dinshunoslik fanini tushunish

PDF 14 pages 442.8 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 442.8 KB

File type PDF

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

1-mavzu. dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari din ijtimoiy ong shakli, turmush tarzi, tafakkur uslubi va ma’naviy qadriyat sifatida. dinni o’rganuvchi fan sohalari: dinshunoslik, din falsafasi, teologiya, teosofiya. dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi, uning predmeti, funksiyalari, kategoriyalari. dinning mohiyati. dindorlik va taqvodorlikning o’zaro aloqasi va farqi. dinning strukturasi va funksiyalari. dinning turlari: politeizm, monoteizm va genoteizm. dinlarning tarixiy shakllari: ibtidoiy din, milliy dinlar va jahon dinlari. dinning jamiyat va shaxs ma’naviyati yuksalishi, komil insonni tarbiyalashdagi ahamiyati. 1. dinshunoslik fanining maqsad va vazifalari hamda boshqa sohalar bilan bog’liqligi. dunyo xaritasida mavjud mamlakat borki, unda yashovchi xalqlarning o’z dini, urf-odatlari va an’analari mavjud. ana shu qadriyatlar xalqlarning yurish-turishi, kundalik faoliyati va umuman hayot tarzini belgilashda asosiy omil bo’lib hisoblanadi. «dinshunoslik» fani ana shu muhim omilni tadqiq etib, tahliliy o’rganadi. «dinshunoslik» fanini o’qitishdan maqsad – talabalarga diniy va milliy qadriyatlarning tarixan mushtarakligi, ularning umuminsoniy qadriyatlar bilan uyg’unligini tushuntirish, ularda diniy bag’rikenglik madaniyatini, dinga nisbatan …

2 / 14

ir bo’lagi sifatida yondoshib o’rganadi. «dinshunoslik» fanining vazifasi – talabalarga hozirgi davrdagi dinlarning ma’lum xalq hayotida tutgan o’rni haqida umumiy nazariy tushunchalar berish, ularning davlat va din munosabatlari, dinlararo bag’rikenglik g’oyasi va madaniyati to’g’risidagi tasavvurlarini boyitish, shu bilan birga: − dinning jamiyatga ijtimoiy, ma’naviy, ruhiy ta’siri haqida bilimlar berish; − ibtidoiy diniy tasavvurlar, milliy va jahon dinlari ta’limotlari haqida ma’lumot berish; − dinning mohiyati va uning kishilik jamiyati taraqqiyotidagi turli tarixiy bosqichlarda tutgan mavqei haqida tushuncha berish; − jamiyatni ma’naviy jihatdan kamol toptirishda diniy qadriyatlarning ahamiyatini yoritish; − dunyoviy davlat va dinning o’zaro munosabatlarini yoritib berish; − diniy aqidaparastlik, ekstremizm va fanatizm kabi salbiy illatlar mohiyatini yoritish va ularga qarshi g’oyaviy immunitetni shakllantirish; − o’zbekiston respublikasida dinga nisbatan munosabatning tubdan o’zgarganligi, xususan, islom dini qadriyatlarini tiklash yo’lida qilinayotgan ishlar haqida keng tasavvur hosil qilish. «dinshunoslik» fanining amaliy ahamiyati shunda ham ko’rinadiki, u talabalarda barcha dinlar qadriyatlariga hurmat bilan qarash, ularni …

3 / 14

ng bizga namoyon bo’lgan jihatlarini asosiy o’ringa ko’taradi. turli dinlarning ibodat va marosimlarini, muqaddas joy, zamon, narsa va shaxsiyatlarini tadqiq qilib, mushtarak jihatlarini topishga harakat qiladi. din fenomenologiyasi diniy tuyg’u va bu tuyg’uning ko’rinishlari deyarli butun dunyoda bir-biriga o’xshashiga ishora qiladi; barcha dinlarning asli va g’oyasining bir ekanligini isbotlashga harakat qiladi. shuning bilan birga diniy ramz (belgi) larda yashirgan ma’nolarni ochish va majoziy so’zlarning muqaddas mazmunini yoritish kabi ishlar ham uning vazifalariga kiradi. din fenomenologiyasi, materiallarini dinlar tarixidan oladi. lekin u bu materiallarga tarixiylikdan ham ko’ra ko’proq sistematik jihatdan yondashadi. shunday qilib diniy asoslar, diniy fenomen va shakllanishlarni muqoyasa qiladi. din fenomenologiyasi boshqa din ilmlarini bilan ba’zi nuqtalarda birlashishiga qaramasdan, mustaqil bir ilm sohasi sifatida, ba’zan farqlangan jihatlari ham bo’lib turadi. din sosiologiyasi. din – jamiyat munosabatlarini, bu munosabatlar ortidan kelib chiquvchi voqea-hodisalarni o’rganadi. shu tufayli bu ilm sohasi ijtimoiy diniy muassasalarni, dinning davlat, xalq, oilaga nisbatan munosabatini, din sohasida …

4 / 14

yasi, avvalo insonga oid bo’lgan diniy hayotning turli jihatlarini psixologik jihatdan o’rganadi. ya’ni din psixologiyasi dinning psixologik jihatini, shaxsning diniy tajribasini va bu tajribaning turli ko’rinishlarini bayon qilishga harakat qiladi. natijada u dinning inson ruhidagi asosiy xususiyatlari xatti-harakatlarga bo’lgan ta’siri to’g’risida atroflicha to’xtaladi. ruh-jasad aloqasi bilan atrof-madaniyat ta’sirlarining barchasini ichida o’rganuvchi diniy e’tiqod, shaxslarning ichki olamidagi turli rivojlanishlarni ko’rsatib beradi. shu sababli din psixologiyasi diniy tajribadan boshlagan holda inson turlarini atroflicha o’rganib, xos tipologiyalarni kashf qiladi. kishining diniy his, tushuncha va yashash tarzi din psixologiyasining asosiy mavzusidir. u shaxsda din tuyg’usi va hissining qanday qilib kelib chiqqanligi va shakllanishini, ihtido (hidoyat topish) yoki inkor hodisalarini, dindan kelib chiqqan ruhiy keskinlik va shubhalarni tadqiq qiladi. din psixologiyasi umumiy psixologiyaning barcha metodlaridan foydalangan holda o’ziga taalluqli bo’lgan mavzularni muhokama qiladi. bu ilm turi, dindorlikning shaxs ruhiyatidagi siljish va ta’sir jarayonining tadqiq qilinishida umumpsixologiyadagi tamal asoslar, berilgan ma’lumotlarga (raqamlar)ga qarab anketalar, testlar va …

5 / 14

ib chiqadi. din falsafasini boshqa din ilmlaridan ajratib turuvchi jihat bu, undagi hukm berish, xulosa yasash xususiyatidir. boshqa din ilmlari, baho berish, munosabat bildirish metodiga suyangan holda diniy masalalarni hal qilishsa; din falsafasi, ular yasagan xulosa va erishgan natijalardan keng miqyosda foydalanadi va bu natijalar sababli bir qancha hukmlarni chiqaradi. hatto din falsafasi, dinni maqsad qilib olgan ilm turlari qo’lga kiritgan natijalar va bu natijalarga erishish uchun ular qo’llagan metodlar haqida ham hukm chiqarishi mumkin. din falsafasi, dinning mohiyati, insonning diniy haqiqatlar bilan bo’lgan bog’liqligini o’rganadi. bu ilm turining e’tiborida bo’lgan mavzularning boshida xudoning borligi, sifatlari, yaratuvchi-koinot munosabati, yaratish, olamning yaratilishidagi maqsad, qayta tirilish, payg’ambarlik va vahiy kabi keng miqyosda metafizik bir xarakterga ega masalalar asosiy o’rinni egallaydi. bundan tashqari ilm-imon, ilm-din, din-madaniyat (din-san’at, din-til-adabiyot) diniy tajriba, diniy his kabi asoslar ham bu ilm turining sarhadlariga kiradi. din antropologiyasi. dinlarning inson bilan aloqasining turli jabhalarini o’rganuvchi soha. u din psixologiyasi …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik fanini tushunish"

1-mavzu. dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari din ijtimoiy ong shakli, turmush tarzi, tafakkur uslubi va ma’naviy qadriyat sifatida. dinni o’rganuvchi fan sohalari: dinshunoslik, din falsafasi, teologiya, teosofiya. dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi, uning predmeti, funksiyalari, kategoriyalari. dinning mohiyati. dindorlik va taqvodorlikning o’zaro aloqasi va farqi. dinning strukturasi va funksiyalari. dinning turlari: politeizm, monoteizm va genoteizm. dinlarning tarixiy shakllari: ibtidoiy din, milliy dinlar va jahon dinlari. dinning jamiyat va shaxs ma’naviyati yuksalishi, komil insonni tarbiyalashdagi ahamiyati. 1. dinshunoslik fanining maqsad va vazifalari hamda boshqa sohalar bilan bog’liqligi. dunyo xaritasida mavjud mamlakat borki, unda yashovchi xalqlarni...

This file contains 14 pages in PDF format (442.8 KB). To download "dinshunoslik fanini tushunish", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik fanini tushunish PDF 14 pages Free download Telegram