metallar korroziyasi

PPTX 11 pages 966.2 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 966.2 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi farg’ona politexnika instituti metallar korroziyasi haqida tushuncha korroziya turlari. ko'pchilik metallar havo, suv, kislota, ishqor va tuzlarning eritmalari ta'sirida yemiriladi. bu hodisa korroziya deyiladi. korroziya so'zi lotincha «corrodore» - yemirilish degan ma'noni anglatadi. korroziya o'zining fizik-kimyoviy harakteri jihatidan ikki xil bo'ladi: kimyoviy va elektrokimyoviy korroziya. metallarda qanday turdagi korroziya sodir bo'lishi metallni qurshab to’rgan muhitga bog'liq bo'ladi. metallarga quruq gazlar (kislorod, sulfid angidrid, vodorod sulfid, galogenlar, karbonat angidrid va x.k.), elektrolit bo'lmagan suyuqliklar ta'sir etganda kimyoviy korroziya sodir bo'ladi. bu ayniqsa yuqori haroratli sharoitda ko'p uchraydi, shuning uchun bunday yemirilish metallarning gaz korroziyasi deb ham ataladi. gaz korroziyasi ayniqsa, metallurgiyaga katta zarar keltiradi. temir va po'lat buyumlarini gaz korroziyasidan saqlash uchun ularning sirti alyuminiy bilan qoplanadi. suyuq yoqilg'ilar ta'sirida vujudga keladigan korroziya ham kimyoviy korroziya jumlasiga kiradi. suyuq yoqilg'ining asosiy tarkibiy qismlari metallarni korroziyalantirmaydi, lekin, neft va surkov moylari tarkibidagi oltingugurt, vodorod sulfid …

2 / 11

element hosil bo'ladi (temir – anod, mis – katod vazifasini o'taydi). temir oksidlanadi: fe – 2e– fe2 bu elektronlar katod sirtida havo kislorodini qaytaradi: o2  2h2o  4e–  4oh– fe2 ionlari oh– ionlari bilan birikib, fe(oh)2 ni hosil qiladi; fe(oh)2 havo kislorodi va namlik ta'sirida fe(oh)3 ga aylanadi; fe(oh)2  o2  2h2o  4fe(oh)3 natijada temir korroziyaga uchraydi. agar, vodorod ionlari mo'l bo'lsa, temirdan chiqqan elektronlar havodagi kislorodni qaytarmasdan vodorod ionlarini qaytaradi; 2h2e–  2h  h2 temir qalayga tegib tursa, korroziya temir misga tegib to’rgandagiga qaraganda sustroq sodir bo'ladi, temir ruxga tegib tursa, zanglamaydi, chunki, temir ruxga qaraganda asl metaldir; elektrolitlar ishtirokida rux bilan temir hosil qilgan galvanik elementda rux – anod, temir – katod vazifasini bajaradi. metallar korroziyasini oldini olish. metallarni korroziyadan saqlashuchun bir necha choralar qo'llaniladi: a) metall sirtini boshqa metallar bilan qoplash; b) metall sirtini metall bo'lmagan moddalar bilan qoplash; v) metallarga turli …

3 / 11

plash, emallash va hokazolar metallarni korroziyadan saqlaydi. metallarga turli qo'shimchalar kiritish. odatdagi po'latga 0,2-0,5% mis qo'shish bilan po'latning korroziyaga bardoshliligini 1,5-2 marta oshirish mumkin. zanglamaydigan po'lat tarkibida 12%ga qadar xrom bo'ladi, bu xrom passiv holatda bo'lib, po'latga mustahkamlik beradi. po'latga nikel va molibden qo'shilganida uning korroziyaga chidamliligi yanada ortadi. bunday po'latlar legirlangan po'latlar deyiladi. metall sirtini kimyoviy birikmalar bilan qoplash. maxsus kimyoviy operasiyalar o'tkazib, metall sirtini korroziyaga chidamli birikmalar pardasi bilan qoplash mumkin. bunday pardalar - oksidli, fosfatli, xromatli va hokazo pardalar nomi bilan yuritiladi. metall sirtida korroziyaga chidamli oksid parda hosil qilish jarayoni oksidirlash deyiladi. metall buyumni oksidirlashning uch usuli mavjud: 1) metall buyum sirti yuqori haroratda organik moddalar bilan oksidlantiriladi (qoraytiriladi, ko'kartiriladi va hokazo); 2) metall buyum (mno2; nano3; k2cr2o7 kabi) oksidlovchi moddalar ishtirokida konsentrlangan ishqor eritmasi suyuqlikning qaynash haroratigacha qizdiriladi; 3) metall buyumni biror elektrolit eritmasi ichida anod qutbga joylab elektroliz o'tkaziladi, bu jarayon anodirlash deyiladi. metall …

4 / 11

qutbga joylab elektroliz o'tkaziladi, bu jarayon anodirlash deyiladi. foydalanilgan adabiyotlar 1.yu.t.toshpo'latov, sh.ye.ishoqov. anorganik kimyo. toshkent. «o'qituvchi». 1992 y. 2.n.a.parpiyev, h.r.rahimov, a.g.muftaxov. anorganik kimyo nazariy asoslari. toshkent. «o'zbekiston». 2000 y. 3.q.ahmerov, a.jalilov, r.sayfutdinov umumiy va anorganik kimyo. toshkent. «o'zbekiston» 2003 y. image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.png image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image1.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 11

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metallar korroziyasi"

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi farg’ona politexnika instituti metallar korroziyasi haqida tushuncha korroziya turlari. ko'pchilik metallar havo, suv, kislota, ishqor va tuzlarning eritmalari ta'sirida yemiriladi. bu hodisa korroziya deyiladi. korroziya so'zi lotincha «corrodore» - yemirilish degan ma'noni anglatadi. korroziya o'zining fizik-kimyoviy harakteri jihatidan ikki xil bo'ladi: kimyoviy va elektrokimyoviy korroziya. metallarda qanday turdagi korroziya sodir bo'lishi metallni qurshab to’rgan muhitga bog'liq bo'ladi. metallarga quruq gazlar (kislorod, sulfid angidrid, vodorod sulfid, galogenlar, karbonat angidrid va x.k.), elektrolit bo'lmagan suyuqliklar ta'sir etganda kimyoviy korroziya sodir bo'ladi. bu ayniqsa yuqori haroratli sharoitda ko'p uchraydi, sh...

This file contains 11 pages in PPTX format (966.2 KB). To download "metallar korroziyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: metallar korroziyasi PPTX 11 pages Free download Telegram