yozuv tarixi va turlari

PPT 40 pages 4.7 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPT

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

powerpoint presentation yozuv tarixi va turlari yozuv yozuv – muayyan bir tilda qabul etilgan va kishilar o'rtasidagi muloqotga xizmat qiladigan yozma belgilar yoki tasvirlar tizimi. ma’lumki, insoniyat dahosi erishgan eng buyuk va muhim yutuqlardan biri yozuvning kashf etilishidir. yozuv kishilik jamiyati madaniy taraqqiyotining tom ma’nodagi ibtidosi, bashariyatning uzoq va murakkab tadrijiy takomili jarayonidagi omillarning eng asosiylaridan biridir. ma’lumotlarga ko'ra, yozuvning paydo bo'lganiga 4-5 ming yillar bo'lgan. piktografik yoki rasmli yozuv yozuvning eng dastlabkisi sifatida piktografik (lotincha pictus – rasm, surat; grapho - yozaman) yoki rasmli yozuvni ko'rsatish mumkin. bu yozuv turining o'ziga xos tomoni uning og'zaki til bilan bevosita bog'liq emasligi va uni har qanday til vakili tushuna olishidadir. piktografik yozuvda bildirilmoqchi bo'lgan fikrlar inson, hayvon, qayiq kabilarning sxematik tarzdagi rasmlarini tushirish orqali ifodalangan. masalan, ovchining ovga chiqqanligi kishi siymosi ov quroli tutgan holda tasvirlangan, uning biron-bir hayvonni tutib olganligi shu hayvonning tasviri bilan, qayiqda dengiz yoki daryoda suzganligi qayiq …

2 / 40

masalan, «o'tkir ko'zlik», «ziyraklik», «hushyorlik» tushunchalarini aynan rasmda ifodalab bo'lmaydi, ularni shu holatlarni kuzatuvchi, ya’ni ko'zni tasvirlash orqali berish mumkin bo'lgan. bunda piktografik yozuvda ko'z rasmi berilganda ko'zning o'zi tushunilgan, ideografik yozuvda esa, «o'tkir ko'zlik», «ziyraklik», «hushyorlik» tushunilgan. er.avvalgi iii ming yillik ideografiya ierogliflar er.fvvalgi bizning era vi v iii ii i ii … ix xx xxi «inson» ieroglifining rivoji «tog‘» ieroglifining rivoji daraxtlar daraxt odam +daraxt qadimgi misr yozuvi ierogliflar – bu qadimiy misr (va b.) yozuvining belgilari bo‘lib, ular bir so‘z yoki bir nechta tovushni bildirgan. * . * misr yozuvida 700dan ortiq ieroglif bo‘lgan ! – «og’iz» so’zi va «r» tovushi – «non» so’zi va «t» tovushi «omoch» so‘zi va «m» va «r» tovushlarining birikmasi – unli tovushlar ierogliflar bilan ifodalanmas edi ! * takje mojno obratitsya k illyustratsiyam v uchebnike: «egipetskie ieroglifi» , s. 60, i «oboznachenie chisel», s. 61. * bu rasmda qadimgi misrliklik kotib …

3 / 40

tayyorlash bo‘lgan. * rasskaz uchitelya. * maktabda o‘qitish jarayoni qadimgi misrdagi maktablarning shiori quyidagicha bo‘lgan: «bolaning qulog‘i orqasida bo‘ladi, shunga ko‘ra u eshitishi uchun orqasiga urish kerak». dastlab o‘quvchilar singan chinni idishlarga yozishgan. faqatgina yozuv san’atini yashxi egallagan katta yoshdagi o‘quvchilarga papirus ishonib topshirilar edi bu shiorga nima deysiz? * * fonografik yozuv fonografik (grekcha phone - tovush, grapho - yozaman) yozuv turi jamiyat taraqqiyoti natijasida shakllandi. bunday fonografik yozuv tilni nafaqat grammatik tuzilishini, balki uning fonetik tuzilishini, ya’ni so'zning tovush tarkibini ham aks ettirar edi. fonografik yozuv ikki turga bo'linadi: bo'g'in yozuvi hamda harf-tovush yozuvi. bo'g'in yozuvi qo'shma so'zlarni mayda qismlarga ajratish yo'li bilan paydo bo'ldi. bu mayda qismlar hozirgi vaqtdagi bo'g'inlarga to'g'ri keladi. bu yozuv turiga qadimgi hind yozuvi hisoblangan devanagari misol bo'la oladi. devanagarida 50 ta belgi mavjud bo'lib, uning 13 tasi so'z yoki bo'g'in boshidagi unli tovushlarni ifodalagan, 33 tasi bo'g'inlarga tegishli belgilar, 4 tasi yordamchi …

4 / 40

kiy yozuvidan kelib chiqqan. finikiy yozuvi finikiy yozuvi 22 harfdan iborat bo‘lib, har bir harf alohida nutq tovushini ifoda etgan. bu yozuvda bironta ham boshqa sistemadagi belgi – logografik (so‘z yozuvi), sillabografik (bo‘g‘inli yozuv) elementlar qo‘llangan emas. yozuvda faqat undoshlargina ifodalangan, unlilar mutlaqo ifodalanmagan, ya’ni finikiy yozuvi sof konsonant yozuv bo‘lgan. harflar juda sodda, eslab qolish va yozish uchun qulay shaklga ega bo‘lgan. ular muayyan qat’iy ketma-ketlikdagi alifbodan iborat bo‘lgan. har bir harfning atalish nomi bo‘lgan. bu nomlar akrofonik tamoyil asosida, ya’ni harf ifodalaydigan tovush harf nomining birinchi tovushiga to‘g‘ri keladi. masalan, b – «bet», d – «dolet», g – «gimel», v – «vov», z – «zayn» kabilar. harflarning nomi ular ifodalagan tovushdan tashqari harflarning shakli bilan ham ma’lum darajada bog‘liq bo‘lgan. finikiya harflari r d k m str psmnst finikiyaliklarga o‘xshab, unli tovushlarsiz o‘qishga harakat qilib ko‘ring finikiya alifbosi grek alifbosi ix asr rus yozuvi kirill va mefodiy er.avvalgi …

5 / 40

. bu yozuvdan dunyo aholisining 30 % dan ortig'i foydalanadi. 2. slavyan-kirillitsa yozuvi. bu yozuv turidan foydalanuvchilar dunyo aholisining 10 % ini tashkil qiladi. 3. arab yozuvi. bu yozuvdan dunyo aholisining 10 % dan ortig'i foydalanadi. 4. hind bo'g'in yozuvi. bu yozuvdan dunyo aholisining 20 % foydalanadi.

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yozuv tarixi va turlari"

powerpoint presentation yozuv tarixi va turlari yozuv yozuv – muayyan bir tilda qabul etilgan va kishilar o'rtasidagi muloqotga xizmat qiladigan yozma belgilar yoki tasvirlar tizimi. ma’lumki, insoniyat dahosi erishgan eng buyuk va muhim yutuqlardan biri yozuvning kashf etilishidir. yozuv kishilik jamiyati madaniy taraqqiyotining tom ma’nodagi ibtidosi, bashariyatning uzoq va murakkab tadrijiy takomili jarayonidagi omillarning eng asosiylaridan biridir. ma’lumotlarga ko'ra, yozuvning paydo bo'lganiga 4-5 ming yillar bo'lgan. piktografik yoki rasmli yozuv yozuvning eng dastlabkisi sifatida piktografik (lotincha pictus – rasm, surat; grapho - yozaman) yoki rasmli yozuvni ko'rsatish mumkin. bu yozuv turining o'ziga xos tomoni uning og'zaki til bilan bevosita bog'liq emasligi va uni har qanday...

This file contains 40 pages in PPT format (4.7 MB). To download "yozuv tarixi va turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: yozuv tarixi va turlari PPT 40 pages Free download Telegram