monopoliya vaularning iqtisodiy asoslar

PPTX 21 sahifa 214,8 KB Bepul yuklash

21 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 214,8 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 21

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint monopoliyalarning iqtisodiy asosi va ularning turlari. reja kirish 1. monopoliyaning mazmuni va turlari 2. monopoliyaning ijobiy va salbiy jihatlari 3. monopsoniya tushunchasi va uning xususiyatlari monopoliya – monopol yuqori narxlarni o‘rnatish hamda monopol yuqori foyda olish maqsadida tarmoqlar, bozorlar va yaxlit makroiqtisodiyot ustidan hukmronlikni amalga oshiruvchi yirik korxonalar (firma, korporatsiyalar)ning birlashmalari. kirish monopoliyalarning moddiy asosi bu ishlab chiqarishning, ya’ni ishlab chiqarish vositalari, ishchi kuchi hamda mahsulot ishlab chiqarish hajmining yirik korxonalar qo‘lida to‘planishi hisoblanadi. buning asosiy sababi olinayotgan foyda hajmining ko‘payishi monopoliyalarning asosiy turlari bozorni qamrab olish darajasiga ko‘ra: sof monopoliya vujudga kelishi sababi va tavsifiga ko‘ra: tabiiy monopoliya oligopoliya monopsoniya legal (qonuniy) monopoliya sun’iy monopoliya tabiiy monopoliya bu korxonaning texnologik xususiyatlari sababli mahsulotga bo‘lgan talabni qondirish raqobat mavjud bo‘lmagan sharoitda samaraliroq amalga oshiriluvchi tovar bozorining holati. sun’iy monopoliyalar monopol foyda olish maqsadida tashkil etiluvchi birlashmalarning shartli nomi. ularning hatti - harakatlari 1 bozorga yangi raqiblarning kirib kelishiga …

2 / 21

lib olinishi va h.k. bo‘yicha kelishuv asosida amalga oshiriladi. sindikat bir turdagi mahsulot ishlab chiqaruvchi bir necha korxonalarning birlashmasi. bunda ishlab chiqarish vositalariga mulkchilik birlashma ishtirokchilarining o‘zida saqlanib qolgani holda, ular tomonilan ishlab chiqarilgan mahsulot maxsus tashkil etilgan yagona sotish tashkiloti orqali amalga oshiriladi. sun’iy monopoliyalarning namoyon bo‘lish shakllari trest ishlab chiqarish vositalari va tayyor mahsulotga birgalikdagi mulkiy egalikni ta’minlovchi ishlab chiqaruvchilarning yuridik shaxs ko‘rinishidagi birlashmasi. konsorsium tadbirkorlarning yirik moliyaviy operatsiyalarini birgalikda amalga oshirish maqsadida birlashuvi konsern rasmiy jihatdan mustaqil bo‘lgan, ko‘p tarmoqli korxonalar (sanoat, savdo, transport va bank kabi turli soha korxonalari) ning majmuini o‘z ichiga oluvchi birlashma. monopoliyaning ijobiy va salbiy jihatlari. ijobiy tomomlari birinchidan, u boshqa bir ma’lum tarmoqlarga nisbatan samarali amal qiladi va xarajatlarning tejalishiga olib keladi. ikkinchidan, monopolist bo’lmagan, mayda, raqobatlashuvchi korxonalarga nisbatan monopolistik korxonalarda ishlab chiqarish ilmiy-texnika taraqqiyoti yutuqlarini joriy etish uchun ko’proq rag’bat va imkoniyat mavjud bo’ladi. uchinchidan, ba’zi bir sohalarda monopoliya sohaning …

3 / 21

da sotishning yomon sharoitlarini vujudga keltirishi orqali namoyon bo‘ladi. 2. daromadlardagi tengsizlikning kuchayayishi. bu holat ham narxlarning monopol tarzda oshirilishi yoki pasaytirilishi hamda yuqori foyda olinishi bilan bo’g’liq bo’lib, bu aholining qolgan qismi daromadlarining nisbatan kamayishiga olib keladi. 3. iqtisodiy turg‘unlik va fan-texnika taraqqiyotining sekinlashuvi. bunday holatning vujudga kelishi monopolistlarning raqobatchilar bosimini sezmasliklari hamda aksariyat hollarda yuqori foydani qo’shimcha urinishlarsiz o‘zlarining bozordagi hukmronliklari hisobiga olishlari mumkin. 4. iqtisodiyotda bozordagi erkin harakatlarning to’sib qo’yilishi. monopolistlar iqtisodiyotdagi erkin va halol raqobatga to‘sqinlik qilib, nisbatan kuchsiz bo‘lgan korxonalarni o‘zlariga bo‘ysundirishlari, jamiyatga o‘z ishchilarining mehnatiga pasaytirilgan miqdorda haq to‘lash, sifati oast tovarlarni ishlab chiqarish, o‘ta darajada oshirilgan tovar narxlari (yoki pasaytirilgan xarid narxlari), o‘z mahsulotini iste’mol qilishga bilvosita usul orqali majburlash kabi o’zlarining kamsituvchi shartlarini ko‘ndalang qo‘yishlari mumkin. monopoliyaning salbiy tomonlari haqida oldindan ta’kidlab kelingan va bir qancha buyuk iqtisodchilar bu haqida o’z fikrlarini bildirib o’tishgan. buning yorqin misoli sifatida quyidagilarni keltirishimiz mumkin: arnold …

4 / 21

muzokara qilish qobiliyatiga ega. ushbu sotib olish qobiliyati monopsoniya etkazib beruvchisi bilan arzon narxlarda muzokara olib borish uchun o'z savdosi kuchidan foydalanishi mumkinligini anglatadi. ma’lumotlarni sotib olish narxining pasayishi sizning foyda chegarangizni oshiradi, bu esa katta foyda olish imkoniyatini oshiradi. yagona xaridor ijobiy ta’minot egri chizig‘iga duch keladi, shuning uchun u taklif qilayotgan tovarga qarab narxlarini ancha qimmatga qo'yishi mumkin. siz allaqachon belgilangan narxga ta’sir o‘tkaza olmay turib, hozirgi narxda xohlagancha mahsulot sotib olishingiz mumkin. monopsoniya nomukammal raqobatning xususiyatlaridan biridir. ushbu nomukammal raqobat uning ayrim tarmoqlari to‘liq raqobatlashmaydigan raqobatdosh bozorda mavjud. monopsoniyaning xususiyatlari monopsoniyaning asosiy ta’siri ma’lum bir sohada yagona xaridor bozorni nazorat qiladi. ushbu xaridor faqat ular sotib olayotgan tovar yoki xizmatlar narxini belgilash uchun juda katta kuchga ega. bu iqtisodiyot uchun juda qiyin bo‘lishi mumkin, shuning uchun uni oldini olish kerak. koplab sotuvchilar ushbu xaridorga sotish uchun raqobatlashayotganligi sababli, sotuvchilar raqobatbardosh bo‘lib qolish uchun narxlarini pasaytirishdan boshqa ilojlari …

5 / 21

xaridor tomonidan belgilanadi va tartibga solinadi. "adolatli savdo" yorlig'ining o'sishi iste'molchilar bosimi rivojlanayotgan mamlakatlardagi fermerlar uchun shartnomalar va narxlarning yaxshilanishiga olib kelishi mumkinligini isbotlaydi. pul uchun eng yaxshi qiymat. masalan, buyuk britaniyaning milliy sog'liqni saqlash xizmati muomalada ishlatiladigan odatiy dori-darmonlarning narxlarini pasaytirish uchun o'z savdolashuv kuchidan foydalanishi mumkin. bu shuni anglatadiki, xarajatlarni tejash byudjet doirasida ko'proq davolanishga imkon beradi. bu bozorda katta nazoratni amalga oshirishi va g'ayrioddiy yutuqlarni qo'lga kiritish uchun mahsulotlarning narxlarini pasaytirishi mumkin. ishlab chiqaruvchining profitsiti xaridorning ortiqcha qismi kabi qiymatga ega. kirish xarajatlarining pastligi rentabellikni oshiradi, bu kapital qo'yilmalar va tadqiqotlarni moliyalashtirish uchun ishlatilishi mumkin. monopsoniyaning kamchiliklari monopsoniya bozorda samarasizlikni keltirib chiqaradi, chunki xarid miqdori va narxi mukammal raqobatdosh bozorning muvozanatidan pastdir. xaridorning talab egri chizig‘i salbiy nishabga ega, chunki ko'proq birliklar iste‘mol qilinganda ularga berilgan qiymat pastroq bo'ladi. bu juda g‘ayritabiiy va ba’zan sotuvchilar va xaridorlar o‘rtasidagi muammolarga to‘la toifadagi bozor turidir. monopsoniyada aktivlar va daromadlarning …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 21 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"monopoliya vaularning iqtisodiy asoslar" haqida

prezentatsiya powerpoint monopoliyalarning iqtisodiy asosi va ularning turlari. reja kirish 1. monopoliyaning mazmuni va turlari 2. monopoliyaning ijobiy va salbiy jihatlari 3. monopsoniya tushunchasi va uning xususiyatlari monopoliya – monopol yuqori narxlarni o‘rnatish hamda monopol yuqori foyda olish maqsadida tarmoqlar, bozorlar va yaxlit makroiqtisodiyot ustidan hukmronlikni amalga oshiruvchi yirik korxonalar (firma, korporatsiyalar)ning birlashmalari. kirish monopoliyalarning moddiy asosi bu ishlab chiqarishning, ya’ni ishlab chiqarish vositalari, ishchi kuchi hamda mahsulot ishlab chiqarish hajmining yirik korxonalar qo‘lida to‘planishi hisoblanadi. buning asosiy sababi olinayotgan foyda hajmining ko‘payishi monopoliyalarning asosiy turlari bozorni qamrab olish darajasiga ko‘ra: sof...

Bu fayl PPTX formatida 21 sahifadan iborat (214,8 KB). "monopoliya vaularning iqtisodiy asoslar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: monopoliya vaularning iqtisodiy… PPTX 21 sahifa Bepul yuklash Telegram