platina gruppacha elementlari

PPTX 11 pages 2.0 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu:platina gruppacha elementlari reja: 1.platina guruhiga kiruvchi elementlar 2.tabiatda uchrashi va olinishi 3.platina gruppachasining xossalari mavzu: platina gruppacha elementlari reja: 1.platina guruhiga kiruvchi elementlar 2.tabiatda uchrashi va olinishi 3.platina gruppachasining xossalari platina guruhiga kiruvchi elementlar 6 ta bo‘lib, ular davriy jadvalning 8-, 9- va 10-guruhlarining 5- va 6-periodlarida joylashgan. bu elementlar kimyoviy va fizik xossalari jihatidan bir-biriga o‘xshash bo‘ladi. platina guruhiga kiruvchi elementlar: 1. ruteniy (ru) – 44-atom raqamli, 5-period, 8-guruh 2. rodiy (rh) – 45-atom raqamli, 5-period, 9-guruh 3. palladiy (pd) – 46-atom raqamli, 5-period, 10-guruh 4. osmiy (os) – 76-atom raqamli, 6-period, 8-guruh 5. iridiy (ir) – 77-atom raqamli, 6-period, 9-guruh 6. platina (pt) – 78-atom raqamli, 6-period, 10-guruh bu elementlar birgalikda platinoidlar deb ataladi. ular juda inert (reaktsiyaga kirishuvchanligi past), zanglamaydigan, zichligi yuqori va issiqlikka chidamli bo‘ladi. asosan, zargarlik, katalizatorlar, tibbiyot va elektronika sohalarida keng qo‘llaniladi. 1. ruteniy (ru) atom raqami: 44 tashqi ko‘rinishi: kumushsimon, silliq metall …

2 / 11

dorodni saqlashda 4. osmiy (os) atom raqami: 76 tashqi ko‘rinishi: ko‘kish-oq metall, juda zich (eng zich metall) fizik xossalari: zichligi ~22.59 g/cm³, erish harorati 3033 °c kimyoviy xossalari: juda reaktiv, +8 oksidlanish darajasigacha boradi qo‘llanilishi: qalam uchlari, elektr kontaktlarida, maxsus qotishmalarda 5. iridiy (ir) atom raqami: 77 tashqi ko‘rinishi: yorqin oq metall fizik xossalari: juda zich (22.56 g/cm³), erish harorati 2446 °c kimyoviy xossalari: juda inert, +3 va +4 oksidlanish holatlari keng tarqalgan qo‘llanilishi: yadro reaktorlarida, pen-nibs (qalam uchlari), yuqori haroratli jihozlar 6. platina (pt) atom raqami: 78 tashqi ko‘rinishi: yorqin kumushsimon metall fizik xossalari: zichligi 21.45 g/cm³, erish harorati 1768 °c kimyoviy xossalari: inert, +2 va +4 oksidlanish darajalari odatiy qo‘llanilishi: zargarlikda, laboratoriya asboblarida, dori vositalarida, katalizator sifatida platina guruhiga kiruvchi elementlar (ruteniy, rodiy, palladiy, osmiy, iridiy, platina) tabiatda kam miqdorda uchraydi va ularni olish murakkab hamda ko‘p bosqichli texnologiyalarni talab qiladi. platina guruhidagi elementlarning olinishi: 1. umumiy bosqichlar: …

3 / 11

xlorid (rhcl₃) dan tiklab olinadi palladiy (pd) ajratilishi: nikkel yoki mis rudalarini qayta ishlashda hosil bo‘lgan eritmadan ajratiladi. tozalash: palladiy(ii) xlorid yoki ammoniy komplekslarini hosil qilib ajratiladi. osmiy (os) ajratilishi: platina guruhidagi boshqa elementlar qoldig‘idan olinadi. xususiyati: havoda osonlik bilan osmiy tetroksid (oso₄) hosil qiladi — bu gazdan keyin osmiy metali ajratib olinadi. iridiy (ir) ajratilishi: osmiydan so‘ng qolgan qotishmadan olinadi. tozalash: eritmada iridiy xloridlar shaklida bo‘ladi, keyinchalik metall holatga keltiriladi. platina (pt) ajratilishi: qiyno kislota yordamida eritilib, platina tetraxlorid (ptcl₄) shaklida olinadi. tozalash: vodorod bilan tiklab, metall holatga keltiriladi. platina guruhiga kiruvchi elementlar tabiatda juda kam miqdorda uchraydi, ular odatda yer po‘stida nodir metallar hisoblanadi. 1. ruteniy (ru) tabiatda uchrashi: asosan platina rudalari tarkibida aralash holda uchraydi. erkin (metall) holda deyarli topilmaydi. manbalari: sulfid rudalar — pentlandit (ni,fe)₉s₈, laurite (rus₂) kabi. 2. rodiy (rh) tabiatda uchrashi: erkin holda juda kam, asosan platinaga birikkan holda topiladi. manbalari: platina rudalari, xususan …

4 / 11

, sperrylite (ptas₂) minerali. platina guruhining umumiy xossalari. fizik xossalari: metallik porlashga ega, kumushsimon yoki oq-kumush rangda. yuqori zichlikka ega: osmiy va iridiy eng zich metallar (22 g/cm³ dan ortiq). yuqori erish harorati: ko‘pchiligi 1500–3000 °c oralig‘ida eriydi. qattiqligi yuqori, ayniqsa osmiy va iridiy. elektr va issiqlik o‘tkazuvchanligi yaxshi (xususan palladiy va platina). korroziyaga chidamli: havo, suv va ko‘pchilik kislotalarga ta’sirchan emas. kimyoviy xossalari: inertlik (reaktsiyaga kam kirishadi): har xil kimyoviy moddalar bilan sekin reaksiyaga kirishadi. oksidlanish darajalari: keng — +2, +3, +4, +6, +8 (eng yuqori os va ru da). qiyno kislota (aqua regia) — ularni erituvchi kam sonli moddalardan biridir. katalitik faollik: ko‘pchiligi katalizator sifatida ishlatiladi (pt, pd, rh). vodorod bilan adsorbsiyalanish xususiyati: ayniqsa palladiy juda ko‘p vodorodni singdira oladi. ru zichligi:12.45 erish harorati:2334 oksidlanish darajalari:+2 +3 +4 +6 +8 xususiyatlari:qattiq,katalizator rh zichligi:12.41 erish harorati:1964 oksidlanish darajalari:+3 xususiyatlari:oq metall,inert gaz pd zichligi:12.02 erish harorati:1555 oksidlanish darajalari:+2 +4 xususiyatlari:yumshoq,vodorod …

5 / 11

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "platina gruppacha elementlari"

mavzu:platina gruppacha elementlari reja: 1.platina guruhiga kiruvchi elementlar 2.tabiatda uchrashi va olinishi 3.platina gruppachasining xossalari mavzu: platina gruppacha elementlari reja: 1.platina guruhiga kiruvchi elementlar 2.tabiatda uchrashi va olinishi 3.platina gruppachasining xossalari platina guruhiga kiruvchi elementlar 6 ta bo‘lib, ular davriy jadvalning 8-, 9- va 10-guruhlarining 5- va 6-periodlarida joylashgan. bu elementlar kimyoviy va fizik xossalari jihatidan bir-biriga o‘xshash bo‘ladi. platina guruhiga kiruvchi elementlar: 1. ruteniy (ru) – 44-atom raqamli, 5-period, 8-guruh 2. rodiy (rh) – 45-atom raqamli, 5-period, 9-guruh 3. palladiy (pd) – 46-atom raqamli, 5-period, 10-guruh 4. osmiy (os) – 76-atom raqamli, 6-period, 8-guruh 5. iridiy (ir) – 77-atom raqamli, 6-per...

This file contains 11 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "platina gruppacha elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: platina gruppacha elementlari PPTX 11 pages Free download Telegram