vabokasalliginingqo’zg’atuvchisi

PPTX 26 pages 7.0 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.0 MB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

prezentatsiya powerpoint mavzu: vabo kasalligining qo’zg’atuvchisi. bajardi: tekshirdi: toshkent-2016 o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi toshkent pediatriya tibbiyot instituti mustaqil ish mikrobiologiya, virusologiya, immunologiya kafedrasi vabo kasalligi xaqida ma'lumot. vabo qo'zg'atuvchilarining klassifikatsiyasi. qo'zg'atuvchilarining morfologiyasi, biologik xossalari, o'stirilishi. antigen strukturasi, toksigenligi. kasallikning yuqish yo'llari, patogenez va klinikasi. immuniteti va mikrobiologik diagnostikasi. vaboning umumiy va maxsus profilaktikasi. reja: vabo- o'tkir, o'ta xafvli ichak gruppasi kasalligi xisoblanadi, faqat odam og'riydi. antroponoz. o'ta xafvli deyilishiga sabab: 1. klinikasi og'ir o'tadi; 2. 40%-50% o'lishga olib keladi; 3. juda tez tarqaladi, qisqa vaqt ichida juda ko'p erlarga tarqalib ketadi. vaboning vatani bo'lib xindiston hisoblanadi. tarixda vaboning bir nechta pandemiyalari yozilgan. 1817-1926 yilgacha vaboning xindistondan tarqalgan 6ta pandemiyasi bo'lgan. osiyo, evropa, amerika, avstraliya, afrika va h.k. bir nechta o'n millionlab odamlar o'lgan. 1961 yildan 7-pandemiyasm boshlangan el-tor qo'zg'atuvchisi chiqargan. 1965y. vabo sssrning janubiy chegaralarida tarqalgan xorazm va kka ssrda ham tarqalgan. 1970y. 40tadan ko'p mamlakatlarda vabo pandemiyasi kuzatildi. …

2 / 26

iovari bor: a) cholerae; b) eltor; v) proteus; g) albensis; rroteus-mechnikovning tug'ilgan kuniga sovg'a qilgan, shuning uchun mechnikov vibrioni deyiladi. 1993 y. janubiy sharqiy osiyo vaboning yangi xili tarqaldi, unga o 139g'bengal serovari deb nom berildi. 1) eltor va 2) cholerae – biovarlari odamlarda vaboni qo'zg'atadi. 3) proteus – biovari qushlarda ich ketish kasalini chiqaradi, odamlarda gastroenteritni chaqiradi; 4) albensis – suvlarda, odamlarning o't pufagi va najaslardan topilgan. morfologiyasi va biologik xossalari. kattaligi 1,5-3,0 mkm, eni 0,3-0,6 mkm, egilgan tayoqcha, bir uchida 1 taxivchini bormontrix, juda xarakatchan, gr.- manfiy spora va kapsula xosil qilmaydi. fizik, ximik, biologik ta'sirlar natijasida tez o'zgarib turadi. eski kulturalarda iplar, kokklar, tayoqchalar shaklida bo'lishi mumkin. ayrim paytlarda -formalarii xosil qiladi. tekshirilayotgan kapsaldan surtma tayorlanganda vibrionlar baliq to'dasiga o'xshab joylashadi. o'stirilishi: vabo vibrioni oziqa muhitlariga talabchan emas. fakultativ anaerob, ishqorsevar. rn 7,6-80-9,2. 16odan- 40osgacha temperaturada o'sadi. ishqor muhitlarda tez ko'payadi. 1% peptonli suvda 6-8 soatdan so'ng …

3 / 26

imiy emas. toksin hosil qilishi. xolera vibrionlari ekzotoksin (xolerogen), ishlab chiqaradi. bu zaxar enterotoksin ta'sir etadi va vaboning patogenezida asosiy rol o'ynaydi. vibrionlarning endotoksini ham juda kuchli toksik ta'sir ko'rsatadi. fibrionoliz, gialorunidaza, kollagenaza, mutsinaza, letsitinaza, proteinaza, neyrominidaza xosil qiladi. neyrominidaza ichak shilliq qavati tarkibidagi neyramin kislotani parchalaydi va buning oqibatida xujayralarining mustahkamligi susayadi va shilliq qavat parchalanadi. antigen strukturasi: vabo vibrionlarida termostabil o-antigen bor, termolyabil n- antigen bor. o- antigeni spetsifik n- antigeni pospetsifik, o- antigeni bo'yicha 40- tadan ortiq podgruppalari bor eltor va cholerae vibrionlari o-1 podgruppaga kiradi. o-1 podgruppaning ichida uch xil o antigen bor – a, v, s. bularning kombinatsiyalari natijasida uchta serovarlari bor buni 1913 y. yaponiya olimlari aniqlagan – ogava (a v), inaba – (a s) va gikoshima a, v, s. ayrim bemorlardan va vibrion tashab yuruvchilardan agglyutinatsiyalanmaydigan shtammalari topilgang, bularni nag – vibrionlari deyiladi. bunday vibrionlar tashqi muhitdan. suvdan ajratib olinadi. kasallikning patogenez va …

4 / 26

ko'p suv yo'qotishi oqibatida elektrolitiklar – kaliy va nayriy bikarbonatlarning miqdori kamayadi. inkubatsion davr bir necha soatdan 6 kungacha (2-3 sutka) bo'ladi. kasallikning rivojlanishida 3ta davr kuzatiladi: 1) xolera enteriti (ich ketish, diareya) 1-2 sutkacha davom etadi. ayrim bemorlarda vabo shu davr bilan tugaydi va bemor sog'ayadi. 2) xolera gastroenterit – ko'p ich ketish va qayt qilish kuzatiladi, bu esa tananing suvsizlanishiga olib keladi. buning natijasida tananing xarorati pasayadi 35,5o-34o, diurez kamayadi, qonda oqsil va mineral tuzlar kamayib ketadi. sudoroga, tirtishib qolishi boshlanadi, bemorning najasi guruchning qaynatilgan suviga o'xshaydi. 3) xolera algidi – bu juda og'ir simptomlar paydo bo'lishi bilan xarakterli. terining turgoni pasayadi, burishib qoladi, tsianoz kuzatiladi, ovoz pasayib qoladi. ayrim xollarda bemorning tovushi chiqmaydi (afoniya), tana xarorati 35,5o-34ogacha tushadi, qonning quyilib qolishi natijasida yurak faoliyati sustlashadi, siydik tutilib qoladi (anuriya). ayrim paytlarda vabo komasi sodir bo'ladi. bu ixtiyorsiz ich ketishga (prostratsiya) olib keladi va o'lim bilan tugaydi. ayrim …

5 / 26

oldini oladi. epidemik o'choqlarda vaboning reinfektsiyasi kuzatiladi. mikrobiologik diagnostikasi. maxsus o'ta xafvli kasalliklar laboratoriyasida olib boriladi. bakteriologik, bakterioskopik, serologik usullardan foydalaniladi. davosi. patogenetik – suvsizlikka qarshi kurash, modda almashuvini normaga keltirish. kaliy va natriy eritmalarini, qon plazma, qon preparatlari yuborish. kasallik belgilariga qarab parhez buyuriladi. bemorning venasiga, so'ngra og'iz orqali yarim sintetik tetratsiklin, levomitsetin yuboriladi. keyingi yillarda sifloks, tarivid, piflatsin, levomitsetin, trimetoprimsulfametoksazol va tetrotsiklinlar yaxshi natija bermoqda. kasallikni oldini olish vabo o'chog'ida ko'riladigan choralar: 1) vabo bilan kasallangan birinchi bemorni aniqlash va rshyxatga olish , sog'liqni saqlash tashkilotlariga mahlumot berish. 2) bemor va vibrion tashib yuruvchilarini ajratish va kasalxonaga yotqizish, u bilan muloqatda bo'lganlarni bakteriologik tekshiruvdan o'tkazib, nazorat qilish. 3) vabo uchun ajratilgan kasalxonalarni va vabo o'choqlarini bir necha bor dezinfektsiya qilish. 4) karantin joriy etish. 5) suv manba'larini zararlanishdan himoya qilish. 6) suv xavzalarini muntazam bakteriologik usul bilan tekshirib turish pashshalarni yo'qotish. 7) kasallik o'chog'ida shaxsiy gigienaga rioya qilish, …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vabokasalliginingqo’zg’atuvchisi"

prezentatsiya powerpoint mavzu: vabo kasalligining qo’zg’atuvchisi. bajardi: tekshirdi: toshkent-2016 o’zbekiston respublikasi sog’liqni saqlash vazirligi toshkent pediatriya tibbiyot instituti mustaqil ish mikrobiologiya, virusologiya, immunologiya kafedrasi vabo kasalligi xaqida ma'lumot. vabo qo'zg'atuvchilarining klassifikatsiyasi. qo'zg'atuvchilarining morfologiyasi, biologik xossalari, o'stirilishi. antigen strukturasi, toksigenligi. kasallikning yuqish yo'llari, patogenez va klinikasi. immuniteti va mikrobiologik diagnostikasi. vaboning umumiy va maxsus profilaktikasi. reja: vabo- o'tkir, o'ta xafvli ichak gruppasi kasalligi xisoblanadi, faqat odam og'riydi. antroponoz. o'ta xafvli deyilishiga sabab: 1. klinikasi og'ir o'tadi; 2. 40%-50% o'lishga olib keladi; 3. juda tez tarqaladi, ...

This file contains 26 pages in PPTX format (7.0 MB). To download "vabokasalliginingqo’zg’atuvchisi", click the Telegram button on the left.

Tags: vabokasalliginingqo’zg’atuvchisi PPTX 26 pages Free download Telegram