suv omborlari va ularning gidrologiyasi gidrobiotsenozi

PPTX 21 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

suv omborlari va ularning gidrologiyasi gidrobiotsenozi suv omborlari va ularning gidrologiyasi gidrobiotsenozi kirish i.bob. suv omborlari va ularning gidrologik xususiyatlari 1.1. suv omborlari tushunchasi va turlari 1.2. suv omborlarining shakllanishi va gidrologik jarayonlar 1.3. o‘zbekiston hududidagi yirik suv omborlari (andijon, tuyamo‘yin, chorvoq va b.) ii.bob. suv omborlarining gidrobiotsenozi 2.1. gidrobiotsenoz tushunchasi: fitoplankton, zooplankton, bentos, nekton 2.2. suv omborlaridagi biologik xilma-xillik va oziq zanjiri 2.3. inson faoliyatining gidrobiotsenoza ta’siri (ifloslanish, eutrofikatsiya) xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati suv ombori — toʻg'onlar yordamida suvni yig'ish va saqlash uchun quriladigan sunʼiy suv havzasi. kompleks foydalanishga moʻljallangan suv ombori xalq xoʻjaligidagi bir qancha tarmoqlar (sug'orish, suv taʼminoti, elektr energiyasi, kemachilik, baliqchilik, toshqinlarga qarshi kurashish va boshqalar) ehtiyojini qondiradi. yil davomida daryo oqimlarining oʻzgarib turishi va uning hudud boʻylab notekis taqsimlanganligi suv ombori barpo etishga zarurat tug'diradi. suv ombori oqimni fasllar va yillar boʻyicha tartibga soladi, kanal va boshqa suv oʻtkazish inshootlari bilan birga hududlar boʻylab qayta …

2 / 21

a yirik suv omborlari (toʻxtag'ul, qayroqqum, chordara, chorvoq, norak, tuyamoʻyin va boshqalar) qurilgan. suv omborlari qurilishi natijasida oʻzbekistonda 4,3 mln.ga dan ortiq yerda sug'orma dehqonchilik qilish, suv resurelaridan gidroenergetika va baliqchilik maqsadlarida yanada kengroq foydalanish imkoniyatlari yaratildi. suv omborlarini tasniflashda turli mezonlar qo‘llaniladi. eng muhim mezonlar quyidagilar: 1. paydo bo‘lishiga ko‘ra: tabiiy suv omborlari: bu ko‘llar, botqoqliklar, yer osti suvlari sathining yuqoriligi natijasida yuzaga kelgan tabiiy suv yig‘ilmalari. masalan, aral, aydar, zaisan, balxash kabi ko‘llar tabiiy suv omborlariga misol bo‘la oladi. sun’iy suv omborlari: inson tomonidan to‘g‘on, dambalar yoki boshqa muhandislik inshootlari qurilishi orqali yaratilgan suv yig‘ilma joylari. masalan, chorvoq, tuyamo‘yin, andijon, qamchiq kabi omborlar. 2. foydalanish maqsadiga ko‘ra: sug‘orish suv omborlari: suv omborining asosiy vazifasi qishloq xo‘jaligi maydonlarini sug‘orish bilan bog‘liq. bu turdagi omborlar o‘z suvini kanallar orqali ekin maydonlariga yetkazadi. masalan, tuyamo‘yin suv ombori. energetik suv omborlari: gidroelektr stansiyalarni suv bilan ta’minlash uchun qurilgan omborlar. ular gidroenergetika tarmog‘ining …

3 / 21

a energetik vazifani bajaradi. tekislikdagi suv omborlari – daryo vodiylarida yoki cho‘l hududlarida barpo etiladi. ular sug‘orish, toshqinlarga qarshi kurashish va ekologik muvozanatni saqlashga xizmat qiladi. gidrologiya (gidro... va ...logiyadan) — tabiatdagi barcha suv, yaʼni okean va dengizlar, daryo va koʻllar, qor va muzliklar, suv omborlari, botqoqliklar va yer osti suvlarini, ularning joylashishi, xususiyatlari, oʻzaro va atrof tabiiy muhit (atmosfera, litosfera, biosfera) bilan taʼsiri natijasida roʻy beradigan hodisalar hamda jarayonlar qonuniyatlarini oʻrganadigan fan. gidrologiya oʻrganiladigan suv havza (obyekt)larining joylashishiga koʻra okean va dengizlar gidrologiyasi (okeanologiya yoki okeanografiya), quruqlik gidrologiyasiga boʻlinadi. ayrim olimlar yer osti suvlari gidrologiyasi (gidrogeologiya)"" alohida qism sifatida ajratadilar. fanning hozirgi taraqqiyot bosqichida gidrologiya atamasi quruqlik gidrologiyasining sinonimi sifatida ishlatiladi. suv omborlarida sodir bo‘ladigan gidrologik jarayonlar turli bosqichlarda kechadi va omborning hayotiy faoliyatini belgilab beradi. asosiy gidrologik jarayonlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi: 1. suv oqimi suv omboriga suv quyilishi daryo, soy, qor va muzliklar erishidan kelib chiqadi. bu …

4 / 21

v resurslarini to‘g‘ri boshqarish va zaxiralashni talab qiladi. shu sababli suv omborlari o‘zbekiston uchun strategik muhim obyektlar hisoblanadi. ular yordamida sug‘oriladigan maydonlar kengaytiriladi, gidroenergetika rivojlantiriladi va ekologik muvozanat saqlab turiladi. quyida mamlakat hududidagi yirik suv omborlari, ularning joylashuvi, texnik ko‘rsatkichlari, gidrologik holati, ekologik muammolari va boshqaruv mexanizmlari keng yoritiladi. suv omborlarining umumiy tavsifi va ahamiyati o‘zbekiston respublikasi hududida 50 dan ortiq yirik va o‘rta hajmdagi suv omborlari mavjud. ularning umumiy hajmi 20 milliard kub metrdan ortiqni tashkil etadi. suv omborlarining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: sug‘orish uchun suv zaxirasini saqlab turish; gidroenergetika (ges) orqali elektr energiyasi ishlab chiqarish; ichimlik suvi bilan ta’minlash; ekologik barqarorlikni saqlash va gidrobiotsenozni qo‘llab-quvvatlash; aholi va xo‘jalik sub’yektlarini toshqinlardan himoya qilish. chorvoq suv omborining gidrologik tahlili chorvoq suv ombori toshkent viloyatining bo‘stonliq tumanida, ugom va pskom daryolarining sirdaryoga qo‘shiladigan qismlarida joylashgan. suv ombori 1970-yillarda foydalanishga topshirilgan. umumiy sig‘imi: 2,0 milliard kub metr; suv sathi balandligi: 900 metrdan …

5 / 21

sug‘orish va gidroenergetika manbalaridan biridir. ombor 1969-yilda ishga tushirilgan. sig‘imi: 1,7 milliard kub metr; chuqurligi: 115 metr; suv sathining mavsumiy farqi: 8–12 metr; andijon ges quvvati: 140 mvt. gidrobiotsenoz — bu suv havzalarida (ko‘llar, daryolar, suv omborlari, dengizlar) yashovchi tirik organizmlarning bir-biri bilan va atrof-muhit bilan o‘zaro bog‘langan tizimi bo‘lib, u suv ekotizimining asosiy komponentidir. bu tushuncha ilk bor xx asr boshlarida nemis olimi k. mobius tomonidan joriy etilgan "biotsenoz" terminidan kelib chiqqan. "gidro" prefiksi esa suv muhiti bilan bog‘liqligini bildiradi. fitoplankton (suv o‘simliklari planktoni) fitoplankton — bu suvda suzuvchi mikroskopik o‘simliklar bo‘lib, asosan suvo‘tlar (alga) guruhiga kiradi. ular quyosh nuri ta’sirida fotosintez orqali kislorod ishlab chiqaradi va suv ekotizimining asosiy birlamchi ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi. fitoplankton quyidagi guruhlardan iborat bo‘ladi: diatom suv o‘tlari (bacillariophyta); yashil suvo‘tlar (chlorophyta); ko‘k-yashil suvo‘tlar (cyanobacteria). nurek suv omborining fitoplanktonida bir nechta turlar dominantlik qiladi. unga yuvilib tushadigan biogen atrofning yuklanishi ta’siri sababdir. ikkinchi tomonidan fitoplanktonning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "suv omborlari va ularning gidrologiyasi gidrobiotsenozi"

suv omborlari va ularning gidrologiyasi gidrobiotsenozi suv omborlari va ularning gidrologiyasi gidrobiotsenozi kirish i.bob. suv omborlari va ularning gidrologik xususiyatlari 1.1. suv omborlari tushunchasi va turlari 1.2. suv omborlarining shakllanishi va gidrologik jarayonlar 1.3. o‘zbekiston hududidagi yirik suv omborlari (andijon, tuyamo‘yin, chorvoq va b.) ii.bob. suv omborlarining gidrobiotsenozi 2.1. gidrobiotsenoz tushunchasi: fitoplankton, zooplankton, bentos, nekton 2.2. suv omborlaridagi biologik xilma-xillik va oziq zanjiri 2.3. inson faoliyatining gidrobiotsenoza ta’siri (ifloslanish, eutrofikatsiya) xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati suv ombori — toʻg'onlar yordamida suvni yig'ish va saqlash uchun quriladigan sunʼiy suv havzasi. kompleks foydalanishga moʻljallangan su...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (1,1 МБ). Чтобы скачать "suv omborlari va ularning gidrologiyasi gidrobiotsenozi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: suv omborlari va ularning gidro… PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram