qoqshol

PPT 52 pages 2.1 MB Free download

52 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPT

Pages 52

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 52

rabota vipolnena na kafedre xirurgicheskix bolezney stomatologicheskogo fakulteta 1 tashgosmi «puti uluchsheniya rezultatov xirurgicheskogo lecheniya ushemlennix grij peredney bryushnoy stenki u lits pojilogo i starcheskogo vozrasta» nauchniy rukovoditel d.m.n. prof. kayumov taxirjan xatamovich buxoro davlat tibbiyot instituti 3-kurs talabalari uchun ma'ruza mavzusi: «qoqshol, kuydirgi, qutirish » ma'ruzachi: t.f.d., professor safoev.b.b. qoqshol qoqshol – o'tkir spetsifik infektsion kasallik bo'lib, organizmga qoqshol tayoqchasi ekzotoksinining ta'siri natijasida nerv sistemasining zararlanishi bilan kechadi, ko'ndalang targ'il mushaklarning tonik va klonik qisqarishi bilan namoyon bo'ladi. bu kasallik gippokrat zamonasidan ma'lum bo'lib, uning o'g'li xam shu kasallik qurboni bo'lgan. etiologiyasi va patogenezi odam va hayvonlarda qoqsholning qo'zg'atuvchisi ekzotoksin ishlab chikaradigan, grammusbat, sporogen tayokcha clostridium tetani xisoblanadi. qoqshol tayokchasi hayvonlar (qo'ylar, sigirlar va boshqalar) va odam ichagida saprofit sifatida yashaydi (parenteral yo'l bilan tushganida patogen hisoblanadi). hayvonlarning chiqindilari bilan erga tushganida qoqshol tayoqchasi uzoq vaqtgacha shu muhitda saqlanishi mumkin. chang bilan klostridiylar odam terisiga, kiyimlari va atrof buyumlariga …

2 / 52

davri 4 kundan 14 kungacha. qoqsholning kechki turlari ham uchraydi (juda kam hollarda 1-5 oydan keyin ham uchrayverishi mumkin). inkubatsion davri qanchalik qisqa bo'lsa, kasallik shuncha xavfli, klinik kechishi va oqibati og'ir bo'ladi. kechki qoqsholda kasallik nisbatan engilroq kechadi. qoqshol tayoqchasi organizmga parenteral yo'l bilan tushganida kirish darvozalari soxasida saqlanib qoladi va shu erda zo'r berib ko'payaveradi. cl. tetani ning ekzotoksini o'zida tetanospazmin va tetanogemolizin saqlaydi va ular so'rilganida kasallikning manzarasi rivojlanadi. tetanospazmin nerv tizimiga ta'sir qilib o'ziga xos bo'lgan mushaklarning tonik va klonik qisqarishiga sabab bo'ladi. tetanogemolizin esa eritrotsitlarni parchalaydi. toksinlar perinevral va endonevral yo'llar bilan, limfatik yo'llar orqali markaziy yo'nalishda, periferiyadan orqa va uzunchoq miyaning harakatlantiruvchi markazlari tomon harakatlanadi. bir vaqtning o'zida ham markaziy, ham periferik nerv tizimiga zaharli ta'sir ko'rsatadi va ularning reflektor ko'zgalishiga olib keladi. ba'zan esa zaharlar gematogen yo'l bilan tarqaladi. kasallikning rivojlanishiga kirish darvozalari sohasidagi nekrotik to'qimalar, yot jismlar va yiringli cho'ntakchalar turtki bo'ladi. …

3 / 52

og'irlikdagi turi 3. o'ta og'ir turi qoqsholning klinik manzarasi prodromal davrda bosh og'rishi, umumiy xolsizlik, ko'p terlash, noanik og'riqlar va jaroxat atrofidagi mushaklarning engilgina tortishishlari, chaynov mushaklarining tezda charchab qolishi kuzatiladi. kasallikning asosiy simptomi skelet mushaklarining tonik va klonik qisqarishlari hisoblanadi. tonik qisqarishlar uzoq vaqt qisqarishlar bilan namoyon bo'lsa, klonik qisqarishlar esa mushaklar qisqarish va bo'shashishlarining almashinib turishi bilan namoyon bo'ladi. kasallik birdaniga boshlanadi. chaynov va yuz mushaklarining tirishishi bilan boshlanib, ensa mushaklarida rigidlik paydo buladi. jag' mushaklarining tonik qisqarishi - trizm tufayli bemor og'zini ocha olmaydi. mimika mushaklarining spastik qisqarishi natijasida o'ziga xos so'lg'in kulgu – sardonik kulgu paydo bo'ladi. peshona va lunjlarida chuqur ajinlar – facies tetanica paydo bo'ladi. sardonik kulgudagi bemorning ko'rinishi: peshona, burun qirrasi va og'iz burchagi mushaklari taranglashgan, yuzi so'lg'in azoblangan ko'rinishda. bo'yinning to'sh-o'mrov-so'rg'ich va teri osti mushaklari ham taranglashgan. bu qoqsholning og'ir turi ekanligidan dalolat beradi. mushaklar qisqarishlari tezda bo'yn, tana va oyoq ko'llarga …

4 / 52

i ko'zga tashlanadi. boshlanishida mushaklarning qisqarishlari qisqacha, bo'lib bir necha minutgacha davom etadi, lekin vaqt o'tishi bilan bu qasqarishlarning davomiyligi uzayib boraveradi. ba'zan mushaklarning qisqarishlari shu darajada keskin bo'lishi mumkinki bunda mushaklar uzilib, suyaklar sinib, umurtqa suyaklari tanasining kompression sinishigacha borib etadi. agar qisqarishlar nafas mushaklarigacha tarqalsa, bemorning nafasi buzilib asfiksiya ro'y beradi va bemorning o'limiga sabab bo'lishi mumkin. ko'rsatib o'tilgan asoratlardan (asfiksiya, mushaklarning uzilishi, suyaklarning sinishi) tashqari o'pka atelektazi va aspiratsion pnevmoniya, yiringli traxeit va traxeobronxitlar rivojlanishi mumkin. odatda bemorlarning hushi saqlangan bo'lib, tezda tana harorati ko'tarila boshlaydi, taxikardiya kuchayadi. keskin terlash, ichak va siydik tutilishi kuzatiladi. kasallikning yashin tezligidagi turlarida esa kasallikning 1-2 sutkalarida mushaklar qisqarishining cho'qqisida o'lim sodir bo'ladi. ba'zi hollarda qoqsholning kechki turlari retsidiv kuzatiladi. bu holatlar mudrab yotgan infektsiyaning faollashuvi tufayli yuz beradi. bunda sekin astalik bilan xolsizlik rivojlanadi va mushaklar taranglasha boradi. bemorlarning tana xarorati subfebril yoki ma'yorida bo'lishi mumkin. odatda kasallik bir necha …

5 / 52

chi va simptomatik davo. 5. ikkilamchi infektsiyani va asoratlarni oldini olish. davolashni shikastlanishning muddatiga qaramasdan jaroxatni taftish qilishdan boshlash zarur. bo'shlig'ida yot jismlar (kiyim bo'laklari, metal parchalari, zirapchalar) saqlovchi jaroxatlar ayniqsa xafli xisoblanadi. jaroxatlarni keng qilib ochish, yot jismlarni olib tashlash va yiring oqib chiqishini ta'minlash zarur. operatsiyadan keyin esa gipertonik eritmalar bilan bog'lamlar qo'yish kerak. tashxis qo'yilishi bilanoq katta dozada qoqsholga qarshi zardob (kattalarga sutkasiga 100 000-150 000 ae, bolalarga 20 000-80 000 ae, chaqaloqlarga esa 10 000 - 20 000 ae) yuboriladi. zardobni mushak orasiga bezredka usulida yuboriladi. og'ir holatlarda esa qoqsholga qarshi zardobni tomir ichiga natriy xloridning izotonik eritmasida 1:5 nisbatda eritilgan holda yuboriladi. qoqsholga qarshi zardobni 2-3 sutka davomida, har yuborganda 50 000 ae ga asta sekinlik bilan kamaytirib boriladi. qoqsholga qarshi zardobning umumiy dozasi kattalar uchun 200 000-350 000 ae gacha etadi. bu doza esa organizmni antitoksin bilan etarli darajada to'yintiradi va davolash jarayonida uzoq …

Want to read more?

Download all 52 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qoqshol"

rabota vipolnena na kafedre xirurgicheskix bolezney stomatologicheskogo fakulteta 1 tashgosmi «puti uluchsheniya rezultatov xirurgicheskogo lecheniya ushemlennix grij peredney bryushnoy stenki u lits pojilogo i starcheskogo vozrasta» nauchniy rukovoditel d.m.n. prof. kayumov taxirjan xatamovich buxoro davlat tibbiyot instituti 3-kurs talabalari uchun ma'ruza mavzusi: «qoqshol, kuydirgi, qutirish » ma'ruzachi: t.f.d., professor safoev.b.b. qoqshol qoqshol – o'tkir spetsifik infektsion kasallik bo'lib, organizmga qoqshol tayoqchasi ekzotoksinining ta'siri natijasida nerv sistemasining zararlanishi bilan kechadi, ko'ndalang targ'il mushaklarning tonik va klonik qisqarishi bilan namoyon bo'ladi. bu kasallik gippokrat zamonasidan ma'lum bo'lib, uning o'g'li xam shu kasallik qurboni bo'lgan. eti...

This file contains 52 pages in PPT format (2.1 MB). To download "qoqshol", click the Telegram button on the left.

Tags: qoqshol PPT 52 pages Free download Telegram