ovkat hazm kilish fiziologiyasi

PPT 35 pages 2.3 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPT

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

mavzu: mavzu: ovkat xazm kilish fiziologiyasi tayyorladi : patologik fiziologiya kafedrasi mudiri t.f.n. dotsent.a.abdullaeva reja: ozik moddalar xakida tushuncha. ovkat xazm kilish va uning turlanishi. xazm jaraenining boshkarilish tamoyillari. xazm a'zolari funktsiyasini urganish usullari. sulak bezlari.sulak va uning tarkibi,sulakning ovkat xazm kilishdagi roli. me'dada ovkat xazm bulishi,me'da funktsiyalari. ingichka ichakda ovkat xazm bulishi. surilish. organizm extiejlariga adekvat bulgan metabolizmni amalga oshirish uchun ozik moddalar zarur.odamda ularning birdan bir manbai ovkatdir. ovkat xisobidan energiya sarfi tuldiriladi va plastik jaraen amalga oshiriladi. ovkat bilan organizmga oksillar, karbonsuvlar, yog'lar, mineral tuzlar, vitaminlar kiradi. oksillar fermentlar va gormonlar sintezida ishtirok etadi. nuklein kislotalar esa yadro tarkibiga kiradi, eglar va glikozoaminoglikanlar xujayra membranasining tarkibiy kismidir. mineral tuzlar konda va xujayraaro suyuklikda osmotik bosimni bir me'erda saklashda ishtirok etadi. ular kuzgaluvchan xujayra membranasida xujayraning bioelektrik faolligini ta'minlab turuvchi ion gradienti (farki) ni yaratadi. kabul kilingan ovkatning fizikaviy va kimeviy kayta ishlanishi ovkat xazm kilish (oxk) deyiladi. …

2 / 35

olar funktsiyalarini uzaro moslashtirish xamda boshkarish mana shu markaz vazifasidir. ovkat markazi — gipotalamus, limbik tizim, retikulyar formatsiya va yarim sharlar pustlogidagi murakkab majmuadir. gipotalamusdagi lateral yadrolar ovkat markazining kolgan kismlarini faollashtiruvchi bulimdir. bu yadrolar emirilganda ovkatni rad kilish,undan yuz ugirish (afagiya), ta'sirlanganda esa kuplab ovkat iste'mol kilish (giperfagiya) kuzatiladi. ovkat markazining bu kismi ochlik markazi deb ifodalanadi. gipotalamusdagi ventral va medial yadrolarning emirilishi giperfagiyaga, ularning ta'sirlanishi esa afagiyaga sabab buladi. shuning uchun bu yadrolar tuklik markazi xisoblanadi. chaynash jaraeni reflektor yul bilan amalga oshadi. ogizdagi ovkat retseptorlarni ta'sirlaydi, impulslar ulardan uzunchok miyadagi chaynov markaziga etkaziladi va uchlik nervi orkali chaynov mushaklariga utkaziladi. ogiz bushligida ovkat bulmaganda urtacha 0,24 ml/min sulak ajraladi va ogizni xullaydi, chaynash vaktida 3-3,5 ml/min tezlikda sulak ajratiladi. sulak mikdori ovkat turiga boglik bulib, limon kislota eritmasiga javoban 7 ml/min sulak ajraladi. bir kecha-kunduzda 0,5-2,0 l sulak ishlab chikariladi. sulak rangsiz, kuyukrok, kupiklanadigan tinik bulmagan suyuklik, …

3 / 35

ta'minlaydi. sulak tarkibidagi kallikrein tomirlarni kengaytiruvchi kininlar xosil kilishda ishtirok etadi. me'da oxk da, oralik almashinuvda, konda rn doimiyligini saklashda va kon ishlanishida ishtirok etadi. me'daning oxk funktsiyalari mexanik va kimeviy parchalash, uni muayyan vakt saklab turish (depo) va aloxida bulaklar shaklida birin-ketin ichakka utkazishdan iborat. me'da xazmlanish jaraeni bilan boglik bulgan kuyidagi funktsiyalarni bajaradi: sekretor funktsiya me'da bezlari tomonidan me'da shirasini ishlab chikarishdan iborat,me'da shirasi tarkibida oksillarni , karbonsuvlarni va eglarni parchalovchi fermentlar-gidrolazalar bor, motor (xarakat) funktsiyasi me'da devoridagi muskulli katlam tomonidan amalga oshiriladi. me'daning davriy xarakatlari ovkat butkasining me'da shirasi bilan aralashuvini va uning bir joydan ikkinchi joyga ,jumladan me'dadan un ikki barmok ichakka utishini ta'minlaydi, surilish funktsiyasi parchalangan ozik moddalarning me'dadan konga surilishidan iborat. me'da xazm jaraeni bilan boglik bulmagan funktsiyalarni xam bajaradi: e k s k r e t o r funktsiya me'daning siydikchil, siydik kislotasi, kreatinin,ogir metallar tuzlari, yod,dorivor moddalarni organizmdan chikarilishida ishtirok etishidan iborat, …

4 / 35

rkibi xar xil bulgan shira ishlab chikaradi. odam me'dasida bir kecha-kunduzda 2,0-2,5 l shira ajraladi. bu shira tinik rangsiz ,suyuklik bulib, tarkibida 0,3-0,5 % xlorid kislota bor, reaktsiyasi nordon -rn 1,5-1,8. ovkat butkasida rn nordonligi pasayadi. ingichka ichak ovkatning monomerlarga parchalanib,kon va limfaga suriladigan xolatga aylanishini ta'minlaydi.ingichka ichakda ovkat oldin uning bushligida, keyinchalik ichak epiteliysi zonasida, uning mikrovorsinkalarida va glikokaliksda fiksatsiyalangan fermentlar erdamida xazm kilinadi. b u sh l i k d a g i va d e v o r ya k i n i d a g i oxk me'da osti va ichak shirasi fermentlari ishtirokida sodir buladi, bu jaraenda ut xam muxim rol uynaydi. oxk jaraenida un ikki barmok ichak katta moxiyatga ega. bush xolatda, ximus bulmaganda bu ichakda muxit kuchsiz ishkoriy (rn7,9-8,0) buladi. odam me'da osti bezi bir kecha-kunduzda 1,5-2,0 l shira ajratadi. bu shira rangsiz tinik suyuklik bulib, uning rn 7,8-8,4 va tarkibidagi bikarbonatlarga boglik. …

5 / 35

ovkat hazm kilish fiziologiyasi - Page 5

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ovkat hazm kilish fiziologiyasi"

mavzu: mavzu: ovkat xazm kilish fiziologiyasi tayyorladi : patologik fiziologiya kafedrasi mudiri t.f.n. dotsent.a.abdullaeva reja: ozik moddalar xakida tushuncha. ovkat xazm kilish va uning turlanishi. xazm jaraenining boshkarilish tamoyillari. xazm a'zolari funktsiyasini urganish usullari. sulak bezlari.sulak va uning tarkibi,sulakning ovkat xazm kilishdagi roli. me'dada ovkat xazm bulishi,me'da funktsiyalari. ingichka ichakda ovkat xazm bulishi. surilish. organizm extiejlariga adekvat bulgan metabolizmni amalga oshirish uchun ozik moddalar zarur.odamda ularning birdan bir manbai ovkatdir. ovkat xisobidan energiya sarfi tuldiriladi va plastik jaraen amalga oshiriladi. ovkat bilan organizmga oksillar, karbonsuvlar, yog'lar, mineral tuzlar, vitaminlar kiradi. oksillar fermentlar va gormonl...

This file contains 35 pages in PPT format (2.3 MB). To download "ovkat hazm kilish fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ovkat hazm kilish fiziologiyasi PPT 35 pages Free download Telegram