kompyuter tarmoqlari

PPTX 26 pages 5.2 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.2 MB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

kompyuter tarmoqlari kompyuter tarmoqlari mavzu: barqaror va virtual lokal tarmoqlar kirish barqaror lokal tarmoq (lan) va virtual lokal tarmoq (vlan). 1. barqaror lokal tarmoq (lan – local area network) ta’rif: mahalliy hududda (ofis, universitet, uy yoki zavod) joylashgan kompyuter va qurilmalarni o‘zaro bog‘lovchi tarmoq. xususiyatlari: kichik yoki o‘rta hududda ishlaydi (10 m dan 10 km gacha). yuqori tezlik (fast ethernet – 100 mbps, gigabit ethernet – 1 gbps, 10g ethernet). odatda switch va router asosida quriladi. fizik jihatdan utp/stp kabel yoki optik tolali kabel ishlatiladi. afzalliklari: tezkor va ishonchli ma’lumot uzatish. resurslardan umumiy foydalanish (printer, server, ma’lumotlar bazasi). misol: universitet binosidagi barcha kompyuterlarni yagona lan tarmog‘iga ulash. 2. virtual lokal tarmoq (vlan – virtual local area network) ta’rif: jismonan bir tarmoqda joylashgan bo‘lsa ham, dasturiy darajada mantiqan bo‘linib, mustaqil ishlaydigan lokal tarmoqlar. vlan switch va router konfiguratsiyasi orqali yaratiladi. xususiyatlari: bir xil jismoniy switch orqali turli guruhlar uchun alohida mantiqiy …

2 / 26

mantiqiy bo'linishi bo'lib, qurilmalarni jismoniy joylashuvi emas, balki funktsiyalari bo'yicha guruhlash imkonini beradi. vlan tarmoqlarni boshqarishni yaxshilaydi, trafikni izolyatsiya qilish orqali xavfsizlikni oshiradi, translyatsiya domenlari hajmini kamaytiradi va tarmoq ish faoliyatini optimallashtiradi. stp protokoli stp (spanning tree protocol) — bu ethernet tarmoqlarida halqaviy (loop) ulanishlarni oldini olish uchun ishlab chiqilgan kanal darajasidagi (layer 2) protokol hisoblanadi. uni ieee 802.1d standarti belgilaydi. ieee 802.1d standarti asosida ishlab chiqilgan. sta algoritmini amaliyotda ishlatadi. konvergentsiya sekinroq, lekin ishonchli. afzalligi: halqalarni bartaraf etadi. kamchiligi: tarmoq tiklanishi uzoq vaqt talab qiladi. stp protokoli 1. nega stp kerak? switch’lar bilan tarmoqlar qurilganda ortiqcha ulanishlar (redundant links) ishlatiladi. bu barqarorlikni oshiradi, lekin loop (ma’lumot paketlari cheksiz aylanib qolishi) yuzaga keltiradi. stp looplarni aniqlaydi va oldini oladi, faqatgina bitta faol yo‘lni qoldirib, boshqalarini “kutish rejimi”ga o‘tkazadi. 2. stp qanday ishlaydi? root bridge tanlanadi – tarmoqning markaziy switch’i. root bridge’dan boshlab barcha yo‘llar hisoblanadi. eng qisqa yo‘l faol bo‘ladi, …

3 / 26

afzalliklari va kamchiliklari ✅ looplarni bartaraf qiladi. ✅ tarmoqni barqaror qiladi. ✅ redundant ulanishlardan samarali foydalanish imkonini beradi. ❌ stp konvergentsiya jarayoni sekin (klassik versiyada ~30–50 soniya). ❌ murakkab tarmoqlarda konfiguratsiya qilish qiyinlashadi. rstp protokoli rstp (rapid spanning tree protocol) — bu stp (spanning tree protocol)’ning takomillashtirilgan versiyasi bo‘lib, ieee 802.1w standarti asosida ishlab chiqilgan. asosiy vazifasi – ethernet tarmoqlarida looplarni oldini olish, lekin oddiy stp’dan ancha tezroq konvergentsiya (yo‘lni qayta hisoblash) jarayonini ta’minlash. ieee 802.1w standarti asosida ishlab chiqilgan. stp’dan farqli ravishda tezroq konvergentsiya. topologiya o‘zgarishlariga tez javob beradi. afzalligi: stp ga qaraganda 10 baravar tez. kamchiligi: eski uskunalar bilan mos emas. rivojlanish tarixi protokol standart yil xususiyatlari stp ieee 802.1d 1985 halqalarni oldini oladi, sekin konvergentsiya rstp ieee 802.1w 2001 tezroq tiklanish mstp ieee 802.1s 2003 bir nechta vlan uchun bir nechta spanning tree sdn - 2010+ dasturiy boshqaruv asosida dinamik marshrutlash 1. rstp ning stp’dan farqlari tezlik: …

4 / 26

i tarmoq deyarli uzilish sezmasdan ishlashda davom etadi. 3. afzalliklari ✅ juda tez konvergentsiya (1–10 soniya). ✅ tarmoq barqarorligini sezilarli oshiradi. ✅ zaxira yo‘llarni (alternate/backup) avtomatik qo‘llaydi. ✅ vlan’lar bilan ham ishlay oladi (mstp bilan birgalikda). 4. kamchiliklari ❌ stp ga qaraganda murakkabroq konfiguratsiya talab etadi. ❌ eski switch’lar bilan mos kelmasligi mumkin. trafikni filtrlash tarmoqdagi ortiqcha yoki zararli paketlarni to‘sib qo‘yish. mac-adres, ip-adres yoki protokol asosida ishlaydi. xavfsizlikni va tarmoq samaradorligini oshiradi. link aggregation (lacp) bir nechta fizik liniyalarni bitta mantiqiy kanalga birlashtirish. tarmoq o‘tkazuvchanligini oshiradi. ieee 802.3ad standarti asosida ishlaydi. afzalligi: barqarorlik va yuklamani balanslash. kamchiligi: faqat mos uskunalarda ishlaydi. vlan tushunchasi vlan (virtual lan) — tarmoqni mantiqiy bo‘limlarga ajratish. xavfsizlikni oshiradi va trafikni boshqarishni osonlashtiradi. qo‘llanishi: ofis bo‘limlari, mehmon tarmoqlari, server zonalari. vlan tuzilishi vlan id qo‘llanish sohasi afzalliklari 10 ofis lan trafikni izolyatsiya qiladi 20 server vlan xavfsizlikni oshiradi 30 mehmon vlan cheklangan internet ulanish 99 …

5 / 26

ari (2-qism: amaliy) 1. stp ishlashini ko‘rsatuvchi oddiy topologiya chizing. 2. 3 ta vlan yarating va ularning idlarini belgilang. 3. trafikni filtrlash misolini yozing. 4. link aggregation orqali 2 portni birlashtirishni ko‘rsating. 5. stp → rstp → mstp rivojlanishini jadval ko‘rinishida yozing. xulosa barqaror va virtual tarmoqlar – zamonaviy tarmoqlar uchun asos. stp va rstp protokollari halqalarni bartaraf etadi. vlan tarmoqlarni izolyatsiya qilib, xavfsizlikni oshiradi. link aggregation esa barqarorlik va yuqori tezlikni ta’minlaydi. image1.png image2.png image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoqlari"

kompyuter tarmoqlari kompyuter tarmoqlari mavzu: barqaror va virtual lokal tarmoqlar kirish barqaror lokal tarmoq (lan) va virtual lokal tarmoq (vlan). 1. barqaror lokal tarmoq (lan – local area network) ta’rif: mahalliy hududda (ofis, universitet, uy yoki zavod) joylashgan kompyuter va qurilmalarni o‘zaro bog‘lovchi tarmoq. xususiyatlari: kichik yoki o‘rta hududda ishlaydi (10 m dan 10 km gacha). yuqori tezlik (fast ethernet – 100 mbps, gigabit ethernet – 1 gbps, 10g ethernet). odatda switch va router asosida quriladi. fizik jihatdan utp/stp kabel yoki optik tolali kabel ishlatiladi. afzalliklari: tezkor va ishonchli ma’lumot uzatish. resurslardan umumiy foydalanish (printer, server, ma’lumotlar bazasi). misol: universitet binosidagi barcha kompyuterlarni yagona lan tarmog‘iga ulash. 2. v...

This file contains 26 pages in PPTX format (5.2 MB). To download "kompyuter tarmoqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoqlari PPTX 26 pages Free download Telegram