eronda taqvim

DOCX 7 стр. 25,5 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 25,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

24-amaliy mashg’ulot taqvim. eron taqvimi reja: 1. taqvim tarixi. 2. milodiy taqvim 3. hijriy taqvim 4. hijriy shamsiy oy nimlari. 5. hijriy qamariy oy nomlari 6. hijriy va melodiy yillarining birini ikkinchisiga aylantirish usuli tayanch so‘zlar: taqvim tarixi, milodiy taqvim, hijriy taqvim, hijriy shamsiy oy nimlari, hijriy qamariy oy nomlari, hijriy va melodiy yillarining birini ikkinchisiga aylantirish usuli. taqvim tarixi hozir eronda yil hisobi uchun uch xil taqvim qo‘llanilmoqda: هجری سمشی hejri-ye shamsi, هجری قمری hejri-ye qamari, va yevropa taqvimi میلادی milodiy. manbalardan ma’lum bo‘lishicha, dastlabki yil hisobi misrliklarga taalluqlidir. mamlakatda yuz berib turadigan qurg‘oqchiliklar misrliklarni qattiq qayg‘uga solgan. ular nil daryosining suvini bekorga isrof bo‘lib dengizga oqib ketmasligining chora-tadbirlarini izlaganlar. nihoyat misr kohinlari 21 yoki 22 iyun – yoz kechasining eng qisqa kuni sahar paytida koinotda sirius yorug‘ yulduzining paydo bo‘lishini va buning natijasida nil daryosining tosha boshlashini aniqlashga muvaffaq bo‘lganlar. siriusning bu yildan keyingi yilga qadar paydo bo‘ladigan …

2 / 7

iborat bo‘lib, bu farq to‘rt yuz yilda uch kecha kunduzni tashkil qiladi va taqvimni orqada qolishiga sabab bo‘ladi. 1582 yili rim papasi grigoriy xiii tomonidan taqvimga yana yangi tuzatish kiritildi. evropa mamlakatlari asta-sekin shu taqvimga o‘ta boshladilar. faqat rossiyagina yuliy taqvimidan istifoda etishda davom etdi. 1918 yilga kelganda yuliy va grigoriy taqvimi orasidagi farq o‘n uch kunga etgan edi. maslahat bilan ana shu o‘n uch kun tashlab yuboriladigan bo‘ldi va 1918 yilning o‘ttiz birinchi yanvaridan keyin bira to‘la 14 fevralga o‘tishga qaror qilindi. qarangki, yangi taqvim ham unchalik aniq emas ekan. daqiqa va soniyalar yig‘ilib uch ming uch yuzinchi yildan keyin bir sutkaga etar ekan. hozirda olimlarimiz yanada aniqroq va mukammalroq taqvim yaratish yo‘lida izlanyaptilar. biz hozirda foydalanayotganimiz taqvim ana shu tariqa yuzaga kelgan. melodiy yili melodiy yil hisobining boshlanishi iso payg‘ambarning tavalludi bilan bog‘liq. shu sabab isaviya, xristianlik yil hisobi deb yuritiladi. xristianlik tarqala boshlagan ilk davrda bir qancha …

3 / 7

ili deb atalgan. hijriy yil hisobi hijriy yili musulmonlar yili bo‘lib, 622 melodiy yilidan, ya’ni muhammad payg‘ambarning makkadan madinaga hijrat qilgan davridan boshlanadi. hijriy yili ikki xil yil hisobiga ega. birinchisi – hijriy qamariy yil hisobi bo‘lib, oyning er atrofida aylanish davri 29,5 kecha-kunduz hisobidan olingan. hijriy yil hisobi ham o‘n ikki oydan iborat bo‘lib, olti oyi yigirma to‘qqiz, olti oyi o‘ttiz kundan iborat bo‘ladi. bir yil 354 kunni tashkil qiladi. kabisa yilida o‘n ikkinchi oy o‘ttiz kun qilib olinadi va buy il 355 kunni tashkil qiladi. ikkinchisi – hijriy shamsiy yilidir. bu yil hisobi erning quyosh atrofini bir marta to‘liq aylanib chiqish davriga asoslangan. shu sabab hisob quyosh kunlari asosida olib boriladi va bir yil 365 (366) kunga teng bo‘ladi. faqat bir oy yigirma sakkiz kundan iborat bo‘ladi. har to‘rt yilda bu oyga bir kun qo‘shilib, yuqorida aytib o‘tganimizdek, yigirma to‘qqiz kun tashkil qilinadi va shu yili kabisa yili …

4 / 7

b o‘tilgan sanalardan biriga to‘g‘ri kelsa shu yil kabisa yili bo‘ladi. masalan, 1423 yilning qanday yil ekanini tekshirib ko‘rish uchun uni o‘ttizga bo‘lamiz, 1423:30=47 bo‘ladi va o‘n uch qoldiq qoladi. o‘n uch yuqoridagi sanalar ichida mavjud. demak, 1423 yili kabisa yili ekan. hijriy shamsiy oy nomlari forscha afg‘oncha o`zbekcha oylar فروردین farvardin حمل hamal qo‘y 21.03 – 20.04 اردیبهشت o‘rdibehesht ثور savr sigir 21.04 – 21.05 خرداد xo‘rdod جوزا javzo egizaklar 22.05 – 21.06 تیر tir سرطان saraton qisqichbaqa 22.06 – 22.07 مرداد mo‘rdod اسد asad sher 23.07 – 22.08 شهریور shahrivar سنبله so‘nbo‘la boshoq 23.08 – 22.09 مهر mehr مزان mezon tarozi 23.09 – 22.10 آبان obon عقرب aqrab chayon 23.10 – 21.11 آذر ozar قوس qavs yoy 22.11 – 21.12 دی dey جدی jadiy echki 22.12 – 20.01 بهمن bahman دلو dalv qovg‘a 21.01 – 19.02 اسفند esfand حوت hut baliq 20.02 – 20.03 hijriy-shamsiy taqvimi 1925- yilda …

5 / 7

i bilan yonma-yon yyevropa taqvimi qo‘llaniladi. xx asrning 60–70- yillarida yyevropa taqvimi frarsuzcha manerda yoziladi va talaffuz qilinadi. hozirgi paytda esa inglizcha shakli ham fransuzcha shakli bilan bir qatorda qo‘llanilmoqda. yevropa taqvimi nomlari o‘zbekcha fransuzcha inglizcha yanvar ژانویه jonvye جانواری jonvari fevral فوریه fevriye فبرواری februari mart مارس mors مارچ morch aprel آوریل ovril آپریل april may مه me می mey iyun ژوئن juan جون jun iyul ژوئیه juye جولای juloy avgust اوت ut اگوست ogust sentabr سپتامبر septombr سپتمبر september oktyabr اکتبر o‘kto‘br اکتبر o‘kto‘ber noyabr نوامبر no‘vombr نومبر no‘vembr dekabr دسامبر desombr دسمبر desembr hozirgi kunda eronda hijriy-qamariy yilidan, asosan, diniy bayram va marosimlar bilan bog‘liq bo‘lgan vaqtni belgilashda, musulmon tarixiga oid adabiyotlarda qollaniladi. hijriy - qamariy yil oylari qo‘lyozma kitoblarning xotima qismiga nazar tashlaydigan bo‘lsak, ularda nafaqat asarning yozib tugallangan yili, balki qaysi oy va qaysi sanada tamomlanganini ham aniq ko‘rsatilganining guvohi bo‘lamiz. demak, tarixiy dalillarni aniq, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "eronda taqvim"

24-amaliy mashg’ulot taqvim. eron taqvimi reja: 1. taqvim tarixi. 2. milodiy taqvim 3. hijriy taqvim 4. hijriy shamsiy oy nimlari. 5. hijriy qamariy oy nomlari 6. hijriy va melodiy yillarining birini ikkinchisiga aylantirish usuli tayanch so‘zlar: taqvim tarixi, milodiy taqvim, hijriy taqvim, hijriy shamsiy oy nimlari, hijriy qamariy oy nomlari, hijriy va melodiy yillarining birini ikkinchisiga aylantirish usuli. taqvim tarixi hozir eronda yil hisobi uchun uch xil taqvim qo‘llanilmoqda: هجری سمشی hejri-ye shamsi, هجری قمری hejri-ye qamari, va yevropa taqvimi میلادی milodiy. manbalardan ma’lum bo‘lishicha, dastlabki yil hisobi misrliklarga taalluqlidir. mamlakatda yuz berib turadigan qurg‘oqchiliklar misrliklarni qattiq qayg‘uga solgan. ular nil daryosining suvini bekorga isrof bo‘lib dengi...

Этот файл содержит 7 стр. в формате DOCX (25,5 КБ). Чтобы скачать "eronda taqvim", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: eronda taqvim DOCX 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram