mikroiqtisodiyot

PPTX 16 pages 307.7 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 307.7 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

raqobat va yakka xokimlik toshboltayev ibrohim mikroiqtisodiyot fanidan tayyorlagan mustaqil ishi tekshirdi: uzganbayeva dilnoza raqobat va yakka xokimlik i kirish ii asosiy qism 1. raqobat tushunchasi va raqobatlashmagan bozorlar. 2. monopoliya, sof monopoliya, monopol mahsulot xajmini va monopol narxni aniqlash. 3. raqobatlashgan monopoliya, ishlab chiqarish xajmini va tovar narxini raqobatlashgan monopoliya sharoitida aniqlash . 4. monopolistik bozor samaradorligi. 2 kirish bozor iqtisodiyoti sharoitida raqobat va yakka hokimlik (monopoliya) iqtisodiy munosabatlarning muhim qismlaridan biridir. bu ikki bozor shakli o‘zining iqtisodiy oqibatlari, samaradorligi va nazorat usullari bilan bir-biridan farq qiladi. ushbu mavzuda raqobat turlari, sof monopoliya, raqobatlashgan monopoliya va bozor kuchining o‘lchovlari tahlil qilinadi. 3 ma'muriy-buyruqbozlik iqtisodiyoti sharoitida erkin bozor iqtisodiyoti sharoitida raqobat “sosialistik musobaqa” bilan almashtirilib kelindi. “raqobat” soʻzini ishlatish taqiqlanar edi. raqobat ragʻbatlantiruvchi, iqtisodiyotni harakatga soluvchi kuchdir. shu sababli u bozor iqtisodiyoti mexanizmida asosiy oʻrin oladi. musoboqa kim oʻzish, kim yaxshi natijalarga erishish uchun boʻlgan qalbaki bellashuv edi. chunki, erishilmagan …

2 / 16

an xaridorlarning xukmronligi oʻrnatiladi. sof monopoliya - bu bitta sotuvchi va koʻp xaridorlar qatnashgan bozor, yoki oʻrnini bosadigan tovar boʻlmagan tovarni sotadigan yagona sotuvchi boʻlgan bozor vaziyati, yoki tarmoqda yagona hukmron firma boʻlib, firmaning ishlab chiqarish va sotish chegarasi tarmoq chegarasiga teng boʻlgan bozor. sof monopoliya va raqobatlashgan bozor bir-biriga teskari bozorlar hisoblanadi. oligopoliya - bu bozor tizimida biror bir tovarni sotishda cheklangan firmalar hukmronlik qiladi. monopol raqobat bozori toʻliq raqobatlashmagan boʻlib, unda qatnashadigan firmalar soni koʻp boʻlib, ularning har biri oʻz tovarlari narxini ma'lum chegarada nazorat qiladi, ya'ni ular kichik boʻlsa ham monopol hokimiyatga ega. monopol hokimiyat. firma monopol hokimiyatga ega boʻladi, qachonki u oʻzining sotadigan tovari narxiga ta'sir qilaolsa, ya'ni oʻzgartiraolsa. monopol hokimiyat darajasi ushbu tovar oʻrnini bosuvchi tovarning mavjudligi va tovarning bozordagi ulushi bilan belgilanadi. monopol hokimiyatga ega boʻlish uchun firmaning sof monopolist boʻlishi shart emas. firma mahsulotiga boʻlgan talab chizigʻi raqobatlashgan bozordagiday garizontal boʻlmasdan, pastga yotiq …

3 / 16

uning chekli va umumiy daromadi. daromad r talab chizigʻi q mahsulot miqdori q* 0 max tr q* firma daromadi r b a c q monopolist ham raqobatlashgan bozordagi firma kabi chekli harajat bilan chekli daromadni tengligini ta'minlaydigan hajmda mahsulot ishlab chiqarsagina maksimal foyda olishi mumkin f p p1 p* k mc pe m d=ar l mr q qe q* q1 0 e 10 endi chekli daromad bilan talab chizigʻi yotiqligi oʻrtasidagi bogʻliqlikni chekli daromad bilan narxga koʻra talab elastikligi koeffisienti oʻrtasidagi bogʻliqlikka aylantiramiz. ma'lumki, talabning narxga koʻra elastiklik koeffisienti bundan bu munosabatni chekli daromad tenglamasiga qoʻysak quyidagi ifoda hosil boʻladi: firmaning maqsadi foydani maksimallashtirish boʻlgani uchun biz chekli daromadni chekli xarajatga tenglashtirib yozamiz: ushbu formula monopol narx belgilashda «bosh barmoq» qoidasi nomi bilan yuritiladi (esdan chiqarmaslik kerak , demak ifodaning oʻng tomoni har doim musbat). tenglamaning chap tomonidagi ifoda narxning chekli xarajatdan qanchalik yuqori ekanligini, narxga nisbatan foiz hisobida koʻrsatadi …

4 / 16

adi: agar biz ifodaning surat va maxrajini q ga koʻpaytirsak, maxrajda umumiy daromadni, suratda foydani olamiz: bu erda: i - xerfindal-xirshman indeksi; - bozorda eng katta ulushga ega boʻlgan firma; - undan keyingi kattalikdagi ulushga ega firma va hokazo; -eng kichik ulushga ega boʻlgan firma. monopol hokimiyatni xarakterlash uchun bozorni markazlashuv darajasi koʻrsatkichidan ham foydalaniladi. bu koʻrsatkich birinchi boʻlib xerfindal-xirshman tomonidan tavsiya etilgani uchun, u xerfindal-xirshman indeksi deb yuritiladi. bu indeks korxonalarning bozordagi ulushlari yigʻindisi sifatida qaraladi va qaysi firmaning bozordagi ulushi yuqori boʻlsa, u firma bozorda monopol hokimiyatga ega boʻlishi mumkin yoki shunday imkoniyat mavjud deb qaraladi. firmalar bozordagi ulushiga koʻra tartiblashtiriladi. agar tarmoqda yagona firma boʻlib, uning mahsuloti tarmoq mahsulotini tashkil qilsa, s2=100% boʻladi va bunday hol sof monopoliya boʻladi, ya'ni xerfindal-xirshman indeksi i=10000 ga tengdir. e'tiborlaringiz uchun rahmat tolibi ilm ahllari! image1.wmf image2.wmf oleobject1.bin oleobject2.bin image3.wmf image4.wmf oleobject3.bin oleobject4.bin image5.wmf image6.wmf image7.wmf oleobject5.bin oleobject6.bin oleobject7.bin image8.wmf image9.wmf …

5 / 16

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroiqtisodiyot"

raqobat va yakka xokimlik toshboltayev ibrohim mikroiqtisodiyot fanidan tayyorlagan mustaqil ishi tekshirdi: uzganbayeva dilnoza raqobat va yakka xokimlik i kirish ii asosiy qism 1. raqobat tushunchasi va raqobatlashmagan bozorlar. 2. monopoliya, sof monopoliya, monopol mahsulot xajmini va monopol narxni aniqlash. 3. raqobatlashgan monopoliya, ishlab chiqarish xajmini va tovar narxini raqobatlashgan monopoliya sharoitida aniqlash . 4. monopolistik bozor samaradorligi. 2 kirish bozor iqtisodiyoti sharoitida raqobat va yakka hokimlik (monopoliya) iqtisodiy munosabatlarning muhim qismlaridan biridir. bu ikki bozor shakli o‘zining iqtisodiy oqibatlari, samaradorligi va nazorat usullari bilan bir-biridan farq qiladi. ushbu mavzuda raqobat turlari, sof monopoliya, raqobatlashgan monopoliya va bo...

This file contains 16 pages in PPTX format (307.7 KB). To download "mikroiqtisodiyot", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroiqtisodiyot PPTX 16 pages Free download Telegram