fermentlar

PPTX 76 pages 6.8 MB Free download

76 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.8 MB

File type PPTX

Pages 76

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 76

sovunlanmaydigan lipidlar. terpenlar va steroidlar fermentlar, ularning tuzilishi va xossalari, ta’sir etish mexanizmi toshkent tibbiyot akademiyasi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi fan: tibbiy kimyo ma’ruza maqsadi fermentlar – oqsil tabiatli, organizm modda amashinuvida ishtirok etuvchi biokatalizator-lardir. fermentlar oqsilarga xos barcha xususiyatlarga ega bo’ladi va ularning katalitik funksiyasi asosida konformatsiyasini o’zgartira olish qobiliyati yotadi. fermentlar tuzilishi, tasnifi, nomenkaturasi va aktivligining o’lchov birliklarini o’rganish bugungi ma’ruzaning asosini tashkil etadi. korib chiqiladigan savollar fermentlar haqida umumiy tushunchalar. fermentlarning tuzilishi fermentlarning tasnifi va nomenklaturasi fermentativ reaksiyalar kinetikasi. turli omillarning ferment aktivligiga ta’siri. ferment aktivligini o’lchov birliklari fermentlarning umumiy xarakteristikasi fermentlar – bu oqsil tabiatli biologik katalizatorlar bo’lib, tirik organizmlarda fiziologik va biokimyoviy jarayonlarning kechishini ta’minlab beradi. ferment so’zi lotincha «fermentium» - achitqi so’zidan, u bilan birga ishlatiladigan "enzym" esa yunoncha ep - ichki, va zute – achitqi (hamirturush) ma’nosini beradi. shuning uchun fermentlar to’g’risidagi fan enzimologiya deb yuritiladi. fermentlarning tuzilishi huddi oqsillardek fermentlar ham …

2 / 76

va to’rtlamchi tuzilishi tarkibida ma’lum vazifalarni bajaruvchi faol va allosterik markazlar hosil bo’ladi: katalitik subbirlik boshqaruvchi subbirlik kofaktorlar sifatida noorganik (metall ionlari, temir-oltingugurtli klasterlar va b.) yoki organik (flavin, gem va b.) moddalar qatnashishi mumkin. organik kofaktorlar, ferment bilan mustahkam bog’langan bo’lsa prostetik guruh deb nomlanadi. organik tabiatli kofaktorlar fermentdan oson ajraladigan bo’lsa, kofermentlar deb ataladi. metall ionli kofaktorlar metall ionlari quyidagi funksiyalarni bajaradi: a) substrat molekulasini stabilizatori; v) fermentning faol markazi stabilizatori; s) oqsil tabiatli fermentning konformatsiyasini stabillashtiradi. geksokinaza ishtirokida glukozo-6-fosfat hosil bo’lishida mg2+ ionlari substratning stabiliza-tori, atf molekulasining faol markazga biriki-shi va “mos” oriyentatsiyasini, fosfodiefir bog’-larini kuchsizlantirib, ularning oson uzilishini va glukozaga tashilishini ta’minlab beradi mg2+-atf - kompleksi koferment koferment – bu fermentning to’g’ridan-to’g’ri substrat bilan ta’sirashadigan faol qismi hisoblanadi. koferment oqsil qism bilan kovalent yoki nokovalent bog’lar bilan bog’langan bo’ladi kofermentlarning kimyoviy tabiati va funksiyalari vitamin hosilalari (v1, v2, v6, v12, s, n va b.); gem, sitoxromlar, …

3 / 76

tezligi o’ta yuqori bo’lib mingdan million martagacha ko’proq tezlashtiradi. fermentlar yuqori spetsifiklikga ega. fermentativ reaksiya boshqariladi. fermentativ reaksiya tezligi ferment miqdoriga to’g’ri proporsional. fermentativ reaksiyalar tezligiga quyidagilar ta’sir etadi: reaksiyaga kirishayotgan moddalar tabiati (fermentlarning ta’siri substrat spetsifikligida namoyon bo’adi) substrat konsentratsiyasi ferment konsentratsiyasi temperatura o’zgarishi rn muhit o’zgarishi fermentlarning quidagi spetsifik turlari tafovut etiladi: absolyut spetsifiklik; absolyut-guruhli spetsifikligi (bir xil tipdagi tuziliga ega bolgan substratlar); nisbiy-guruhli maxsuslik (bir turdagi kimyoviy bog’ga ega bo’lganlar); steriokimyoviy spetsifiklik. fermentlarning maxsusigini ikkita gipoteza yordamida tushuntiriadi: fisherning «qulf-kalit» mexanizmi, bu gipotezaga muvofiq substrat ferment bilan huddi qulf kalitga mos kelgandek mos kelishi kerak: ferment-substrat kompeks es maxsulot aktiv markaz fermentativ reaksiya tezligining substrat konsentratsiyasiga [s] bog’liq egri chizig’i. substrat konsentratsiyasi reaksiya tezligi temperaturaning ta’siri temperatura v mkmol/min optimal temperatura maksimal katalitik aktivlik denaturatsiya aktivlanish energiyasi nofaol molekulani kimyoviy reaksiyaga kirishadigan faol holatga keltirish uchun kerak bo’ladigan qo’shimcha energiya aktivlanish energiyasi deb yuritiladi. aktivanish energiyasi qanchalik …

4 / 76

5 tripsin 6,5-7,5 arginaza 9,5-9,9 jadval 2. ba’zi fermentlar uchun optimal ph fermentlar tasnifi sinf – katalizlanadigan reaksiya turiga ko’ra sinflar esa sinfcha – ta’sir qilinadigan kimyoviy guruhga guruhiga ko’ra – bo’linadi sinfchalar o’z navbatida kenja sinf larga – ta’sir qilinayotgan bog’ yoki akseptor tabiatiga ko’ra – bo’linadi koshlandning indusirlangan moslashish - «qo’l-qo’lqop» modeli fermentning aktiv markazining tuzilishi substrat bog’langandan keyin o’zgararib unga moslashib oladi. aminokislotalarning yon guruhlari fermentning katalitik funksiyasi yuzaga chiqishini ta’minlash uchun kerakli hoatni egalab oladi. substrat ferment ferment-substrat kompleks fermentlar nomenklaturasi trivial – pepsin, tripsin, katalaza dyuklo bo’yicha (substrat+aza) – ureaza, arginaza ishchi nomenklatura (substrat+reaksiya tipi+aza) – malatdegidrogenaza, fenilalaningidroksilaza sistematik nomenklatura - ferment sistematik nomi quyidagicha tuziladi: substrat nomi - koferment nomi - katalizlovchi reaksiya turi masalan: l-laktat – nad - oksidoreduktaza shifrli nomenklatura – asosan ilmiy adabiyotlarda ishlatiladi sistematik nomenklaturasi alkogol-nad-oksidoreduktaza ishchi nomi alkogoldegidrogenaza sinf 1. oksidoreduktazalar sinfcha 1.1. donor sn-on-guruhga ta’sir qiluvchi kenja sinf …

5 / 76

rzda h va m subbirliklari tutadi. masalan, ldg ning 5 xil izoformasi mavjud kreatinfosfotransferaza yoki kreatinfosfokinaza (kfk) ning esa 3 xil izofermenti bor. kfk1 – 2 ta b subbirlikdan iborat – nerv to’qimasida; kfk2 – 1 ta m va 1 ta b subbirliklaridan tashkil topgan – yurakda; kfk3 – 2 ta m subbirlikdan tashki topgan bo’lib, mushaklarda uchraydi masalan, miokard infarktida ldg1 va kfk2 larning aktivligi qonda oshadi multiferment kompekslar, bir necha fermentlardan iborat bo’lib, bitta jarayonda bir substratni bir necha bosqichda o’zgarishga uchrashini ta’minlaydi. piruvatdegidrogenaza kompleksi – pirouzum kislotasini asetil-koa ga aylantiradi. α-ketoglutaratdegidrogenaza kompeksi (krebs siklida) α-ketoglutaratni suksinil-skoa. palmitat-sintaza kompleksi – yog’ kislotalarini sintezlovchi kompeks fermentlar aktivligining o’lchov biriklari fermentativ reaksiya tezligini susaytiruvchi effektorlar ingibitorlar deb nomladi quidagi 2 turdagi ingibirlanish tafovutlanadi: 1.qaytar ingibirlanish e+j ↔ ej 2. qaytmas ingibirlanish e+j → ej 37 qaytmas ingibirlanishga misollar metallar tutuvchi fermentlar ingibitorlari - hcn, kcn, co, nan3, ular biologik oksidlanish …

Want to read more?

Download all 76 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fermentlar"

sovunlanmaydigan lipidlar. terpenlar va steroidlar fermentlar, ularning tuzilishi va xossalari, ta’sir etish mexanizmi toshkent tibbiyot akademiyasi tibbiy va biologik kimyo kafedrasi fan: tibbiy kimyo ma’ruza maqsadi fermentlar – oqsil tabiatli, organizm modda amashinuvida ishtirok etuvchi biokatalizator-lardir. fermentlar oqsilarga xos barcha xususiyatlarga ega bo’ladi va ularning katalitik funksiyasi asosida konformatsiyasini o’zgartira olish qobiliyati yotadi. fermentlar tuzilishi, tasnifi, nomenkaturasi va aktivligining o’lchov birliklarini o’rganish bugungi ma’ruzaning asosini tashkil etadi. korib chiqiladigan savollar fermentlar haqida umumiy tushunchalar. fermentlarning tuzilishi fermentlarning tasnifi va nomenklaturasi fermentativ reaksiyalar kinetikasi. turli omillarning ferment ...

This file contains 76 pages in PPTX format (6.8 MB). To download "fermentlar", click the Telegram button on the left.

Tags: fermentlar PPTX 76 pages Free download Telegram