jinoyat huquqida yurudik va fakt xatolar deganda nimalar tushuniladi

DOCX 11 pages 24.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.0 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

jinoyat huquqida yurudik va fakt xatolar deganda nimalar tushuniladi reja: 1. jinoyat huquqida xatolarning mohiyati va ahamiyati 2. yuridik xatolar tushunchasi va turlari 3. faktik xatolar tushunchasi va turlari 4. yuridik va faktik xatolar o‘rtasidagi farq 5. xatolarni jinoyat-huquqiy baholash va javobgarlik masalasi jinoyat huquqida yuridik va faktik xatolar tushunchasi jinoyat huquqida xatolar deganda shaxsning sodir etgan qilmishi yuzasidan noto‘g‘ri tushuncha yoki bahoga ega bo‘lishi nazarda tutiladi. xatolar ikki asosiy turga bo‘linadi: 1. yuridik xato yuridik xato — shaxs o‘z qilmishining huquqiy tabiatini noto‘g‘ri anglagan yoki unga noto‘g‘ri baho bergan holatlardir. bu xato jinoyatning huquqiy oqibatlari haqida noto‘g‘ri tushunish bilan bog‘liq bo‘ladi. misol: jinoyat kodeksining 167-moddasida ko‘zda tutilgan o‘g‘rilik sodir etgan shaxs o‘z qilmishini jinoyat deb emas, balki huquqbuzarlik deb o‘ylagan bo‘lishi. 277-modda bo‘yicha bezorilik harakatini sodir etgan shaxs bu qilmishini jinoyat emas, oddiy tartibbuzarlik deb o‘ylagan holat. 2. faktik xato faktik xato — shaxsning sodir etgan qilmishi bilan bog‘liq …

2 / 11

agar faktik xato shaxsning jinoyat tarkibini to‘liq anglab yetmasligiga olib kelgan bo‘lsa, javobgarlik o‘zgarishi yoki bekor qilinishi mumkin. jinoyat kodeksining maxsus qismlaridan misollar 1. yuridik xato: jkning 168-moddasidagi firibgarlik qilmishini sodir etgan shaxs o‘z qilmishini fuqaroviy-huquqiy munosabat deb o‘ylagan. shaxs 276-moddaga binoan giyohvandlik vositalarini saqlagan holda bu qilmishni jinoyat deb emas, qonuniy harakat deb o‘ylagan. 2. faktik xato: jkning 266-moddasi bo‘yicha transport vositasini boshqarish qoidalarini buzish natijasida inson o‘limiga sabab bo‘lgan haydovchi voqea sodir bo‘lishidan oldin transport vositasi nosozligini bilmagan. 255-moddaga muvofiq terrorizm aktini sodir etishda shaxs nishon bo‘lgan joyda odamlar borligini bilmagan va ularni zarar yetkazish niyati bo‘lmagan. yuridik va faktik xato, ularning jinoyat-huquqiy ahamiyati xato – bu shaxs tomonidan ijtimoiy xavfli qilmishni jinoyat sifatida ko‘rsatuvchi obyektiv xususiyatlariga nisbatan yanglishish yoki noto‘g‘ri tasavvur qilish, noto‘g‘ri baholash hisoblanadi. boshqacha qilib aytganda, xato bu shaxsning sodir qilgan jinoyati holatlariga bo‘lgan noto‘g‘ri munosabatidir. shuning uchun huquqni qo‘llash amaliyotida aniqlanishi lozim bo‘lgan muhim …

3 / 11

jjatlarida ko‘zda tutilmagan deb o‘ylaydi, aslida esa, uning harakatlari qonun bo‘yicha jinoyat deb topiladi. «qonunni bilmaslik jinoiy javobgarlikdan ozod qilmaydi» degan qoidadan kelib chiqilib, mazkur tarzdagi xato aybning qasd shaklini ham, jinoiy javobgarlik masalasini ham rad etmaydi; – shaxsning sodir etgan qilmishi qonun bo‘yicha jinoyat hisoblanmasa-da, u o‘zi sodir etgan qilmishini jinoyat sifatida (xayoliy jinoyat) xato baholaydi. bunday qilmish ijtimoiy xavflilik xususiyati va huquqqa xiloflik belgilari mavjud bo‘lmaganligi uchun jinoiy javobgarlikka tortilmaydi, shuning uchun huquqiy ahamiyatiga ko‘ra, ayb inkor etiladi. – subyektning sodir etgan jinoyati oqibatiga nisbatan xato uning kvalifikatsiyasiga, mazkur qilmish uchun belgilanadigan jazo miqdoriga va turiga nisbatan bo‘ladi. holatlarning nomlanishi aybning mohiyatiga ta’sir qilmaydi va u aybdor ongini to‘liq qamrab olmagan bo‘ladi, shuning uchun xato baho berish qasdni ham, jinoiy javobgarlikni ham inkor etmaydi. shunday qilib, sodir etilayotgan qilmishning yuridik mohiyati va yuridik oqibatlariga nisbatan yanglishayotgan shaxsning jinoiy javobgarligi subyektning bu qilmishni baholashiga emas, balki qonun hujjatlariga muvofiq …

4 / 11

edmetdan noto‘g‘ri tushunish va baholash orqali paydo bo‘lgan tasavvurlardan kelib chiqib, faktik xatolarni quyidagi turlarga bo‘lish mumkin: – sodir etilayotgan qilmishning ijtimoiy xavfliligiga nisbatan; – tajovuz obyektiga nisbatan; – yetkazilgan oqibatga nisbatan; – sababiy bog‘lanishga nisbatan; – javobgarlikni og‘irlashtiruvchi holatlar. sodir etilayotgan qilmishning ijtimoiy xavfliligiga nisbatan xatoda, birinchidan, shaxs qilmishini noto‘g‘ri ijtimoiy xavfliligini yo‘qotuvchi faktik holatlar kuchda bo‘ladi. masalan, shaxs ombor hududiga kirib, hisobdan chiqarilgan va yo‘q qilishga mo‘ljallangan, qimmatga ega bo‘lmagan mulkni «o‘g‘irlaydi». mazkur xato aybning shakliga ta’sir qilmaydi va o‘z-o‘zidan qasddan sodir etilgan deb topiladi, ammo bu holat bo‘yicha jinoiy javobgarlik masalasi tugallangan jinoyatga nisbatan vujudga kelmaydi, chunki jinoiy maqsad amalga oshmagan va faktik jihatdan tanlangan (o‘g‘irlanmoqchi bo‘lgan) tajovuz obyektiga hech qanday zarar yetkazilmaganligi uchun jinoyatga suiqasd sifatida baholanadi, ya’ni jinoyat sodir qilgan shaxsning harakati aybdor fikrining yo‘nalishi bo‘yicha kvalifikatsiya qilinishi kerak. ikkinchidan, shaxs o‘z xatti-harakatlarini huquqiy hisoblab, ularning ijtimoiy xavfliligi xususiyatini anglamaydi. odatda, bunday holatlar jinoyatning obyektiv …

5 / 11

noiy javobgarlikni yuzaga keltiradi. bunday turdagi xatoga juda ko‘p hollarda yo‘l qo‘yiladigan holat sifatida zaruriy mudofaa misol bo‘ladi. «agar hodisa holatlariga ko‘ra, mudofaa choralarini qo‘llagan shaxs o‘zining yanglishganini bilmagan va bilishi ham mumkin bo‘lmagan bo‘lsa»1 , ya’ni qilmishning ijtimoiy xavfli xususiyatiga nisbatan uzrli xato bo‘lganida zaruriy mudofaa holatida zarar yetkazish uchun javobgarlik kelib chiqmaydi. biroq ehtiyotsizlik orqasida o‘lim yoki sog‘liqqa jiddiy zarar yetkazilganda jinoiy javobgarlik kelib chiqsa, aybli xato qilmishning ijtimoiy xavfliligiga nisbatan jinoiy javobgarlik kelib chiqishi mumkin, ammo qasddan sodir etilgan qilmish uchun emas, balki zaruriy mudofaa holatida bo‘lgan, ish holatiga ko‘ra tajovuzning xayoliyligini va o‘zining «mudofaalanuvchi» harakatlarining ijtimoiy xavfini anglashi mumkin va lozim bo‘lgan shaxsning ehtiyotsizlik orqasida zarar yetkazishi uchun javobgarlik kelib chiqishi mumkin 2 . shaxsning jinoyat obyektiga nisbatan xato qilishi sud-tergov amaliyotida ko‘p kuzatiladigan holat hisoblanadi. bu xatoning o‘ziga xos xususiyati shundaki, u qasd doirasida namoyon bo‘ladi. qoida tariqasida bunday xatoga yo‘l qo‘yish ayb shaklini o‘zgartirmaydi …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jinoyat huquqida yurudik va fakt xatolar deganda nimalar tushuniladi"

jinoyat huquqida yurudik va fakt xatolar deganda nimalar tushuniladi reja: 1. jinoyat huquqida xatolarning mohiyati va ahamiyati 2. yuridik xatolar tushunchasi va turlari 3. faktik xatolar tushunchasi va turlari 4. yuridik va faktik xatolar o‘rtasidagi farq 5. xatolarni jinoyat-huquqiy baholash va javobgarlik masalasi jinoyat huquqida yuridik va faktik xatolar tushunchasi jinoyat huquqida xatolar deganda shaxsning sodir etgan qilmishi yuzasidan noto‘g‘ri tushuncha yoki bahoga ega bo‘lishi nazarda tutiladi. xatolar ikki asosiy turga bo‘linadi: 1. yuridik xato yuridik xato — shaxs o‘z qilmishining huquqiy tabiatini noto‘g‘ri anglagan yoki unga noto‘g‘ri baho bergan holatlardir. bu xato jinoyatning huquqiy oqibatlari haqida noto‘g‘ri tushunish bilan bog‘liq bo‘ladi. misol: jinoyat kodeksining...

This file contains 11 pages in DOCX format (24.0 KB). To download "jinoyat huquqida yurudik va fakt xatolar deganda nimalar tushuniladi", click the Telegram button on the left.

Tags: jinoyat huquqida yurudik va fak… DOCX 11 pages Free download Telegram