qobiliyat

PPT 24 pages 1.8 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPT

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

slayd 1 mavzu: qobiliyat reja: 1. qobiliyat haqida tushuncha 2. qobiiyatlarning miqdor va sifat tavsifi 3. qobiliyatlar tasnifi 4. qobiliyatlar tarkibi 6. talantning paydo bo'lishi va rivojlanishi 7. qobiliyatlar borasidagi psixologik nazariyalar 5. qobiliyatlarning tabiiy asoslari qobiliyat-shaxsga ma'lum faoliyatni muvaffaqiyatli bajarish, bilimlarni tez va osonlik bilan o'zlashtirishga yordam beruvchi individual psixologik xususiyat. qobiliyat-shaxsning muayyan faoliyat turini muvaffaqiyatli bajarishga bo'lgan layoqat darajasini ifodalaydigan, turmush jarayonida hosil qilingan individual xususiyatlar yig'indisi. layoqat (tug'ma) qobiliyat iste'dod (talant) geniylik darajasi qobiliyat nimalarga bog‘liq? sezish sezgi organlari (ta’m bilish, eshitish va h.k.) yordamida qabul qilingan ma’lumot. diqqat ma’lum ob’ekt, harakat, o‘yga ahamiyat berish, e’tiborini biror mavzu yuzasidan jamlash. xotira qisqa muddatli/ joriy xotira/uzoq muddatli xotira jismoniy imkoniyat muskullar va tana a’zolarining harakatga kelishi. til imkoniyati tovushlar yordamida so‘z hosil qilish. vizual yoki fazoviy jarayon tasvirni anglash, uni tasavvurida qayta jonlantirish. qobilyat ko’rinishlari qobilyat ko’rinishlari qobiliyatlarning sifat tavsifi shaxsning qaysi individual psixologik xususiyatlari faoliyat muvaffaqiyatlarining majburiy …

2 / 24

iy va xususiy qobiliyatlarga bo'linadi. umumiy qobiliyatlar insonning turli faoliyatlari muvaffaqiyatini ta'minlovchi aqliy qobiliyatlar xotira va nutqning rivojlanganligi, qo'l harakatlarini aniqligi va boshqa xususiyatlardan iborat. badiiy qobiliyat sensor obrazli fikrlashning alohida rivojlangan bo'limini, o'tkir emotsional ta'sirchanlik va reaktivlikni talab qiladi. bu qobiliyatga tasvirlash, musiqaviy, artistik va adabiy qobiliyatlar kiradi. amaliy qobiliyat praktik aqlning yuksak darajada rivojlanganligini, fahm-farosatning kuchliligi, iroda va etuk kirishuvchanlikni o'z ichiga oladi. ilmiy qobiliyat abstrakt, evristik fikrlashning yuksak rivojlangan bo'lishini, og'zaki mantiqiy xotirani, qat'iyat va sabr-toqatni talab qiladi. matematik qobiliyat matematik materiallarni umumlashtirish, mulohaza yuritish jarayonini qisqartirish, matematik ish amallarini kamaytirish, masalani idrok qilish bilan natijasi o'rtasida aloqa o'rnatish, to'g'ri va teskari fikr yuritishdagi engillik, unumlilik, masala echishda fikr yuritishni epchilligi kabilar. adabiy qobiliyat nafosat hislarining yuksak taraqqiyoti darajasi xotirada yorqin ko'rgazmali obrazlarning jonligini, «til zehni», behisob xayolan ruhiyatga qiziquvchanlik, intiluvchanlik va boshqalar. rus olimi i.p.pavlov o'z ta'limotida «badiiy», «fikrlovchi», «o'rta» tiplarga ajratilgan shaxslarning ana shu uchta …

3 / 24

pga taaluqlidir; 2) mabodo «signallarning signali» nisbatan ustuvor bo'lsa, bu shaxs «fikrlovchi» tipga mansubdir; 3) agarda har ikkala signallar aralashib ketgan bo'lsa (birortasining ustunligi sezilmasa) bu inson “aralash” tipga mansub odamdir; i.p.pavlov tipologiyasining o'ziga xos tomonlari quyidagilarda namoyon bo'ladi: «badiiy tip» uchun bevosita u taassurotlar jonli tasavvur, yorqin idrok, his-tuyg'ular (emotsiyalar) natijasida vujudga keladigan obrazlarning yorqinligi xosdir. «fikrlovchi tip» uchun mavhumlarning, mantiqiy tizimlarning, nazariy mulohazalarning, metodologik muammolarning ustunligi muvofiqdir. layoqat-qobiliyat taraqqiyotining dastlabki tabiiy sharti sifatida namoyon bo'ladigan miya tuzilishining sezgi a'zolariga va funktsional xususiyatlariga aytiladi. talant yunoncha qimmatbaho, noyob narsa, irsiy tabiiy xislat degan ma'noni anglatib, muayyan faoliyatning muvaffaqiyatli va ijodiy ravishda bajarilishini ta'minlaydigan qobiliyat hamda iste'dodlar majmuasidan iborat individual xususiyatdir. talantning asosiy belgilari: muvaffaqiyatni ta'minlash; faoliyatni mustaqil bajarish; originallik unsurining mavjudligi qobiliyat hamda iste'dodlar yig'indisidan iborat ekanligi; individual psixologik xislatliligi; ijtmoiy turmushni o'zgartiruvchi yaratuvchilik imkoniyati kabilar; ilmiy tadqiqotchilarning fikricha, yuksak iste'dod quyidagicha bosqichlardan iborat bo'lishi mumkin: a) bunday shaxsning …

4 / 24

arining sharoitga qarab tegishli tabiiy zehn, nishonalarni aniqlash yo'li bilan, ikkinchidan mutaxassis (muzikant, artist, rassom va hokazo) rahbarligida tizimli faoliyatga jalb etish orqali shaxsning tabiiy xususiyatlarini chiniqtirish va rivojlantirish yo'li, bilan uchinchidan, umumlashgan aqliy operatsiyalarni shakllantirish yo'li bilan borishi kerakki, bu operatsiyalar umumiy va maxsus axborotni engil va samarali o'zlashtirishni, tanlagan faoliyat bo'yicha ko'nikma va malakalarni hosil qilishni ta'minlasin. to'rtinchidan, o'quvchining maxsus qobiliyatini kamol toptirishni jadallashtirishni ta'minlovchi shaxsni har tomonlama rivojlantirish yo'li bilan. beshinchidan, shaxsning faollik alomatlarini tarbiyalash yo'li bilan borish kerakki?, bu alomatlari dastavval mehnatsevarlik, mustaqillik, tashabbuskorlik, puxtalik, qat'iyatlik, sinchkovlik va tanqidiylikdan iborat. v.a.krutetskiy matematik qobiliyat tuzilishiga quyidagilarni kiritadi: 1) qobiliyatda bolalarning matematik materialni qabul qilish borasidagi qobiliyatiga matematik ob'ektlar, munosabat va amallarni shakl holiga keltirib idrok qilish matematik materialga o'ziga xos «yig'ma» analitik-sintetik ishlov berish qobiliyati qayd qilish lozim. 2) qobiliyatli o'quvchilarning fikrlashi quyidagilar bilan: a) miqdoriy va fazoviy munosabatlar, sonlar va belgilar simvolikasi sohalarida mantiqiy fikrlash qobiliyati; …

5 / 24

ilan bajonidil shug'ullanishga moyillik; 2. muayyan matematik ko'nikma va malakalarni odatdagidan kichikroq yoshda o'zlashtirish qobiliyati; 3. matematikani o'zlashtirish sohasida tez siljib borish; 4. matematik taraqqiyot va yutuqlarning yuqori darajasi. psixolog m.g.davletshin texnikaviy qobiliyat ustida tadqiqot ishlari olib borgan etakchi mutaxassis hisoblanadi. muallif texnikaviy qobiliyat deganda shaxsning individual psixik xususiyatlaridan tuzilgan shunday o'ziga xos birikmalarni tushunadiki, u shaxsning texnikaviy faoliyatga yaroqlilik darajasini va u bilan muvaffaqiyatli ravishda shug'ullana olishini aniqlaydi. m.g.davletshin ham an'anaviy yo'ldan borib, texnikaviy qobiliyatlarni ikkita o'sha nomdagi tipga ajratadi hamda etakchi tayanch xususiyatlarini o'zgarishsiz qoldiradi. lekin boshqalardan farqli o'laroq, bunda etakchi xususiyatlar rivojlangan texnikaviy fikrlash va fazoviy tasavvurdan iboratdir. uning talqinicha, texnikaviy iste'dodli shaxs bo'lish uchun unda a) amaliy jihatdan fahmli; b) texnik moslamalarni tahlil qila olish qobiliyati; v) narsalarni montaj qilib qismlardan butun hosil qila olish qobiliyati bo'lishi shart. m.g.davletshin texnikaviy iste'dod ko'rsatkichlarini an'anaviy baholashni tan olgan holda (ko'z bilan chamalash, fazoviy tasavvur, texnikaviy tahlil, konstruktsiyalash qobiliyati) …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qobiliyat"

slayd 1 mavzu: qobiliyat reja: 1. qobiliyat haqida tushuncha 2. qobiiyatlarning miqdor va sifat tavsifi 3. qobiliyatlar tasnifi 4. qobiliyatlar tarkibi 6. talantning paydo bo'lishi va rivojlanishi 7. qobiliyatlar borasidagi psixologik nazariyalar 5. qobiliyatlarning tabiiy asoslari qobiliyat-shaxsga ma'lum faoliyatni muvaffaqiyatli bajarish, bilimlarni tez va osonlik bilan o'zlashtirishga yordam beruvchi individual psixologik xususiyat. qobiliyat-shaxsning muayyan faoliyat turini muvaffaqiyatli bajarishga bo'lgan layoqat darajasini ifodalaydigan, turmush jarayonida hosil qilingan individual xususiyatlar yig'indisi. layoqat (tug'ma) qobiliyat iste'dod (talant) geniylik darajasi qobiliyat nimalarga bog‘liq? sezish sezgi organlari (ta’m bilish, eshitish va h.k.) yordamida qabul qilingan ma’lu...

This file contains 24 pages in PPT format (1.8 MB). To download "qobiliyat", click the Telegram button on the left.

Tags: qobiliyat PPT 24 pages Free download Telegram