biokimyoga kirish

PPTX 21 pages 1.7 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint biokimyo – tirik organizmlar tarkibiga kiruvchi moddalarning kimyoviy tabiati, ularning o‘zgarishi, shuningdek, bu jarayonlarni a’zo va to‘qimalar faoliyati bilan bog‘liq holda o‘rganadigan fan. tahlil etilayotgan obyektga bog‘liq holda, shartli ravishda, odam va hayvon, o‘simliklar mikroorganizmlar biokimyosi va h.k. bo‘limlariga bo‘linadi. modda almashinuvi va metabolizm – organizmda kechadigan barcha kimyoviy reaksiyalar yig‘indisidir. ular tirik sistemaning turg‘unligi va o‘z-o‘zini hosil qilishga yo‘naltirilgandir. hayvonlar organizmi, shuningdek, odam organizmi ovqat mahsulotlari qabul qilishga muhtojdir. ular suv va mineral komponentlardan tashqari murakkab organik tarkibga ega bo‘lgan oqsil, yog‘, uglevodlarni qabul qilishi kerak. biologik kimyoning asosiy vazifasi molekulyar darajadagi zaminiy, umumbiologik masalalarni hal etishdan iborat. insonning ekosistemaga bog‘liqlik muammosini hal etishi, ularni nafaqat bilishi, balki ulardan muhofaza bo‘lishi va foydalana olishi kerak. biokimyo fani 3 bo‘limdan iborat: 1. statik biokimyo. 2. dinamik biokimyo. 3. funksional biokimyo. statik biokimyo tirik organizm tarkibiga kiruvchi moddalarning kimyoviy tarkibi va xususiyatlarini o‘rganadi. bu bo‘limning asosiy masalalari bioorganik kimyo …

2 / 21

larining differensirovkasi, genom faolligining mexanizmi, irsiy kasalliklar rivojlanishining molekulyar asoslari va boshqalar 1-mavzu. biologik membranalar. biologik oksidlanish reja. 1. biomembranalar vazifasi va tuzilishi. 2. membrana oqsillari. 3. membrana uglevodlari: glikoproteinlar, glikolipidlar. 4. membranalardagi lipid qo‘shqavat. 5. biologik oksidlanish to‘g‘risida tushuncha. 6. adfning fosforillanishi (substratli va oksidlanishli fosforillanishi). 7. oksidlanishli fosforillanish mexanizmi. 8. nafas olish va fosforillanish ingibitorlari. plazmatik membrana tuzilishi. membrana funktsiyalari. biomembranalar quyidagi funksiyalarni bajaradi: 1. hujayra va hujayra organoidlarini o‘rab turadi va ajratadi. jumladan, hujayrani tashqi gardish muhitidan plazmatik membrane ajratadi va uning mexanik hamda kimyoviy ta’sirlardan himoya qiladi. shu bilan birga plazmatik membrana hujayra ichi va tashqi muhiti o‘rtasida metabolitlar va anorganik ionlar konsentratsiyasining farqinisaqlaydi. 2. hujayra ichiga metabolitlar va ionlar tashilishini boshqaradi va gomeostazni saqlashda muhim vazifani bajaradi. 3. hujayra tashqarisidagi signallarni qabul qilish va hujayra ichiga uzatish. 4. fermentativ kataliz. jumladan, mitoxondrial membranalarda joylashgan nafas zanjiri fermentlarining energiya almashinuvida, endoplazmatik turdagi ferment tizimlar ksenobiotiklarni detoksikatsiyasida, …

3 / 21

ur kirmagan bo‘lsa, lipid qavatida suzib yurishadi. shuning uchun biomembranalar suyuq-mozaik shaklga egadir. yog‘lar, oqsillar va karbon suvlar nisbati biomembranalar turiga bog‘liq. masalan: miyelinning ѕ qismi yog‘lardir, mitoxondriyalarning ichki membranasida esa oqsillar ko‘p, plazmatik membranalar tashqi qavatida esa karbon suvlar mavjud. membranalarda lipidlar tarkibi ularning hujayra va to‘qima spetsifikligi bilan bog‘liq. ularning asosini fosfolipidlar (fosfatidilholin, fosfatidiletanolamin, fosfatidilserin, kardiolipin, sfingomiyelin) hosil qiladi, so‘ng glikolipidlar va xolesterin tashkil qiladi. membrana minor komponentlariga mitoxondrial membranalardagi ubixinon, tokoferollar kiradi. membrana oqsillari membrana oqsillarining asosiy qismi fermentlardir. shuning uchun membranalarning fermentativ faoliyati qanchalik xilma-xil bo‘lsa, shunga ko‘ra undagi oqsillar miqdori ham shuncha ko‘p bo‘ladi. miyelin tarkibida 20% oqsil bo‘ladi. fermentativ faoliyati juda yuqori bo‘lgan mitoxondriyaning ichki membranasi tarkibida 75% ga qadar oqsil bo‘ladi. fermentativ faoliyati bo‘lmagan bironta xil membrane bo‘lmaydi. membrana fermentlari esa lipidlar mavjudligidagina faoldir. har qanday sitoplazmatik membranada adenozintrifosfatni (atf) parchalovchi adenozintrifosfataza fermenti (atf-aza) mavjuddir. u hujayra ichida natriy (na) konsentratsiyasi ko‘payganda faollashadi …

4 / 21

b chiqadi. misol tariqasida eritrotsit membranasi tarkibiga kiruvchi 2 ta oqsilni, periferik oqsil – spektrin va integral oqsil glikoforinni ko‘rib chiqamiz. spektrin – eritrotsit membranasi oqsillarining 20% ini tashkil etadi. u eritrotsit membranasining ichki tomoniga ion kuchlari yordamida yopishgan. uning globulyar molekulasi og‘irligi 200 000 dalton bo‘lgan ikkita polipeptid zanjiridan tarkib topgan. spektrin eritrotsit sharsimon shaklini saqlashda va membrananing pishiqligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. glikoforin – tarkibida 50% dan ortiq uglevod tutuvchi glikoproteid membrana oqsillarining 10% ini tashkil etadi. molekula og‘irligi 50 000 dalton, 299 ta aminokislota qoldig‘idan tarkib topgan. bitta polipeptid zanjiridan iborat. unga 4–12 ta monosaxariddan tuzilgan 20 dan 30 tagacha oligosaxarid zanjiri yopishgan. oligosaxarid oxirgi uchidagi galaktoza qoldig‘iga sial kislota birikkan. glikoforin molekulasi uch qismdan iborat: ulardan biri hujayraning sirtqi tomonida joylashgan bo‘lib, uning uchidagi nh2 guruhiga oligasaxarid zanjiri birikkan, molekulaning karboksil uchi sitoplazma tomonga chiqqan: ular orasida gidrofob qismi lipid qo‘shqavati orasida joylashgan α−spiral shakliga ega. …

5 / 21

$lan birikkan – glikoproteid holatida uchraydi. glikoproteidlarning uglevod qismi hujayraning sirtida joylashgan bo‘lib glikokaliksni hosil qiladi. glikokaliks hujayralarning o‘zaro ta’sirini, ularning agregatsiyasini, hujayra ichiga kimyoviy axborotlarni uzatish kabi muhim vazifalarni bajaradi. glikolipidlarda ko‘pincha oligosaxarid zanjiri sfingozinning gidroksil guruhi, galaktoza yoki fukoza orqali glikozid bog‘i orqali bog‘langan bo‘ladi. glikolipidlar molekulasida bitta oligosaxarid zanjiri bo‘ladi, glikoproteidlarda esa bunday zanjirlar bir nechtadir. ular oqsil molekulasi bilan besh xil monosaxaridning birontasi orqali birikishi mumkin. glikoprotoid molekulasidagi oligosaxaridlarning joylashish tartibi golji apparatida mavjud bo‘lgan glikoziltransferazalar faoliyati bilan bog‘liq. membrana glikolipid va glikoproteidlarining mohiyati katta. ular gormonlar, mediatorlar, viruslar, toksinlar va ko‘pgina fiziologik faol moddalar uchun retseptor vazifasini o‘tab, immunitetda ishtirok etadi. eritrotsit membranasidagi glikolipid glikoproteidlari qon guruhini belgilaydi. hujayra sirtining harakatchanligi ham uning tarkibidagi glikoproteinlar xususiyati bilan bog‘liq membranalardagi lipid qo‘shqavat fosfolipidlar bilan glikolipidlar molekulalarining xarakterli xususiyati ularning amfifilligidir. molekulasining gidrofob uchini yog‘ kislotalari va sfingozinning uglevodorodli radikallari tashkil etadi: bu molekula uchi uzunligining 3\4 …$

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biokimyoga kirish"

prezentatsiya powerpoint biokimyo – tirik organizmlar tarkibiga kiruvchi moddalarning kimyoviy tabiati, ularning o‘zgarishi, shuningdek, bu jarayonlarni a’zo va to‘qimalar faoliyati bilan bog‘liq holda o‘rganadigan fan. tahlil etilayotgan obyektga bog‘liq holda, shartli ravishda, odam va hayvon, o‘simliklar mikroorganizmlar biokimyosi va h.k. bo‘limlariga bo‘linadi. modda almashinuvi va metabolizm – organizmda kechadigan barcha kimyoviy reaksiyalar yig‘indisidir. ular tirik sistemaning turg‘unligi va o‘z-o‘zini hosil qilishga yo‘naltirilgandir. hayvonlar organizmi, shuningdek, odam organizmi ovqat mahsulotlari qabul qilishga muhtojdir. ular suv va mineral komponentlardan tashqari murakkab organik tarkibga ega bo‘lgan oqsil, yog‘, uglevodlarni qabul qilishi kerak. biologik kimyoning asosiy ...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "biokimyoga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: biokimyoga kirish PPTX 21 pages Free download Telegram