seysmik hodisalar va tektonika

PDF 4 pages 575.7 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 575.7 KB

File type PDF

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

2-ma’ruza. endogen jarayon va hodisalar. seysmik hodisalar. zilzila va uning turlari. seysmik tumanlarda qurilish ishlarini olib borish. muhandis- geologik qidiruv ishlarining maqsadi va vazifalari. reja: 1. tektonik hodisalar. 2. tektonik hodisalarning muhandis inshootlarga ta’siri. tayanch so’z va iboralar:endogen jarayon va hodisalar, tektonika,buralma dislokatsiya, uzilma dislokatsiya. yer qobig’i paydo bo’lgandan buyon hozirgacha doimo harakatda bo’lib kelmoqda. bu harakatlar tektonik harakat deb, uni o’rganuvchi fanni geotektonika fani deyiladi. tektonik harakatlar yerning ichki qismida yuz beradigan murakkab jarayonlar natijasida ro’y beradi.tektonik harakatlarning sodir bo’lishi sabablarini turlicha talqin qiladilar. ularni quydagicha ifodalash mumkin: 1). yer sharining turli qavatlardan tashkil topganligi (yer qobig’i, mantiya va yadrodan ) 2). yer ichki qismining ba’zi bir joylarida suyuq olov oqimining (magmaning )bo’lishi. 3). yerning ichki qismida harakatning yuqori darajada ekanligi. 4). yer qobig’i qavatning yupqaligi va uning qattiqligi. bu fikrlar quyidagicha izohlanadi. agar yer sharining diametri 4m deb olsak, bunda yer qobig'ining qalinligi 1sm ni tashkil qiladi. bunda …

2 / 4

mumkin. yer sharining tarihida qoldig'i tektonik inqiloblar ajraladi, kaledon tektonik inqilobi - bu kembiriy-silur davrlarida sodir bo'lgan; gertsin inqilobi-yura davriga mansub. alp tektonik inqilobida kavkaz, karpat va qrim tog'lari hosil bo'ladi. tektonik zilzilalar yer sharida eng ko'p bo'ladigan va ko'pincha talofatli yer qimirlashlar. tektonik zilzilalar natijasida inshootlar, yo'llar, qishloq va shaharlar vayron bo'lib, minglab odamlar halok bo'ladi, boshpanasiz qoladi. kuchli zilzilalar oqibatida yer yuzida kengligi bir necha o'nlab metr, uzinligi bir necha yuz kilometr bo'lgan darzlar hosil bo'ladi. tektonik zilzillalar okean va dengiz tublarida ham odir bo'ladi, ularni dengiz yer qimirlashilar yoki sunami deyiladi. dengiz yer qimirlashilar natijasida balandligi bir necha o'n metr bo'lgan to'lqinlar hosil bo'ladi. bu to'lqinlar hosil bo'lish markazidan okean bo'ylab100 va 1000 dan ko'p km/soat tezlikda tarqaladi. tektonik harakatlarga moyil 2 ta belbog’:1) tinch okeani seysmik mintaqa bo’lib, bu maydonga amerika qitasining tog’li o’lkalari – alyaska, kamchatka, kuril, yangi gvineya, yaponya hududlari kiradi. 2) alp – …

3 / 4

siya deyiladi. ularga misol: antiklinal (tog’lar hosil bo'ladi)  , sinklinal (daryo vodiylari hosil bo'ladi) kiradi. kuchli tektonik harakatlar natijasida uzilma dislokatsiyala hosil bo’ladi. ularga misol: uzilma, ko’tarma , siljish, siljiq, do’nglik, o’pirilmalar kiradi. uzilma natijasuda hosil bo’lgan yoriqlar tektonik yoriqlar deyiladi. bu yoriqlarning kengligi 1 smdan bir necha yuz, ming metrgacha boradi  . bu yoriqlar tog’ jinslarining nuragan mahsuloti bilan to’lib qolishi, ularda yer osti suvlari paydo bo’lishi mumkin. nazorat savollari: 1. tektonik harakatlarning qanday sodir bo’lish sabablarini bilasiz? 2. buralma dislokatsiya va uzilma dislokatsiyalarninig bir- biridan farqi? 3. tektonik yoriqlarning ahamiyati? 4. tektonika fani nimani o’rgatadi? 5. dislokatsiya nima?

4 / 4

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "seysmik hodisalar va tektonika"

2-ma’ruza. endogen jarayon va hodisalar. seysmik hodisalar. zilzila va uning turlari. seysmik tumanlarda qurilish ishlarini olib borish. muhandis- geologik qidiruv ishlarining maqsadi va vazifalari. reja: 1. tektonik hodisalar. 2. tektonik hodisalarning muhandis inshootlarga ta’siri. tayanch so’z va iboralar:endogen jarayon va hodisalar, tektonika,buralma dislokatsiya, uzilma dislokatsiya. yer qobig’i paydo bo’lgandan buyon hozirgacha doimo harakatda bo’lib kelmoqda. bu harakatlar tektonik harakat deb, uni o’rganuvchi fanni geotektonika fani deyiladi. tektonik harakatlar yerning ichki qismida yuz beradigan murakkab jarayonlar natijasida ro’y beradi.tektonik harakatlarning sodir bo’lishi sabablarini turlicha talqin qiladilar. ularni quydagicha ifodalash mumkin: 1). yer sharining turli qavat...

This file contains 4 pages in PDF format (575.7 KB). To download "seysmik hodisalar va tektonika", click the Telegram button on the left.

Tags: seysmik hodisalar va tektonika PDF 4 pages Free download Telegram