to'lov balansi va uning tuzilishi

PPTX 18 стр. 1,7 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 18
economic development and industry to'lov balansi va uning tuzilishi re`ja 1. to‘lov balansining tarkibiy tuzilishi 2.makroiqtisodiy modellarda to’lov balansining ahamiyati 3. to’lov balansi muvozanatini ta’minlash 1. to‘lov balansining tarkibiy tuzilishi . to‘lov balansida norezidentlarga amalga oshirilgan to‘lovlar va ulardan tushgan tushumlar qayd etildi. to‘lov balansi qo‘llanmasiga muvofiq (tbq, 1993 y.), «to‘lov balansi unda tizimlashtirilgan ko‘rinishda ushbu iqtisodiyotning tashqi dunyo bilan muayyan davrda amalga oshirilgan iqtisodiy operatsiyalari haqidagi ma’lumotlar keltiriladigan statistika qaydnomasini o‘zida namoyon etadi». to‘lov balansi hisobot davri mobaynida tashqi savdo qanday rivojlanganligini, chet eldan qancha miqdorda daromadlar olinganligini va chet elga qancha miqdorda mablag‘ to‘langanligini ko‘rsatadi. u xorijiy investitsiyalarni jalb qilish qanday kechganligini va mamlakat xalqaro zaxiralarining darajasi qanday o‘zgarayotganligini kuzatish imkonini beradi. to‘lov balansining makroiqtisodiy ahamiyati quyidagilardan iborat. 1. to‘lov balansi – bu mamlakatning xorijiy sheriklari bilan xalqaro iqtisodiy munosabatlarini aks ettirishning ixcham (lo‘nda) shakli. 2. to‘lov balansi davlat tashqi iqtisodiy aloqalarining ko‘lamlari, tarkibi va xususiyatini miqdoriy va …
2 / 18
va xizmatlar eksporti kredit (+) tovarlar va xizmatlar importi debet (-) moliyaviy majburiyatlarning oshishi kredit (+) moliyaviy aktivlarning oshishi debet (-) majburiyatlarning kamayishi debet (-) aktivlarning kamayishi kredit (+). real va moliyaviy operatsiyalar. to‘lov balansi real va moliyaviy oqimlardan tarkib topgan. real oqimlar – bu tovarlar va xizmatlar bilan amalga oshiriladigan (import, eksport, etkazib berish) operatsiyalar mahsuli. transfertlar. milliy chegaralar orqali beg‘araz transfertlar bir tomonlama amalga oshirilgan operatsiyalarni o‘zida namoyon etadi. faraz qilaylik, yaponiya hukumati o‘zbekistonga jamoat transporti uchun bir necha avtobusni topshirdi. rezidentlik. to‘lov balansida rezidentlik konsepsiyasi operatsiya ishtirokchisining millatiga emas, balki uning iqtisodiy manfaatining markaziga asoslanadi. mazkur amaliyot milliy hisobvaraqlar tizimi (mht)da qo‘llaniladi. makroiqtisodiy modellarda joriy operatsiyalar balansi qoldig’i quyidagicha beriladi: makroiqtisodiy modellarda joriy operatsiyalar balansi qoldig’i quyidagicha beriladi: x – m = xn = y-(s+i+g) bu erda: x - eksport; m – import, xn - sof eksport, s + i + g - absorbtsiya joriy operatsiyalar balansida …
3 / 18
yo’naltirilishi mumkin bo’lgan ortiqcha xorijiy valyuta yuzaga keladi. investitsiyalash va kreditlash bilan bog’liq operatsiyalar to’lov balansining keyingi bo’limida, ya’ni, kapitallar harakati hisobida aks ettiriladi. to’lov balansi qoldig’i= joriy operatsiyalar + kapital harakati balansi biroq, amalda to’lov balansining bu qismida ham ko’pincha kamomad yoki ortiqchalik yuzaga keladi. barcha mamlakatlarning markaziy banklari rasmiy zaxiralar deb ataluvchi xorijiy valyuta zaxiralariga ega bo’lib, bu zaxiralar joriy operatsiyalar bo’yicha balans va kapital harakati bo’yicha balans nomutanosibligini bartaraf etishda qo’llaniladi. bizning misolda bu nomutanosiblik yoki qoldiq (-24)ni tashkil etadi va rasmiy zaxiralardan tushumlar hisobiga tartibga solinadi. agarda investitsiyalar (i) milliy jamg’armalardan ko’p bo’lsa (i > s), ortiqcha investitsiyalar xorijdan olinadigan qarz hisobiga moliyalashtirilishi lozim. bu qarzlar mamlakatga tovar va xizmatlarni eksport qilishga nisbatan ko’proq import qilinishini taminlaydi (m>x). ya’ni, sof eksport manfiy qoldiqqa (xn<0) ega bo’ladi. mamlakat xalqaro jarayonga qarzdor bo’lib qatnashadi. joriy operatsiyalar musbat qoldiqqa ega bo’lganda, ortiqcha mablag’lardan xorijga investitsiya qilishda yoki xorijdan ko’chmas …
4 / 18
ursi tarafdorlari ta’kidlashicha, to’lov balansining ortiqchaligi yoki taqchilligi bunday vaziyatlarda tez orada barham topadi. valyuta kurslarining erkin harakati to’lov balansining ortiqchaligi yoki kamomadini yo’qotadi. bunda to’lov balansi taqchilligi markaziy bank rasmiy zahiralarini qisqartirish hisobiga moliyalashtirilishi mumkin. bunday vaziyatda ichki bozorda chet el valyutasi taklifi oshadi. qayd etilgan operatsiya eksportga xos bo’lib kreditda plyus belgisi bilan (markaziy bankda xorijiy valyuta zaxirasi kamayishiga qaramasdan) hisobga olinadi. ushbu tadbir natijasida ichki bozorda milliy valyuta taklifi kamayadi, uning almashinuv kursi nisbatan ko’tariladi va bu investitsiyalar hajmiga hamda iqtisodiy o’sishga salbiy ta’sir ko’rsatadi. to’lov balansining aktiv-(musbat) qoldig’i esa markaziy bankning rasmiy valyuta zahiralari miqdorining ortishiga olib keladi. bunda markaziy bank valyuta zaxiralarini to’ldirish uchun chet el valyutasini sotib olishi natijasida ichki bozorda milliy valyuta taklifi nisbatan oshadi, uning almashinuv kursi kamayadi, bu hol esa iqtisodiyotga (investitsiyalar hajmi va iqtisodiy o’sishga) rag’batlantiruvchi ta’sir ko’rsatadi. markaziy bank tomonidan o’tkaziladigan bunday operatsiyalar rasmiy rezervlar bilan bo’ladigan operatsiyalar deyiladi. …
5 / 18
shiga olib keladi. bunday hollarda to’lov balansini makroiqtisodiy tartibga solinadi. mamlakat savdo siyosati va valyuta almashinuv kursini o’zgartirishi choralarini qo’llab chet ellardagi o’z xarajatlarini kamaytiradi, yoki eksportdan o’z daromadlarini oshiradi. to’lov balansi inqirozini hal etishning yagona yo’li makroiqtisodiy tartibga solish hisoblanadi. o’tish davri iqtisodiyotida xorijiy valyutaga spekulyativ talab oshishi markaziy bankni qiyin ahvolga solib qo’yadi. chunki rasmiy valyuta zaxiralari bir vaqtning o’zida ham to’lov balansi taqchilligini ham ichki spekulyativ talabni qondirish uchun etarli bo’lmasligi mumkin. valyuta almashinuv kursini tartibga solish bu vaziyatdan chiqishning yagona yo’lidir. qisqa istiqbolda to’lov balansi qoldig’i jamg’arish va investitsiyalar hajmlarini belgilovchi omillar (masalan byudjet soliq siyosati, foiz stavkalari) ta’sirida o’zgarishi mumkin. agar mamlakatda rag’batlantiruvchi fiskal siyosat yurgizilsa bu hol milliy jamg’armalarning pasayishiga olib keladi. bu o’z navbatida joriy operatsiyalar hisobi bo’yicha taqchillikka, kapital harakat hisobi bo’yicha musbat qoldiqqa olib keladi. cheklovchi fiskal siyosat milliy jamg’armalar hajmlarini oshiradi, bu o’z navbatida kapital harakati hisobi bo’yicha taqchillikka, joriy …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "to'lov balansi va uning tuzilishi"

economic development and industry to'lov balansi va uning tuzilishi re`ja 1. to‘lov balansining tarkibiy tuzilishi 2.makroiqtisodiy modellarda to’lov balansining ahamiyati 3. to’lov balansi muvozanatini ta’minlash 1. to‘lov balansining tarkibiy tuzilishi . to‘lov balansida norezidentlarga amalga oshirilgan to‘lovlar va ulardan tushgan tushumlar qayd etildi. to‘lov balansi qo‘llanmasiga muvofiq (tbq, 1993 y.), «to‘lov balansi unda tizimlashtirilgan ko‘rinishda ushbu iqtisodiyotning tashqi dunyo bilan muayyan davrda amalga oshirilgan iqtisodiy operatsiyalari haqidagi ma’lumotlar keltiriladigan statistika qaydnomasini o‘zida namoyon etadi». to‘lov balansi hisobot davri mobaynida tashqi savdo qanday rivojlanganligini, chet eldan qancha miqdorda daromadlar olinganligini va chet elga qancha miqd...

Этот файл содержит 18 стр. в формате PPTX (1,7 МБ). Чтобы скачать "to'lov balansi va uning tuzilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: to'lov balansi va uning tuzilis… PPTX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram