy nerv sistemasida bir tekisda tarkalgan buladi. neyron sxemasi: 1 —neyron tanasi; 2 — dendrit; 3 — akson; 4 — mielin obolochka; 5 — osevoy tsilindr; 6 — nervno-mishechniy sinaps nevrogliyaning funktsiyasi. astrotsit va oligodendrogliotsitlar tayanch, nerv xujayralarini ozikli moddalar bilan ta'minlab va barer (tusik funktsiyasini bajaradi). bundan tashkari, nobud bulgan …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nevrologiya va bolalar nevrologiyasi kursi"

kurs nevrologii i detskoy nevrologii nevrologiya va bolalar nevrologiyasi kursi mavzu: nevrologiyaga kirish. bolalar nevrologiyasi maksad va vazifalari. asab tizimi ontogenezi, asab tukimalari va uni elementlari. kirish. nevrologiya (grech. neuron—nerv, logos— fan)— odam asab tizimini norma va patologisini urganuvchi fan. ush bu fan tarkibiga bir kator distsiplinalar kiradi, masalan – asab tizimini tuzilishi , faolitini (umumiy nevrologiya) va asab tizimini kasalliklarini (xususiy nevrologiya) urganuvchi kisimlar. nevrologiya tarixi nevrologiya fani mustakil fan sifatida 19 asr urtalarida shakillangan, kadim zomonlardan boshlab shifokorlarni odamni faoliyatini asab boshkaruvi va asab tizimini turli kasalliklari kiziktirib kelgan. gippokrat uz faoliyati davomida insult, entsefalit, poliomie...

This file contains 37 pages in PPT format (1.8 MB). To download "nevrologiya va bolalar nevrologiyasi kursi", click the Telegram button on the left.

Tags: nevrologiya va bolalar nevrolog… PPT 37 pages Free download Telegram