qushlarning xalq va qishloq xo’jaligidagi zarari

DOCX 13 pages 45.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 13
4- mavzu. qushlarning xalq va qishloq xo’jaligidagi zarari. qushlarning zararidan himoyalanish usullari va vositalari reja: 1. qushlarning xalq va qishloq xo’jaligidagi zarari 2. qushlarning zararidan himoyalanish usullari va vositalari 3. mo’ynali hayvonlar fermalari sharoitida qushlarning zarari 4. qushlarning energetik qurilmalardagi ziyoni 5. madaniy yodgorliklar, me’morchilik va sanoat inshootlarining zararlanishi 6. transport vositalarining zararlanishi 7. qushlarning qishloq ho’jaligidagi roli tayanch so’zlar va iboralar: chumchuqsimonlar turkumi, mo’ynali hayvonlar, energetik qurilmalar, madaniy yodgorliklar, me’morchilik va sanoat inshootlarining zararlanishi. qushlar uchishga moslashgan yuqori umurtqali hayvonlarning maxsus guruhi. ular quyidagi asosiy belgilari bilan xarakterlanadi: tanasi parlar bilan qoplangan, oldingi oyoqlari qanotlarga aylangan. boshqa yer usti umurtqalilaridan farqli o’laroq - ikki oyoqli hayvonlardir, orqa oyoqlaridan qattiq substrat bo’ylab harakatlanish uchun foydalanadi. ular uchun shuningdek bosh miya yarim sharlarining va sezgi a’zolarining yuqori taraqqiy etganligi, tana haroratining doimiy va yuqoriligi, to’rt kamerali yurak va venoz qonlarining arterial qonlardan to’liq ajralganligi xarakterlidir. qushlarning umumiy hayotiy faoliyati yuqori darajali …
2 / 13
lrd.ga yaqin individlarni o’z ichiga oladi. ular hamma yerda uchraydi, bundan faqatgina antarktidaning ichki qismlari istisno bo’lib, ular dunyoning eng yuqori tog’ tizmalarini, dengiz sathidan 7 ming metr balandliklarda, cho’l va dashtlar, o’rmon, dengiz va okean sohillarini egallab olgan. o’zbekistonda ham qushlar barcha tabiiy va o’zlashtirilgan zonalarda keng tarqalgan bo’lishiga qaramasdan ularning soni hamma yerda bir xil emas. qushlarning tur tarkibi, miqdoriy ko’rsatgichlari mavsumiy o’zgarib turish xususiyatiga ega. eng ko’p qushlar turi markaziy va junubiy amerikada bo’lib, bu yerda ularning turlari – 2 mingga yaqin, markaziy amerikada – 1 mingdan ortiq, tropikadan uzoqlashgan sayin turlar soni kamayib boradi, tayga zonasida 250 turga yaqin hisoblangan. angliyada 400 yaqin tur uchrab, ularning soni 120 mln., shu jumladan zyabliklar va qora shaq-shaqlar 10 mln, chug’urchiqlar 7 mln, uy chumchuqlari 3 mln, go’ng qarg’alar 2 mln ga yaqinni tashkil etadi (ilichev, bocharov, anisimov va boshq., 1987) chumchuqsimonlar turkumi – hozirgi vaqtda yashovchi qushlarning yarmidan …
3 / 13
an, bittasi (birinchisi) – orqaga yo’nalgan. tili yaxshi rivojlangan. buqog’i yo’q. muskulli oshqozoni uncha katta emas, ammo ancha kuchli muskulli devordan iborat. ko’r ichak odatda rudimentar bo’ladi. aksariyat turlarda o’t pufagi mavjud bo’ladi. dum usti bezi pat bilan qoplanmagan. har xil guruhlarida ovoz muskullarining soni juz’iy o’zgarishlarga uchrab 1 dan 6-7 juftgacha bo’lishi mumkin. faqatgina chap uyqu arteriyasi yaxshi rivojlangan. parlari badaniga ancha zich yopishib turadi yoki yumshoq bo’ladi. kontur patining tivit qismi odatda yaxshi rivojlangan, qo’shimcha o’zagi kichik yoki to’liq reduksiyalangan. momiq tiviti siyrak, faqatgina apteriylar bo’ylab joylashgan bo’ladi. birinchi tartibdagi qoquv patlari 9-11; ko’pgina guruhlarida birinchi qoquv pati kichik yoki umuman reduksiyalangan. ikkinchi tartibdagi qoquv patlari odatda 9 ta. dum patlari ko’proq 10-12, ba’zan- 6-16 ta bo’ladi. rangi xilma-xil: oddiy va ko’rimsiz rangdan juda ravshan, ba’zan metalli tovlanishgacha borishi mumkin. ko’pgina turlarda jinsiy va yoshiga bog’liq bo’lgan morfizm rangi ozmi-ko’pmi aniq namoyon bo’ladi, turlarini ayrim qismida - mavsumiy …
4 / 13
larning zarari qushlar teri - mo’yna buyumlarini bilvosita zararlantirishda ishtirok etib, ularni sifatini pasaytiradi. chorva fermalarida hayvonlarga tegishli oziqaning bir qismini yeb, jiddiy zarar keltirishini ham aytib o’tish o’rinlidir. bu zarar asosan ola qarg’alar, maynalar, chumchuqlar tomonidan yetkaziladi. negaki, mo’yna fermalarida ayniqsa qish faslida oziqa miqdorining mo’l-ko’l bo’lishligi qishlovchi qushlar populyasiyasini bunday ob’ektlar o’ziga ko’proq jalb etadi. chorva fermalari sharoitida ularni cho’chitib haydash juda qiyin, butunlay yo’qotish esa undan ham qiyinroq kechadi. qanchalik darajada samarali cho’chitib haydash usullari qo’llanilmasin qushlar bunday joylarga tez-tez galalashib turadi va mo’ynali hayvonlar uchun beriladigan oziqaga sherik bo’ladi. lekin, qushlarning (qarg’alar) bir qismini tutish va otish yo’li bilan sonini qisqartirish katta samara bermaydi, chunki qushlar soni atrofda yashayotgan populyasiya hisobidan tezda tiklanadi. garchand bu yetkazilayotgan zararlarni miqdoriy ko’rsatkichlarini hozircha baholash qiyin bo’lsa ham, uning ancha yuqori ekanligiga shubha yo’q. chorva fermalari sharoitida hozirgacha qushlar zararini kamaytirishning samarali chora tadbirlari mavjud emas. bu borada birdan bir …
5 / 13
rini temir yo’l stansiyalariga o’rnatib temir yo’l transporti harakatiga jiddiy xalaqit bermoqda. a.m.bolotnikov va uning xodimlari (1981) ma’lumotlariga ko’ra, go’ng qarg’alarning elektr uzatish liniyalari ustunlarida joylashgan uyalari (bir ustunda 55 tagacha uya borligi sanalgan), energiya tarmog’ida avariyali holatlarni keltirib chiqaradi (har olti ustunda uya qurish mavsumida 15 tagacha avriyalar qayd etilgan). oqibatda joylarda iqtisodiy zararlar hajmi oshib bormoqda. o’zbekiston sharoitida oq laylaklarning yuqori kuchlanishli elektr ustunlariga uya qo’yishlari farg’ona vodiysi elektr tarmoqlari ishiga juda katta zarar yetkazmoqda. masalan, faqatgina namangan elektr tarmoqlari korxonasida 1994 yilda oq laylaklarning uya qo’yishlari tufayli 92 marotaba qisqa tutashuvlar sodir etilgan. shundan 40 tasi oq laylaklarning suyuq axlatlari orqali, 52 tasi esa bevosita oq laylaklarning o’zlari orqali yuzaga kelgan. 1995 yilning yanvar, fevral, mart va aprel oylari ichida 4 marotaba ana shunday qisqa tutashuvlar qayd etilgan. 1995 yil 25 mayda namangan viloyatining pop tumani hududigagi “obi hayot” stansiyasidagi oq laylaklar tomonidan yetkazilgan moddiy zarar bir …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qushlarning xalq va qishloq xo’jaligidagi zarari"

4- mavzu. qushlarning xalq va qishloq xo’jaligidagi zarari. qushlarning zararidan himoyalanish usullari va vositalari reja: 1. qushlarning xalq va qishloq xo’jaligidagi zarari 2. qushlarning zararidan himoyalanish usullari va vositalari 3. mo’ynali hayvonlar fermalari sharoitida qushlarning zarari 4. qushlarning energetik qurilmalardagi ziyoni 5. madaniy yodgorliklar, me’morchilik va sanoat inshootlarining zararlanishi 6. transport vositalarining zararlanishi 7. qushlarning qishloq ho’jaligidagi roli tayanch so’zlar va iboralar: chumchuqsimonlar turkumi, mo’ynali hayvonlar, energetik qurilmalar, madaniy yodgorliklar, me’morchilik va sanoat inshootlarining zararlanishi. qushlar uchishga moslashgan yuqori umurtqali hayvonlarning maxsus guruhi. ular quyidagi asosiy belgilari bilan xarakterlan...

This file contains 13 pages in DOCX format (45.7 KB). To download "qushlarning xalq va qishloq xo’jaligidagi zarari", click the Telegram button on the left.

Tags: qushlarning xalq va qishloq xo’… DOCX 13 pages Free download Telegram