iqtisodiy o'siy nazaryasi

DOCX 15 pages 63.4 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 63.4 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

iqtisodiy o'siy nazaryasi reja : · iqtisodiy o`sish tushunchasi va o`lchanishi. · iqtisodiy o`sish omillari va tiplari · iqtisodiy o`sishning keynscha modellari. · r.solouning neoklassik modeli. yalpi talab-yalpi taklifi modeli yordamida makroikisodiy jarayonlarni taxlil kilar ekanmiz kiska davrda real yaimni oshirish imkoniyatlari yalpi taklifning vertikal kesmasi bilan chegaralanganligi muammosiga duch keldik. to`lik bandlilik darajasiga erishilgandan so`ng real yaim xajmini bundan keyingi ko`paytirish uchun yalpi taklif egri chizigini o`ngga siljishiga erishishimiz, ya`ni foydalanilayotgan resurslar mikdorini ko`paytirishimiz zarur. “agar iktisodiyotning kiska muddatli xolati ko`prok yalpi talab bilan belgilansa , uzok davrga iktisodiyotning rivojlanishi ko`prok ishlab chikarish imkoniyatlari bilan belgilanadi. shu sababli iktisodiy o`sishni modellashtirishda dikkat markazida real sektor turadi”[footnoteref:1]* [1: * tarasevich l.s., grebnikov p.i., lusskiy a.i. makroekonomika: uchebnik.- 5-e izd. , ispr. i dop. –m.: yurayt-izdat, 2004, 520.s. ] iktisodiy o`sish to`lik bandlilik sharoitiga mos keluvchi potentsial ishlab chikarish darajasini uzok muddatli ko`payishi tendentsiyasini anglatadi. iktisodiy o`sish jami taklifning o`sishini yoki …

2 / 15

tisodiy nazariyada iktismodiy o`sish daromadlarni kanday nisbatlarda iste`mol va investitsiyalarga bo`linishiga boglik deb karaladi. . iste`mol xajmi dinamikasi iktisodiyotning provard maksadini va yashash darajasi oshishini bildirsa, investitsiyalar xajmining o`zgarishi resurs imkoniyatlarining o`sishi va texnik yangiliklarning moddiylashishini anglatadi. iste`mol va investitsiya o`rtasida etarlicha mukobillik mavjud, chunki, joriy iste`mol mikdorining oshishi investitsiyalarning daromaddagi ulushini pasaytirish iktisodiy o`sish imkoniyatlarini kiskartiradi. iktisodiy o`sish real kattaliklarda, kiyosiy baxolarda o`lchanadi.. xar bir mamlakat iktisodiy o`sishga intiladi, chunki iktisodiy o`sish, birinchidan, milliy maxsulot xajmi va daromadning ko`payishiga, ikkinchidan, resurslardan samarali foydalanishga, uchinchidan, yangi-yangi extiyojlar va imkoniyatlarning paydo bo`lishiga, to`rtinchidan, xalkaro bozorlarda mamlakat obro`sining oshishiga olib keladi. 14.2. iktisodiy o`sishga omillari va tiplari real ishlab chikarish xajmlarining uzok muddatli o`sishi sur`atlarini, ko`lamlarini, samaradorligi va sifati oshishini belgilovchi xodisa va jarayonlar iktisodiy o`sish omillari deyiladi. iktisodiy o`sish omillari ikki guruxga ajratiladi. birinchi gurux omillari ixtisodiy o`sishni fizik (ashyoviy) jixatdan ta`minlaydi. bu guruxga ishlab chikarish omillari kiritiladi: · tabiiy resurslar …

3 / 15

ab chikarish resurslarini kayta taksimlash imkoniyatlari; · daromadlarni taksimlashning shakllangan tizimi. agar o`sish ko`shimcha resurslarni jalb etish xisobiga ta`minlansa va jamiyatdagi resurslardan foydalanishning shakllangan o`rtacha samaradorligi darajasini oshirmasa ekstensiv iktisodiy deb ataladi. ekstensiv iktisodiy o`sish yangii korxonalar, yo`llar, elektrostantsiyalar kurish , yangi erlarni o`zlashtirish, mexnat va tabiiy resurslarni ko`shimcha jalb etish kabilar xisobiga ta`minlanadi. ammo bu resurslarning cheklanganligi rivojlanishning ma`lum bir boskichida ekstensiv iktisodiy o`sish imkoniyatlarini kamaytiradi va uni ziddiyatli kilib ko`yadi. yaimning o`sishi iktisodiyotda band bo`lganlar sonidan yukori sur`atga ega bo`lsa intensiv ixtisodiy o`sish ro`y beradi. “iktisodiy o`sishning intensiv tipi ishlab chikarish samaradorligining oshishiga boglik. u foydalanilayotgan resurs birligiga to`gri keladigan maxsulot ishlab chikarishni ko`paytirishni, ishlab chikarishning texnik xususiyatlarini yaxshilashni ko`zda tutadi. bunday jaryonlar namoyon bo`ladi: · fan va texnika yutuklaridan foydalanish va ishlab chikarishni yangilashda; · xodimlar malakasini oshirishda; · ishlab chikarilayotgan maxsulot sifatini oshirish, assortimentini yangilashda”[footnoteref:2]* [2: * makroekonomika. teoriya i rossiyskaya praktika/ pod redaktsiey gryaznovoy a.g. …

4 / 15

. iktisodiy o`sishning keynscha va neokllasik modellari mavjud. keynscha modellarning moxiyati kuyidagicha: · ularning barchasi keynsning yalpi talb to`o`risididagi bosh goyasiga tayanadi. ya`ni ularni tuzishda mualliflar iktisodiyotni uzok muddatli mutanosib rivojlanishining xal kiluvchi sharti yalpi talabni oshirish deb karashgan; · iktisodiy o`sishning asosiy omili investitsiyalar xisoblanadi, boshka ishlab chikarish omillari e`tiborga olinmaydi; keynscha iktisodiy o`sish modelidan soddarogi 40-yillarda e. domar tomonidan taklif etilgan model xisoblanadi. keyns o`z taxlilida investitsiyalarnig yalpi talabga ta`sirini krgangani o`oldaa, yalpi taklifga ta`sirini ko`rib chikmaydi. undan farkli tarzda domar modelida mexnat bozorida ortikcha taklif mavjud, bu baxolarn barkaror xolatida ushlab turadi, nvestitsion lag «0» ga teng, kapital kuyilmalarni ng chegaraviy unumdorligi doimiy deb olinadi. e.domar investitsiyalarni xam talab xam taklif omili deb karaydi. ya`ni investitsiyalar nafakat mul’tiplikativ ta`sir ko`rsatib yalpi talabni oshiradi, balki ishlab chikarish kuvvatlarini yuzaga keltirib, ishlab chikarishni rivojlantiradi, tovarldar taklifini oshiradi . shunday ekan, yalpi talabning o`sishi yalpi taklifning o`sishiga teng bo`lishi uchun …

5 / 15

etilsa α =0,25 bo`ladi. α=ys / i bir so`mlik investitsiya xisobiga yaratilgan yangi maxsulot mikdorini ko`rsatadi. 2. talab tenglamasi kuyidagi ko`rinishga ega yd= i ( 1/ μ) , bu erda 1/ μ – xarajatlar mul’tiplikatori, μ–jamgarishga chegaralangan moyillik. bu tenglama milliy daromad yd, yoki yalpi talab ko`shimcha investitsiyalarning mul’tiplikativ ko`payishiga teng mikdorda o`sishini ko`rsatadi. ishlab chikarish to`plangan jami kapital bilan ta`minlanishi, milliy daromad esa ko`shimcha investitsiyalarning multiplikativ ta`siri ostida ko`payishi sababli taklif tenglamasida jami investitsiyalar, talab tenglamasida esa ko`shimcha investitsiyalargina ko`rib chikilaadi. 3. daromadlar va ishlab chikarish kuvvatlarining ko`shimcha o`sish sur`atlari tengligi tenglamasi: i ( 1/ μ) = i α bu tenglamani echib suyidagi natijani olamiz: i / i = μ α ( i / i ) – investitsiyalarning yillik o`sish sur`ati bo`lib, ishlab chikarish kuvvatlarini oshirish yordamida to`lik bandlilikni ta`minlab turish uchun (μ α) mikdorga teng bo`lishi kerak. bundan xulosa shuki investitsiyalarning mutanosib o`sish sur`atijamgarishga chegaralangan moyillik va investitsiyalarning …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy o'siy nazaryasi"

iqtisodiy o'siy nazaryasi reja : · iqtisodiy o`sish tushunchasi va o`lchanishi. · iqtisodiy o`sish omillari va tiplari · iqtisodiy o`sishning keynscha modellari. · r.solouning neoklassik modeli. yalpi talab-yalpi taklifi modeli yordamida makroikisodiy jarayonlarni taxlil kilar ekanmiz kiska davrda real yaimni oshirish imkoniyatlari yalpi taklifning vertikal kesmasi bilan chegaralanganligi muammosiga duch keldik. to`lik bandlilik darajasiga erishilgandan so`ng real yaim xajmini bundan keyingi ko`paytirish uchun yalpi taklif egri chizigini o`ngga siljishiga erishishimiz, ya`ni foydalanilayotgan resurslar mikdorini ko`paytirishimiz zarur. “agar iktisodiyotning kiska muddatli xolati ko`prok yalpi talab bilan belgilansa , uzok davrga iktisodiyotning rivojlanishi ko`prok ishlab chikarish imkoniy...

This file contains 15 pages in DOCX format (63.4 KB). To download "iqtisodiy o'siy nazaryasi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy o'siy nazaryasi DOCX 15 pages Free download Telegram