konfutsiylik ta'limoti

PDF 44 pages 2.2 MB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PDF

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

1 abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika universiteti matematika yo’nalishi 1-bosqich talabasi 114-24-guruh isroilova sevinchning “dinshunoslik” fanidan mustaqil ishi. 2 mavzu: konfutsiylik ta'limotida ijtimoiy-axloqiy masalalar. reja: kirish. 1. konfutsiylik ta'limoti. 2. konfutsiychilikda ijtimoiy-axloqiy masalalar. 3. konfutsiy ta’limotining ajralmas elementlari. 4. konfutsiy axloq ta’limotida axloqning qo‘llanishi. xulosa. adabiyotlar. http://kompy.info/mantiqiy-integral-mikrosxemalarning-negiz-elementlari.html 3 kirish konfutsiy “eskini bayon qilaman va yangini yaratmayman”[4:54] yondashuvi orqali “tao” tushunchasini urf-odatlar yoki an’analarga mos keladigan “li” tamoyili bilan almashtirdi. konfutsiyning fikricha, li tamoyillari mustahkam jamiyat qurish, boshqarish va kamolotga erishish qonunlariga mos keladi. shu munosabat bilan konfutsiy jamiyat odamlarni buzadi va sivilizatsiyalar bir-biriga ta’sir qiladi, inson axloqini buzadi, deb hisoblagan. bundan tashqari, u odamlarni xor, qotil va qonxo‘r qiladi, lekin bu jamiyat emas, balki jamiyatni boshqaradigan noto‘g‘ri qonunlar tufayli deb o‘yladi[6:190]. konfutsiy insonparvarlik va axloq qoidalariga asoslanib mamlakatni idora etish g‘oyasini yaratgan. konfutsiy insonparvarlik va axloq qoidalarini davlat boshqaruvining asosi deb hisoblab, axloq qoidalari, ya’ni “礼” li boshqaruvning shakli, …

2 / 44

aosizm va buddizm bilan birga). konfutsiy asos solgan. konfutsiyning ilk davomchilari — men-szi (mek ke — miloddan avvalgi 371— 289), ven-szi (miloddan avvalgi 6-asr), xan fey-szi (miloddan avvalgi 233 yil v.e.), keyingi davrda fan chjen (6-asr), xan yuy (768—824) va boshqa konfutsiy taʼlimotida insonparvarlik (jen), odob qoidalari (li), fazilat (de) tushunchasi muhim oʻrin egallaydi. insonparvarlik tushunchasiga koʻra, odamlar axloqiy va ijtimoiy munosabatlarda yoshi ulugʻ, mavqei baland kishilarni xurmat qilishlari, podshohga sadoqatli boʻlishlari kerak. odob kridalari tushunchasiga koʻra, u tufayli yuksak fazilatlar shakllanadi, jamiyat rivoj topadi, adolat tantana qiladi. burchni ado etish tufayli in-son kamolotga erishadi. uning negi-zida "sen oʻzing nimaga erishishni istasang, unga boshqalarning erishishiga koʻmaqlash", "sen nimani orzu qilmasang, uni boshqalarga ravo koʻrma" kabi hayotiy tamoyillar yotadi. "buyuk taʼlimot" va "oʻrtalik haqida taʼlimot" degan asarlarni konfutsiy yozgan deb taxmin qilinadi. bu kitoblarga koʻra, odamlarning birgalikda oqilona yashashi tartibining muhim shartini 5 ta oddiy va buyuk fazilat tashqil etadi: donolik; …

3 / 44

ari yuzaga kelgan. ular oʻrtasida keskin kurash borgan. konfutsiy milodiy 1 -a.da davlat taʼlimotiga aylandi, 9-asrda buddizm, 11-asrda daosizm ustidan toʻla gʻalaba qozondi. bunga, ayniqsa, sun davri (960—1279)da neokonfutsiychilik rivojlanganligi tufayli erishildi. konfutsiy ta’limotida asosiy axloqiy qonun, asosiy axloqiy tushuncha- jen (insoniylik). «lun yuy» («hikmatlar») kitobida shunday deyiladi: «kimki chin dildan insonni sevishga intilsa, u yovuzlik qilmaydi», «o`zingga ep ko`rmagan narsani o`zgaga munosib ko`rma, shunda davlatda ham, oilada ham o`zingga nisbatan yovlik xis qilmaysan». demak jen — ham jamiyat, ham oila a’zolari orasidagi munosabatlarni belgilaydigan axloqiy tamoyil. u bilan «syao» -ota-onani, kattalarni hurmat qilish, «li» — urf-odat, marosimlarni e’zozlash tushunchalari mustahkam bog`liq. ayni paytda «li» tushunchasining ma’nosi ancha keng, u davlatga bo`lgan munosabatni ham o`z ichiga oladi. hoqon (imperator) — osmon o`g`li, u osmon ostidagilarning barchasiga ota. osmon ostidagi tartib-qoida esa quyidagicha: «podsho—podsho, ota—ota, mulozim—mulozim, o`g`il— o`g`il bo`lishi kerak». qadimgi xitoyning buyuk donishmandi, bundan 2500 yil avval yashagan va ijod …

4 / 44

shunchalarining tarjimalari shartli ravishda amalga oshirilgan bo’lib, bu tushunchalarning har biri juda keng ma’noga ega bo’lgan. “besh ezgulik tushunchalar” ning mohiyati quyidagilardan tashkil topgan: 仁 ren “insonga bo’lgan muhabbat”, “insonparvarlik” ma’nosini beradi. inson xulq-atvor me’yorlari va axloqiy yuksalishlarini ifodalab beradi, ya’ni bunda ko’ngilchanlik, qa’tiyat, kamtarlik, oliyjanoblik, odamlarga nisbatan muhabbat, haqiqatgo’ylik, ochiq ko’ngilllik kabi hislatlar aks ettiriladi. muallif tomonidan bu ko’rinishlardagi shaxslarga misol tariqasida afsonaviy hukmdorlar – yao, shun va yuy kabilar ko’rsatiladi. konfutsiy tomonidan insonning ahloqiy takomillashishga harakat qilishi kerakligi ta’kidlab o’tiladi. odamning barcha ezgu xususiyatlarini u “ ren ” asosida kelib chiqqan deb ko’rsatadi, bu tushuncha asosida jamiyatdagi munosabatlar shakllantirilishi ta’kidlanadi. konfutsiy fikricha, inson o’zini o’zi yaratadi, ya’ni hayoti davomidagi barcha qarorlari uning o’ziga bog’liq. bunda http://kompy.info/1-topshiriq-guruh-033-19-talaba-baxromxojayev-xayriddin-vazifa.html http://kompy.info/1-amaliy-uzluksiz-talim-jarayonida-boshlangich-sinf-oqituvchil.html http://kompy.info/15--mavzu-agrar-munosabatlar-va-agrobiznes-reja-agrar-munosaba.html http://kompy.info/metallurgiya-v4.html http://kompy.info/darsning-maqsadlari.html 5 uning boshqa insonlarga bo’lgan munosabati ham inobatga olinadi. 义 yi “ma’suliyat”. insonga bo’lgan oily muhabbat (仁 ren) hayotda ma’suliyat hissi (义 yi ) orqali moddiylashadi. “yi” tushunchasining …

5 / 44

odalab beradi, insonning jamiyatdagi xulq-atvorini ifodalaydi. xitoy ahloqshunosligida uch turdagi o’zaro munosabatlar ajratib ko’rsatiladi: hukmdorlar va quyi qatlam vakillari o’rtasidagi munosabatlar, kattalar va kichiklar, ota va o’g’il o’rtasidagi munosabatlar. + yigirma asr davomida konfutsiy tomonidan ilgari surilgan g‘oyalar xitoy ma’muriyatida, vaqti-vaqti bilan ularning ta’siri pasayib, jamiyatni boshqarish va shakllantirishda samarali bo‘lib kelgan bo‘lsa-da, intellektual fonda qoldi. biroq konfutsiy g‘oyalari davlat diniga ham, mustaqil e’tiqodga ham aylana olmadi. bu borada qilingan urinishlar muvaffaqiyatsizlikka uchradi. boshqa tomondan, konfutsiyning “oʻrta yoʻl” taʼlimoti (tao/dao) butun tarixiy jarayon davomida xitoyning koʻplab siyosiy va ijtimoiy fikrlarida yaqqol namoyon boʻlganligi taʼkidlangan. konfutsiy gʻoyalari xitoyda kommunistik inqilobdan keyin ham oʻz taʼsirini saqlab qoldi. bu xitoy xalqining turmush tarzi va e’tiqodida katta rol o‘ynadi. xitoy ijtimoiy tuzilishidagi har bir davrda diniy e’tiqod asosiga aylangan ajdodlarga sig‘inish xitoy jamiyatida asrlar davomida davom etib kelgan. konfutsiy ham bu e’tiqodni, ya’ni ajdodlarga hurmatni qabul qilgan va hatto buni o‘z tafakkurining asoslaridan biri …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "konfutsiylik ta'limoti"

1 abdulla qodiriy nomidagi jizzax davlat pedagogika universiteti matematika yo’nalishi 1-bosqich talabasi 114-24-guruh isroilova sevinchning “dinshunoslik” fanidan mustaqil ishi. 2 mavzu: konfutsiylik ta'limotida ijtimoiy-axloqiy masalalar. reja: kirish. 1. konfutsiylik ta'limoti. 2. konfutsiychilikda ijtimoiy-axloqiy masalalar. 3. konfutsiy ta’limotining ajralmas elementlari. 4. konfutsiy axloq ta’limotida axloqning qo‘llanishi. xulosa. adabiyotlar. http://kompy.info/mantiqiy-integral-mikrosxemalarning-negiz-elementlari.html 3 kirish konfutsiy “eskini bayon qilaman va yangini yaratmayman”[4:54] yondashuvi orqali “tao” tushunchasini urf-odatlar yoki an’analarga mos keladigan “li” tamoyili bilan almashtirdi. konfutsiyning fikricha, li tamoyillari mustahkam jamiyat qurish, boshqarish va kamo...

This file contains 44 pages in PDF format (2.2 MB). To download "konfutsiylik ta'limoti", click the Telegram button on the left.

Tags: konfutsiylik ta'limoti PDF 44 pages Free download Telegram