xayolva tafakkur

PPT 42 стр. 4,5 МБ Бесплатная загрузка

42 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,5 МБ

Тип файла PPT

Страницы 42

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 42

prezentatsiya powerpoint mavzu:xayol va tafakkur reja: xayol haqida tushuncha. xayol turlari. xayol jarayonlari. 4.tafakkur va uning nerv-fiziologik asosi 5.tafakkur operatsiyalari 6.tafakkur shakllari 7.tafakkur turlari 8.tafakkur sifatlari xayol yoki fantaziya, tafakkur kabi yuksak bilish jarayonlariga kiradi va faqat odamlarga xos bo’lgan faoliyatlarda yuzaga chiqadi. mehnatning tayyor natijasini xayolga keltirmay turib, ishga kirishib bo’lmaydi. fantaziya yordamida kutilayotgan natijani tasavvur qilish - inson mehnatining hayvonlar instinktiv harakatlaridan tubdan farqidir. xayol inson ijodiy faoliyatining zarur elementi bo’lib, mehnatning oxirgi va oraliq mahsulotlarida o’z ifodasini topadi. xayol mehnat natijalarini narsalarda gavdalantirishga undaydi va shuning bilan birga muammoli vaziyat aniq bo’lmagan hollarda ish-harakat programmasini tuzishni ta’minlaydi. xayol tafakkur singari, muammoli vaziyatda, ya’ni masalani yechishning yangi usullarini qidirib topishda yuzaga keladi. ehtiyojlarni qondirishning real jarayonidan oldin ehtiyojlarni qondirishning soxta, xayoliy jarayoni sodir bo’ladi. muammoli vaziyatda masalani hal qilish uchun biz tushunchalarga (bilimlarga) va obrazlarga suyanamiz. ko’pincha bu ikkala vosita ham birgalikda qo’llaniladi. ammo ulardan qaysi birining ustunligi …

2 / 42

a harakat qilishi mumkin. odam og’ir ahvolga tushganda, biror masalani yecha olmaganda, o’z xatolaridan qochishga harakat qilgan kabi hollarda u foydasiz orzularga, real hayotdan uzoq fantastika olamiga kirib ketishi mumkin. bunday hollarda kishi amalga oshirib bo’lmaydigan ish-harakat rejalarini tuzadi. xayolning bunday turi passiv xayol deb ataladi. passiv xayol ixtiyorsiz ixtiyoriy ixtiyoriy ravishda yuzaga keltirilgan, lekin hayot bilan, real hayotdagi faollikka olib kelmaydigan passiv xayol turi shirin xayol deb ataladi. qandaydir quvonchli, yoqimli narsalar haqida shirin xayollarga berilish hammaga xos. passiv xayol ixtiyorsiz ravishda ham yuzaga kelishi mumkin. xayolning bu turi asosan ong faoliyatining, ikkinchi signallar tizimining susayishida, odamning vaqtinchalik harakatsizlik holatida, uyqisirash holatida, affekt holatida, uyqida (tush ko’rish), ongning kasallikka uchrab buzilishida (gallyutsinatsiyada) va shu kabilarda sodir bo’ladi. passiv xayolning aksi bo’lgan aktiv xayol ijodiy va qayta tiklovchi xayol turlariga bo’linadi. ma’lum bir asosga, yozuvlarga, chizmalarga asoslanib ularga muvofiq keladigan obrazlar tizimini yaratuvchi xayol qayta tiklovchi xayol deyiladi. ijodiy xayol …

3 / 42

tak obrazlari yaratiladi (suv parisi, tovuq oyog’ida turgan uy, pegas, kentavr va shu kabilar). agglyutinatsiyadan texnik ijodda ham foydalaniladi (tank amfibiya, gidrosamolyot). giperbolizasiya. giperbolizatsiya narsalarni kattalashtirish, kichraytirish, ularning ma’lum qismlarining sonini ko’paytirish, ularning o’rnini almashtirish orqali yangi obrazlar yaratish. urg’u berish fantaziya obrazlarini yaratishning yana bir yo’li narsalarning qandaydir sifatlarini, belgilariga urg’u berish, ularga diqqatni turli yo’llar bilan jalb qilishdir. bu usullar ayniqsa satirik jurnallarda ko’p qo’llaniladi. bu usul bilan o’rtoqlik hazillari va turli karikaturalar yaratiladi. sxematizasiya (sxemalashtirish) - biror mavjud narsadan andoza olib, shu andoza asosida obrazlar yaratish. masalan rassomlar turli o’simliklarning obrazi asosida naqshlar yaratadilar. yangi xayol obrazlarini yaratishning yana bir usuli, tipiklashtirish. tipiklashtirishdan badiiy adabiyotda keng qo’llaniladi. bu usul yordamida biror hodisaga, kishilar toifalariga, davrga xos yoki ularda ko’p takrorlanuvchi belgilar ma’lum obrazlarda gavdalantiriladi. tafakkur ... – inson ongining bilish obyektlari hisoblanmish narsa va hodisalar o’rtasida murakkab, har tomonlama aloqalarning bo’lishini ta’minlovchi umumlashgan hamda mavhumlashgan aks ettirish …

4 / 42

ilishning eng oliy va yuqori darajadagi shaklidir. tafakkur qilishimizni ta’minlovchi organ – bu bizning miyamiz. miyamizga kelgan barcha o’y-xayollar – bu fikrlardir. normal insonni fikrsiz tasavvur qilib bo’lmaydi, har on, har daqiqada odam miyasi qandaydir fikrlar bilan band bo’ladi. ularni tartibga solish, keragiga diqqatni qaratish, ichki yoki tashqi nutq vositasida uni yechish – fikrlash jarayonidir psixika psixik jarayonlar bilish jarayonlari tafakkur muammoning yechimi ba’zan birdan, yorqin yulduzday yarq etib paydo bo’ladi. bunday psixologik holat psixologiyada insayt – oydinlashuv deb ataladi tafakkur turlari... hayot mobaynida o’qiganlarimiz, ma’lum shart-sharoitlarda konkret dalillar va nazariy bilimlar asosida mushohada qilgan bilim va g’oyalarimiz asosida yuritgan fikrlash jarayoni nazariy tafakkurdir. undan farqli amaliy tafakkur bevosita hayotda va harakatlarimiz mobaynida hosil bo’lgan fikrlarimizga asoslanadigan tafakkurimizdir. tafakkur turlari... ko’rgazmali-harakat tafakkuri amaliy tafakkurga mohiyatan yaqin bo’lib, uning xususiyati shundaki, u ham odamning real predmetlar xususiyatlarini o’rganish, ko’z bilan ko’rib, bevosita his qilish paytidagi fikrlash jarayonini nazarda tutadi. ko’rgazmali-obrazli tafakkur …

5 / 42

asosda fikrlashga asoslanadi. undan farqli produktiv yoki ijodiy tafakkur – fikrlash elementlariga yangilik, noyoblik, qaytarilmaslik qo’shilgandagi tafakkurni nazarda tutadi. tafakkur turlari... shunga bog’liq bo’lgan konvergent fikrlash masalaning yechimi faqat bitta bo’lgandagi fikrlashni nazarda tutsa, divergent tafakkur – fikrning shunday turiki, u shaxsga bir muammo yoki masala yuzasidan birdaniga bir nechta yechimlar paydo bo’lishini taqozo etadi. aynan ana shunday ijodiy tafakkur divergent shaklda bo’lsa, u ijodiy parvoz, yangiliklarni kashf etishga asos bo’ladi. – shundayki, u go’yoki yo’q joyda bor qiladi, ya’ni oddiygina, jo’ngina narsalarga boshqacha, birovlarnikiga o’xshamagan tarzda fikrlashga imkon beradi. bunday tafakkur turi “hammaga o’xshab fikrlash” yoki shablonli, zerikarli fikr yuritishdan farq qilib, narsa va hodisalar mohiyatidagi o’ziga xoslik, noyoblik sifatlarini ham anglashga yordam beradi. uchalasini qo’shib, yangi jumlalar tuzish kerak qalam ko’l ayiq freyd bunday tafakkur turini mantiqiy tafakkurga qarshi qo’ygan edi. chunki uning mohiyati quyidagicha: agar ikkita fikrdagi kesim bir xil bo’lsa, ongsiz ravishda shaxs uning egasini bog’lay …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 42 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xayolva tafakkur"

prezentatsiya powerpoint mavzu:xayol va tafakkur reja: xayol haqida tushuncha. xayol turlari. xayol jarayonlari. 4.tafakkur va uning nerv-fiziologik asosi 5.tafakkur operatsiyalari 6.tafakkur shakllari 7.tafakkur turlari 8.tafakkur sifatlari xayol yoki fantaziya, tafakkur kabi yuksak bilish jarayonlariga kiradi va faqat odamlarga xos bo’lgan faoliyatlarda yuzaga chiqadi. mehnatning tayyor natijasini xayolga keltirmay turib, ishga kirishib bo’lmaydi. fantaziya yordamida kutilayotgan natijani tasavvur qilish - inson mehnatining hayvonlar instinktiv harakatlaridan tubdan farqidir. xayol inson ijodiy faoliyatining zarur elementi bo’lib, mehnatning oxirgi va oraliq mahsulotlarida o’z ifodasini topadi. xayol mehnat natijalarini narsalarda gavdalantirishga undaydi va shuning bilan birga muammoli ...

Этот файл содержит 42 стр. в формате PPT (4,5 МБ). Чтобы скачать "xayolva tafakkur", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xayolva tafakkur PPT 42 стр. Бесплатная загрузка Telegram