bozor mexanizmi va uning tarkibiy qismlarining iqtisodiy nazariy tavsifi

DOCX 33 pages 188.6 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 188.6 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

bozor mexanizmi va uning tarkibiy qismlarining iqtisodiy nazariy tavsifi oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ipak yo’li innovatsiyalar universiteti “iqtisodiyot” kafedrasi “iqtisodiyot nazariyasi” fanidan kurs ishi mavzu: bozor mexanizmi va uning tarkibiy qismlarining iqtisodiy nazariy tavsifi. bajardi:_______________________________ qabul qildi: ____________________________ ro’yxatga olindi “____” _______2025 y. №_________ imzo _________ kurs ishi himoyaga tavsiya qilingan sana “____” _______2025 y. ilmiy rahbar __________ imzo _______________ kurs ishi himoya qilingan sana «____» _______2024 y. baho «_____» _________ ___________ (imzo) ___________ (imzo) ___________ (imzo) komissiya a’zolari: __________________ __________________ _________________ bozor mexanizmi va uning tarkibiy qismlarining iqtisodiy nazariy tavsifi. reja: kirish. 3 bozor iqtisodiyotiga o’tish davri, yo’llari va milliy modellar 5 o’zbekistonda bozor iqtisodiyotiga o’tishning tamoyillari va xususiyatlari 11 o`zbekistonda bozor islohotlarini amalga oshirish va uning asosiy yo`nalishlari 16 o’zbekistonda iqtisodiyotni erkinlashtirish va islohotlarni shuqurlashtirish vazifalari 21 xulosa 29 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati 31 kirish. bozor iqtisodiyoti bu erkin raqobatga asoslangan iqtisodiyot bo'lib resurslarga xususiy …

2 / 33

di, ya'ni ular bozorda oldi-sotdi qilish uchun yaratiladi. bozor iqtisodiyotiga barter emas, balki tovar ayirboshlash, ya'ni oldisotdi yuritish xos. shu bois natural iste'mol o'rniga tovar iste'moli ustuvorlik qiladi. bozor iqtisodiyoti iqtisodiy liberalizm, ya'ni erkinlik, mulkiy erkinlik va xo'jalik yuritish erkinligiga asoslanadi. bozor iqtisodiyotida yakka tartibda, o'z mulki va mablag'iga tayangan holda, korporativ, sherikchilik asosida yer, bino, inshootlar, mashinalarni ijaraga olish, pulni qarzga ko'tarib ish yuritish usullari mavjud bo'ladi. bozordagi narx talabdan kelib chiqqan holda talab — taklif nisbati asosida shakllanadi. bozor iqtisodiyoti iqtisodiy sub'yektlar alohidalashganidan ular manfaati to'qnashadi va shunday sharoitda raqobat paydo bo'ladi. raqobat bozor iqtisodiyotini harakatga soluvchi kuch, uning rivojlanishini ta'minlovchi mexanizm hisoblanadi. bozor iqtisodiyoti boshqarishning iqtisodiy usullariga tayanadi. bozor mexanizmi iqtisodiy rag'batlantirish mexanizmi bo'lib, uning asosiy vositasi puldir. pul topishga intilish tovar va xizmatlarni ko'plab hamda sifatli qilib ishlab chiqarishni ta'minlaydi. bozor iqtisodiyotida pul boylikning umumiy va eng qulay shakliga — hammabop iqtisodiy aloqalar vositasiga aylanadi. bozor …

3 / 33

iyoti modellari — bozor iqtisodiyotining turlari. bozor iqtisodiyoti modellari modelning iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarga xos bo'lgan aralash iqtisodiyot, ijtimoiy bozor xo'jaligi va korporativ iqtisodiyot ko'rinishlari mavjud. iqtisodiy tizim - iqtisodiy mahsulotni ishlab chiqarish, taqsimot, ayirboshlash va iste'mol jarayonida paydo bo'ladigan asosiy iqtisodiy munosabatlarning shakl va mazmunini belgilab beradigan, mamlakatda tarixan paydo bo'lgan yoki joriy etilgan, amal qiladigan tamoyillar, qoidalar, qonun yo'li bilan mustahkamlangan normalar majmui. iqtisodiy tizim doirasida iqtisodiyot sub'yektlari, ishlab chiqarish omillari o'zaro munosabatga kirishadilar va bu munosabatlar ma'lum qonun- qoidalarga binoan boshqariladi. iqtisodiy tizim faoliyati mulk, pul va pul tizimi, davlat va nodavlat tashkilotlari, korxona, soliq, daromad, reja, foyda kabi bir qator vositalar yordamida tashkil qilinadi. 1. bozor iqtisodiyotiga o’tish davri, yo’llari va milliy modellari. bozor iqtisodiyotiga o’tish davrining umumiy mazmuni iqtisodiy munosabatlarning alohida unsurlarini isloh qilish yoki iqtisodiy siyosatga tuzatishlar kiritish emas, balki butun iqtisodiy munosabatlar tizimini o’zgartirishdan iboratdir. ma’muriy buyruqbozlikka asoslangan iqtisodiyotdan bozor iqtisodiyotiga o’tish davri deganda …

4 / 33

hradi. bunday sharoitda iqtisodiy taraqqiyotning sifat jihatdan yangi yo’llarini qidirib topish zarur bo’lib qoldi. bu vaqtga kelib ko’pgina rivojlangan mamlakatlarning tajribalari umumlashtirilib, iqtisodiyotning yangi taraqqiyot yo’li - ongli ravishda boshqariladigan va tartibga solinadigan bozor iqtisodiyoti deb tan olindi va aksariyat davlatlar shu yo’lni tanladilar. xx asrga kelib bozor iqtisodiyotiga o’tish global, ya’ni umumjahon voqeligiga aylandi. bozor iqtisodiyotiga o’tish murakkab jarayon, shuning uchun u uzoq vaqt davom etadi. undan tashqari, har bir mamlakatning o’ziga xos xususiyatlari mavjud bo’lib, bozor iqtisodiyotiga o’tishning turli modellari, yo’nalishlari asosida amalga oshadi. har bir mamlakatning bozor iqtisodiyotiga o’tishining o’ziga xos yo’li quyidagi omillarga bog’liq: · geografik o’rni; · tabiiy resurslarning mavjudligi va ularning zahirasi; · tarixiy taraqqiyot darajasi; · aholining an’analari va urf-odatlari; · ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanish darajasi; · jamiyatning ijtimoiy yo’nalishi. shu bilan birga bozor iqtisodiyoti modellarining umumiy tomonlari bo’lib, bular: · bozor iqtisodiyotining turli-tuman mulkchilikka asoslanganligi; · tovar va xizmatlarga erkin narxlar ustunligi; …

5 / 33

asi - t: o‘zbekiston, 2017- 46 b. ] bunda bozor iqtisodiyotiga evolyusion o’zgarishlar orqali o’tib boriladi. xx asrning 30-yillariga kelib, ayniqsa 50-yillardan bu jarayon yanada tezlashdi. bu modelni iqtisodchilar klassik model deb atashadilar. u bozor iqtisodiyotiga o’tayotgan mamlakatlar uchun namuna bo’lib xizmat qilishi mumkin. chunki, klassik modelda bozor iqtisodiyotining qonun-qoidalari, hayotiyligi sinab ko’rilgan. klassik modelning o’zi ham 3 ga bo’linadi: 1. sotsial bozor iqtisodiyoti modeli ko’proq fuqarolar manfaatini himoya qilish, uzoq muddatli dasturlar ishlab chiqish, aholining haddan ziyod tabaqalanishiga yo’l qo’ymaslik, davlat mulkining ulushining boshqa modellarga qaraganda ko’pligi (25-30%) bilan ajralib turadi. bu model germaniya, avstriya, skandinaviya mamlakatlariga xos. 2. aralash yoki erkin bozor iqtisodiyoti modelida esa davlat tadbirkorlikni rivojlantirish uchun sharoit yaratishi, iqtisodiyotni tartiblashda ustun darajada taktik usullardan foydalanish, iqtisodiyotda davlat mulkining hissasi (10% atrofida) kamligi, aholining tabaqalanishi, ish haqidagi farqning kattaligi bilan ajralib turadi. bu modelni qo’llagan eng tipik mamlakat sifatida aqsh ni ko’rsatish mumkin. 3. korporativ iqtisodiyot …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozor mexanizmi va uning tarkibiy qismlarining iqtisodiy nazariy tavsifi"

bozor mexanizmi va uning tarkibiy qismlarining iqtisodiy nazariy tavsifi oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ipak yo’li innovatsiyalar universiteti “iqtisodiyot” kafedrasi “iqtisodiyot nazariyasi” fanidan kurs ishi mavzu: bozor mexanizmi va uning tarkibiy qismlarining iqtisodiy nazariy tavsifi. bajardi:_______________________________ qabul qildi: ____________________________ ro’yxatga olindi “____” _______2025 y. №_________ imzo _________ kurs ishi himoyaga tavsiya qilingan sana “____” _______2025 y. ilmiy rahbar __________ imzo _______________ kurs ishi himoya qilingan sana «____» _______2024 y. baho «_____» _________ ___________ (imzo) ___________ (imzo) ___________ (imzo) komissiya a’zolari: __________________ __________________ _________________ bozor ...

This file contains 33 pages in DOCX format (188.6 KB). To download "bozor mexanizmi va uning tarkibiy qismlarining iqtisodiy nazariy tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor mexanizmi va uning tarkib… DOCX 33 pages Free download Telegram