qog'oz pullarning rivojlanish bosqichlari

DOCX 11 pages 28.3 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.3 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: qog’oz pullarning rivojlanish bosqichlari reja: kirish 1. qog‘oz pullarning paydo bo‘lishi va dastlabki bosqichlari 2. qog‘oz pullarning rivojlanishi va davlat nazorati 3. qog‘oz pullarning zamonaviy bosqichi va kelajak istiqbollari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mamlakatimiz mustaqillikka erishgandan so‘ng iqtisodiy islohotlarm amalga oshirishning dastlabki davrlaridan boshlab, hukumat pul-krcilil munosabatlariga katta e’tibor berib kelmoqda, chunki biror davlai pul sohasidagi munosabatlarni yo‘lga qo'ymasdan iqtisodiyotni to'laqonli rivojlantira olmaydi. tashqi iqtisodiy munosabatlar va ichki aloqalarning respublika tanlagan bozor iqtisodiyoti yo‘liga mos ravishda rivojlanishining pul munosabatlarining rivojlanish darajasiga boguiqligini alohida ta’kidlab o‘tish zarur. shu sababli prezidentimiz i.a. karimov ushbu masalaning dol zarbligiga alohida e ’tibor berib: «bugun dunyo iqtisodiyotidagi ahvolni tahlil qilar ekanmiz, jahon moliyaviy va iqtisodiy inqiro/i hali-beri nihoyasiga yetgani yo‘q, deb aytishga barcha asosla - rimiz bor. bugungi kunda bozorni pul resurslari bilan zo‘r berib to'ldirisli davom etayotgani fond va xomashyo bozorlarida sun’iy ravishda oshirib borilgan spekulativ narxlarning yanada ko‘tarilib ketishiga, ta ’bir joiz …

2 / 11

ildagi 7,4 foiz o'rniga 7,3 foizni tashkil etdi. pul sohasidagi munosabatlarni rivojlantirish uchun ular to‘g‘risidagi turli nazariyalarni o'rganish, umumlashtirish va ulardan 0‘zbekistonning iqtisodiy taraqqiyotga erishishini ta’minlash yolida foydalanish zarurdir. shu bilan birga respublikada pul munosabatlarining ilmiy asosda rivojlanishi iqtisodiy tashkilotlar va xalqaro moliya institutlari bilan o'rnatiladigan munosabatlarning keng qamrovliligini belgilashda katta ahamiyatga egadir. 1. qog‘oz pullarning paydo bo‘lishi va dastlabki bosqichlari pul kelib chiqishining evolutsion konsepsiyasiga ko‘ra, ular ijtimoiy mehnat taqsimoti, ayirboshlash, tovar ishlab chiqarishning rivojlanislii natijasida vujudga kelgan. qiymat shakllari va ayirboshlash rivojlanishining tarixiy jarayonini tadqiq qilish orqali tovarlar umumiy olarni ichidan pul rolini bajaruvchi alohida tovarning ajralib chiqishini tushunish mumkin. bir tovarning qiymati uni boshqa bir tovarga ayirboshlash orqali aniqlanadi (t—t). bir qarashda ayirboshlash bitimida har ikkala tovar ham bir xil rol o‘ynaydigandek ko‘rinadi. aslida esa ulaming roli turlichadir. bir tovar o ‘z qiymatini boshqa tovarga nisbatan ifodalaydi. ikkinchi tovar esa birinchi tovarning qiymatini o‘zida ifodalab, ekvivalent rolini …

3 / 11

rqdagi ayrim davlatlarda qoʻllangan mis chaqa pul. masalan, 1 pul xviii-xix asrlarda qoʻqon xonligida 1/45—1/60 tangaga, buxoroda 1 pul 1/40 tillaga, 1932-yilgacha eronda 1/40 qironga teng boʻlgan. pul – hamma tovarlar va xizmatlar ayirboshlanadigan, umumiy ekvivalent sifatida foydalaniladigan, boshqa barcha tovarlar qiymatini ifodalaydigan maxsus tovar; bozor iqtisodiyotining eng asosiy vositasi. pul oʻz tabiatiga koʻra, 3 xil xususiyatga ega: hamma narsaga ayirboshlanadigan muhim xarid vositasi, boylik timsoli, mehnatni qiymat shaklida oʻlchab beradigan vosita. manbalarga koʻra, dastlabki qogʻoz pullar x asrning oxiri xi asrning boshlarida xitoyda chiqarilgan. xitoyda qogʻoz pullar muomalaga chiqishida mamlakatda qogʻozning kashf etilganligi va bosma mashinalarining yaratilganligi muhim ahamiyat kasb etgan. dastlab muomalaga chiqarilgan qogʻoz pullar „erkin tanga“, keyinchalik „qimmatbaho qogʻoz tangalar“ deb yuritildi, ular mamlakatda erkin aylanadigan toʻlov vositalari boʻlsada oltin yoki tovarlar bilan taʼminlanmagan edi. pul ayirboshlash, toʻlov, qiymat oʻlchovi, jamgʻarish (boylik toʻplash) kabi vazifalarni bajaradi. qiymat oʻlchovi – tovarlar qiymati miqdori pul orqali oʻlchanadi. u boshqa …

4 / 11

oddiy shaklga, yaʼni qogʻoz, tanga) va naqd boʻlmagan pul (aniq moddiy shaklga ega boʻlmagan, bankdagi bir joriy hisobvaraqdan boshqasiga koʻchirib yozib qoʻyish orqali harakat qiluvchi pul) koʻrinishida buladi. muomala doirasi darajasiga koʻra, milliy pul (asosan, mamlakat hududida amalda boʻladigan), xalqaro yoki mamlakatlararo (baynalmilal) pulga boʻlinadi. maxsus chiqariladigan jahon puli yoʻq, ammo umumiy universal toʻlov vositasi rolini eng qadri yuqori, erkin almashtiriladigan pul oʻynaydi. hozirgi paytda dunyoda aqsh dollari, angliya funt sterlingi, yaponiya iyenasi va 2002-yil yanvardan muomalaga kiritilgan yevropa ittifoqi mamlakatlarining pul birligi – yevro jahon puli vazifasini bajaradi pulning eng muhim hisoblanuvchi uchta asosiy vazifasini tushunib olishga harakat qilamiz: · ayirboshlash (almashuv) vositasi (bu vazifasi mavjud bo‘lmaganida barcha operatsiyalar barter ko‘rinishida o‘tkazilardi); · qiymat jamg‘aruvchi (ya’ni boshqa ko‘plab aktivlar singari u ham vaqt o‘tishi bilan o‘z qiymatini saqlab turadi, biroq pul boshqa aktivlarga qaraganda ko‘proq likvidlikka ega); · qiymat o‘lchovi (barcha mahsulot va xizmatlarning qiymati pulda aks etadi. u …

5 / 11

anmagan; · virtual pul va kriptovalyutalar – hozirgi kunda paydo bo‘lib, shakllanib borayotgan ushbu bosqich, pul doim ham bir shakl va ko‘rinishda bo‘lmasligini ko‘rsatadi va bu jarayon aynan siz va bizning ko‘z o‘ngimizda yuz berayotganligi e’tiborlidir. qog‘oz pullar bu – ichki qiymatga ega bo‘lmagan har qanday pul birligi (valyuta). u faqatgina hukumatning bosib chiqaralayotgan (qog‘oz) pul birligi qonuniy to‘lov vositasi ekani haqidagi hujjat/bayonoti bilan ta’minlangan bo‘ladi va uning (pulning) qiymati ushbu hukumatga bo‘lgan ishonchga asoslanadi. pul birligining qadri yo‘qolmasligi uchun hukumat uni qalbakilashtirilishidan himoya qilishi va bosib chiqarilgan pul hajmini nazorat qilishi va mas’uliyat bilan boshqarishi lozim. qog‘oz pullar bosib chiqarish bo‘yicha nazorat, hamda qisman zahira to‘plash bilan bog‘liq bank amaliyotlari asosan ushbu vakolatga ega bo‘lgan markaziy banklar tomonidan amalga oshiriladi. har qanday iqtisodiyotdagi pullarning katta qismi banklar tomonidan bank omonatlari ko‘rinishida yaratilishini o‘qib hayron qolsangiz kerak. gap shundaki, banklar har safar kredit berganida yangi pullar hosil bo‘ladi. 2014 yilning …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qog'oz pullarning rivojlanish bosqichlari"

mavzu: qog’oz pullarning rivojlanish bosqichlari reja: kirish 1. qog‘oz pullarning paydo bo‘lishi va dastlabki bosqichlari 2. qog‘oz pullarning rivojlanishi va davlat nazorati 3. qog‘oz pullarning zamonaviy bosqichi va kelajak istiqbollari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mamlakatimiz mustaqillikka erishgandan so‘ng iqtisodiy islohotlarm amalga oshirishning dastlabki davrlaridan boshlab, hukumat pul-krcilil munosabatlariga katta e’tibor berib kelmoqda, chunki biror davlai pul sohasidagi munosabatlarni yo‘lga qo'ymasdan iqtisodiyotni to'laqonli rivojlantira olmaydi. tashqi iqtisodiy munosabatlar va ichki aloqalarning respublika tanlagan bozor iqtisodiyoti yo‘liga mos ravishda rivojlanishining pul munosabatlarining rivojlanish darajasiga boguiqligini alohida ta’kidlab o‘tish zarur. sh...

This file contains 11 pages in DOCX format (28.3 KB). To download "qog'oz pullarning rivojlanish bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qog'oz pullarning rivojlanish b… DOCX 11 pages Free download Telegram