psixologiyaning ilmiy tadqiqot metodlari

DOCX 21 pages 34.1 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.1 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “_______________” yo‘nalishi ___ guruh talabasi __________________________________________ning “__________________________________” fanidan tayyorlagan mavzu: psixologiyaning ilmiy tadqiqot metodlari bajardi: __________ qabul qildi: __________ bahosi: ___________ mundarija kirish……………………………………………….. 3 i bob. psixologik tadqiqotlarning nazariy asoslari 1.1. psixologiya fanining predmeti va ob’ekti …………………… 5 1.2. ilmiy tadqiqotning metodologik asoslari ……………………. 7 1.3. psixologik tadqiqotlarda qo’llaniladigan asosiy prinsiplar ….. 9 ii bob. psixologiyada qo’llaniladigan empirik tadqiqot metodlari 2.1. kuzatish metodi va uning turlari …………………………. 11 2.2. eksperimental metod ……………………………………… 14 2.3. psixodiagnostik metodlar …………………………………. 17 iii bob. psixologik ma’lumotlarni tahlil qilish va baholash 3.1. ma’lumotlarni to’plash va tizimlashtirish ………………….. 20 3.2. statistik tahlil asoslari ………………………………… 22 3.3. tadqiqot natijalarini talqin qilish ……………………….. 24 xulosa ………………………………………………. 26 foydalanilgan adabiyotlar ……………………………… 28 kirish hozirgi davrda psixologiya fani tez sur’atlar bilan rivojlanib, jamiyat hayotining deyarli barcha sohalarida o’z o’rnini topmoqda. ta’lim muassasalarida, tibbiyot muassasalarida, ishlab chiqarish korxonalarida va boshqa ko’plab sohalarda psixologlar …

2 / 21

gik tadqiqotlarning nazariy asoslari, empirik metodlar va ma’lumotlarni tahlil qilish usullari bilan tanishamiz. mavzu dolzarbligi shundan iboratki, zamonaviy psixologiya amaliyoti doimiy ravishda yangi vazifalar bilan to’ldirib borilmoqda va bu vazifalarni hal qilish uchun ilmiy jihatdan asoslangan metodlar zarur. shuningdek, tadqiqot natijalarining ishonchliligi va amaliy ahamiyati bevosita qo’llanilgan metodlarning to’g’riligiga bog’liq. i bob. psixologik tadqiqotlarning nazariy asoslari 1.1. psixologiya fanining predmeti va ob’ekti psixologiya insonning ichki dunyosini, uning ruhiy jarayonlari va holatlarini o’rganuvchi fandir. psixologiyaning rivojlanish tarixida uning predmeti bir necha marta o’zgargan. qadimgi davrlarda psixologiya ruh haqidagi fan deb qaralgan bo’lsa, keyinchalik ong, xulq-atvor, faoliyat kabi tushunchalar asosiy o’rin egallagan. bugungi kunda psixologiya fanining predmeti quyidagilarni o’z ichiga oladi: psixik jarayonlar (sezgi, idrok, xotira, tafakkur, tasavvur, nutq), psixik holatlar (kayfiyat, emotsiyalar, stresslar, tushkunlik), psixik xususiyatlar (qobiliyat, temperament, xarakter, qiziqishlar). psixologiyaning ob’ekti esa inson va uning faoliyatidir. bunda inson turli jihatlari bilan qaralib chiqiladi: biologik mavjudot sifatida, ijtimoiy mavjudot sifatida va …

3 / 21

gilab beradi. psixologik tadqiqotlarda quyidagi asosiy metodologik yondashuvlar mavjud: birinchidan, determinizm printsipi. bu printsip barcha psixik hodisalarning o’z sabablari borligini ta’kidlaydi. hech bir psixik hodisa o’z-o’zidan, sababsiz yuzaga kelmaydi. masalan, agar bola maktabda yomon o’qiyotgan bo’lsa, buning aniq sabablari bor: qobiliyatining yetishmasligi, motivatsiyaning zaif bo’lishi, o’qituvchi bilan munosabatlar, oiladagi vaziyat va boshqalar. ikkinchidan, rivojlanish printsipi. psixika doimiy o’zgaruvchan, rivojlanuvchi hodisa. bugun odamda mavjud bo’lgan psixik xususiyatlar bir necha yildan keyin butunlay o’zgarishi mumkin. shuning uchun ham tadqiqotda insonni rivojlanish dinamikasida o’rganish kerak. uchinchidan, tizimlilik printsipi. psixik hodisalarni alohida-alohida emas, balki bir-biri bilan bog’liq tizim sifatida ko’rib chiqish zarur. masalan, tafakkurni o’rganayotganda uni xotira, diqqat, emotsiyalar bilan bog’liq holda tahlil qilish lozim. to’rtinchidan, shaxsiy yondashuv printsipi. har bir inson o’ziga xos xususiyatlarga ega. shuning uchun tadqiqotda individual xususiyatlarni hisobga olish zarur. bitta metod barcha odamlar uchun bir xil samarali bo’lavermaydi. 1.3. psixologik tadqiqotlarda qo’llaniladigan asosiy prinsiplar psixologik tadqiqot o’tkazishda bir qancha …

4 / 21

an, shaxsiy xususiyatlarni o’rganishda test, so’rovnoma va kuzatish metodlarini birgalikda ishlatish mumkin. genetik yondashuv printsipi. psixik hodisalarni ularning paydo bo’lishi va rivojlanishi jarayonida o’rganish zarur. hozirgi holatni tushunish uchun uning qanday shakllanganini bilish muhim. masalan, maktabdagi muammolarni hal qilish uchun bolaning oldingi rivojlanish bosqichlarini tahlil qilish kerak. etika va maxfiylik printsipi. tadqiqot jarayonida odamlarning shaxsiy ma’lumotlari, sirlarini saqlash shart. ishtirokchilarning roziligi olinmasa, tadqiqot o’tkazilmaydi. shuningdek, tadqiqot davomida odamlarga hech qanday zarar yetkazilmasligi kerak, na jismoniy, na ma’naviy. ii bob. psixologiyada qo’llaniladigan empirik tadqiqot metodlari 2.1. kuzatish metodi va uning turlari kuzatish psixologiyaning eng qadimgi va keng tarqalgan metodlaridan biridir. uning mohiyati shundaki, tadqiqotchi odamning xulq-atvori, harakatlari, so’zlari va boshqa namoyon bo’ladigan xususiyatlarini maqsadli ravishda kuzatadi va qayd etadi. kuzatish metodining qulayligi shundaki, u odamni tabiiy muhitda, uning kundalik hayotida o’rganishga imkon beradi. bola o’yinida qanday tutinishi, o’quvchi darsda qanday ishtirok etishi, ishchi jamoada qanday munosabatda bo’lishi – bularning barchasini kuzatish …

5 / 21

s reja bo’lmaydi, qiziq hodisalar yuz berganda kuzatish amalga oshiriladi. kuzatish metodining afzalliklari shuki, u tabiiy sharoitda amalga oshiriladi va odamlarning real xulq-atvorini ko’rsatadi. lekin kamchiliklari ham bor. birinchidan, kuzatish ko’p vaqt talab qiladi. ikkinchidan, tadqiqotchining shaxsiy qarashi natijalarga ta’sir qilishi mumkin. uchinchidan, ba’zi hollarda odamlar kuzatilayotganini bilsalar, o’zlarini tabiiy tutmaydilar. kuzatish natijalarini to’g’ri qayd etish uchun maxsus protokol tuziladi. protokolda kuzatish vaqti, joyi, sharoiti, voqealar ketma-ketligi aniq yoziladi. faqat faktlar qayd etiladi, shaxsiy mulohazalar alohida qismda keltiriladi. kuzatish usuli ayniqsa bolalar psixologiyasida, pedagogik psixologiyada va ijtimoiy psixologiyada keng qo’llaniladi. chunki bu sohalarda odamlarni tabiiy muhitda o’rganish juda muhimdir. 2.2. eksperimental metod eksperiment psixologiyaning eng ishonchli va aniq metodlaridan biri hisoblanadi. kuzatishdan farqli ravishda, eksperimentda tadqiqotchi faol ravishda sharoitlarni o’zgartiradi va natijalarni kuzatadi. bu hodisalar orasidagi sabab-oqibat munosabatlarini aniqlashga imkon beradi. eksperimentning asosiy mohiyati shundan iboratki, tadqiqotchi bir yoki bir necha sharoitlarni (mustaqil o’zgaruvchilarni) o’zgartiradi va bu o’zgarishlar boshqa ko’rsatkichlarga …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiyaning ilmiy tadqiqot metodlari"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi “_______________” yo‘nalishi ___ guruh talabasi __________________________________________ning “__________________________________” fanidan tayyorlagan mavzu: psixologiyaning ilmiy tadqiqot metodlari bajardi: __________ qabul qildi: __________ bahosi: ___________ mundarija kirish……………………………………………….. 3 i bob. psixologik tadqiqotlarning nazariy asoslari 1.1. psixologiya fanining predmeti va ob’ekti …………………… 5 1.2. ilmiy tadqiqotning metodologik asoslari ……………………. 7 1.3. psixologik tadqiqotlarda qo’llaniladigan asosiy prinsiplar ….. 9 ii bob. psixologiyada qo’llaniladigan empirik tadqiqot metodlari 2.1. kuzatish metodi va uning turlari …………………………. 11 2.2. eksperimental metod ……………………………………… 14 2.3. psixodiagnostik metodlar ...

This file contains 21 pages in DOCX format (34.1 KB). To download "psixologiyaning ilmiy tadqiqot metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiyaning ilmiy tadqiqot … DOCX 21 pages Free download Telegram