alyuminiy olishtexnologiyasi

PPTX 17 pages 1.1 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

prezentatsiya powerpoint andmi mashinasozlik fakulteti at yo’nalishi 2-kurs 205-guruh talabasi abilov shohimardon ning “materialshunoslik” fanidan tayyorlagan mustaqil ishi qabul qildi: nurmatov m 2018 yil mavzu: alyuminiy olish texnologiyasi reja: 1.alyuminiy ishlab chiqarish 2.alyuminiy olish usullari 3.mashinasozlikda alyuminiyning tutgan o’rni 4.alyuminiy va uning qotishmalaria al tabiatda eng ko`p tarqalgan elementlar qatoriga kiradi. uning yer po`slog`idagi umumiy miqdori 8,8 %, uning eng muhim tabiiy birikmalari boksid, korund, kriolit, alyumo selikatlardir. alyuminoselikatlar er po`stlog`ining asosiy massasini tashkil etadi. al-oq kumishsimon, engil, mexanik jixatdan mustahkam metall. zichligi 2,7 gr/sm3 suyuqlanish temperaturasi 660oc havoda oksidlanuvchan metall. elektr toki va issiqlikni yaxshi o`tkazadi, unga ishlov berish oson. tabiiy alyuminiy bitta izotopdan tarkib topgan. u o`z sirtida oksid parda hosil qilgani uchun passif metall hisoblanadi. u odatdagi haroratdayoq kislorod bilan oson birikadi. uning sirti al2o3 bilan qoplanadi, bu parda metallning keyingi oksidlanishdan saqlaydi. oksid parda tufayli alyuminiy sirti xira bo`ladi. oksid parda buzulsa alyuminiy suv bilan reaksiyaga …

2 / 17

doshligini e`tiborga olib undan apparatlarning detallari, nitrat kislota solinadigan idish tayyorlanadi. turmushda turli idishlar yasaladi. metallurgiyada al ishlatiladigan eng muhim tarmoqlaridan biri u yordamida metallarni oksidlardan olishdir. al termiyani rus ximigi beketov kashf qilgan. alyuminy olishda xitoy yetakchi o’rinlarda turadi. bular alyuminiy zavodidan olingan maxsulotlar alyuminiyning duralyumin, sulyumin kabi quyma qotishmalari xozirgi paytda keng qullaniladi alyuminiy tarkibida uning gidrooksidlari hamda 12% glinazem bo’lgan rudalardan olinadi. bunday tog’ jinslarini 250dan ortiq turi mavjud bo’lib, eng asosiylari boksitla, nefelinlar, alunitlar, appatitlar va kaolinlar hisoblanadi. shartli ravishda alyuminiy ishlab chiqarish jarayonini glinozemni (al2o3) ajratish, xomaki alyuminiy olish va rafinirlash(tozalash) bosqichlaridan iborat deb qarash mumkin. birinchi bosqichda, ya’ni al2o3 ni ajratishda quyidagi uslublar qo’llaniladi: 1.ishqorli uslub tarkibida al2o3 nisbatan ozroq, fe2o3 ko’proq bo’lgan rudalarda, masalan, boksitlarda (40-60 % al2o3; 16-35 fe2o3; 3-13 % sio2; 2-4 % tio2; 1-3 % cao; 10-18 % h2o) qo’llaniladi. bu uslub al2o3 ni ishqorga [al(oh)3] aylantirishga asoslangan bo’lib, bu …

3 / 17

al2o3 al3++ alo33-; alyuminiy kationlari(al3+) katodda zaryadsizlanib suyuq metall(al) ko’ri-nishida to’planadi. anionlar(al3-) esa, aksincha anodda zaryadlanib qaytadan al2o3 ga aylanadi. lekin buning natijasida ajralib chiqqan o2 anodni emiradi, ya’ni yondiradi. elektrolitdagi kuchlanishning 30-40vga chiqishi undagi al2o3ning tugab borayotganini ko’rsatadi va shunga qarab elektrolizerga vaqti-vaqti bilan glinozem tashlab turiladi. o’rtacha 1 t al olish uchun 2 t al2o3, 0,1 t na3alf6 0,6t anod(c) va 17000-18000 kvt . soat elektr energiyasi sarflanadi. olingan xomaki al tarkibidan metallmas qo’shimchalar(al2o3, si, c va b.), metall aralashmalar(mg, na, ca) va gazlarni(h2, n2, co, co2) maxsus kameralarda(kovsh) 10-15 minut davomida gazsimon xlor(cl) bilan ishlov berib chiqarib yuborish mumkin. natijada olingan texnik toza alyuminiyning a80, a8, a7, a6, a5 va b. navlari bo’lib, ulardagi aralashmalar miqdori 0,15-1,0% bo’ladi. bu alyuminiydan yarim yumaloq(trubalar uchun), yumaloq(profillar uchun) va tekis(listlar uchun) quymalar olinadi. yanada tozaroq al olish uchun texnik toza al elektrolitik uslubda rafinirlanadi. bunda anod tozalanmagan al plastinkalaridan, katod …

4 / 17

gan holda musgahkamligi(v=35kg/mm2), ya’ni qattiq misga(mt) teng keladi. adabiyotlar ro’yxati. 1.qalandarov r. konstruktsion materiallar texnologiyasi. toshkent, 1989 y. 2.alai s. i. i dr. texnologi konstruktsionngx materialov. moskva, 1986 y. 3.nosirov i. materialshunoslik. toshkent, 1983 y. 4.mozberg r. k. materialovedenie. moskva, 1991 y. 5.sheykin a. e. stroiteln1e materiali. moskva, 1978 y. 6.vorobev v. a., komar a. g. stroitelnsh materiali. moskva, 1976 y. 7.qosimov e. qurilish materiallaridan laboratoriya ishlari. toshkent, 1989y 8.komar a. g. qurilish materiallaridan laboratoriya ishlari. toshkent, 1991 y. 9.yo’ldashev o., usmonov a. konstruktsion materiallar texnologiyasi kursidan laboratoriya ishlari.t., 1991y. 10.vorobev v. a. laboratorniy praktikum po obshemu kursu stroitelnix image7.jpg image8.png image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.png image15.png image2.jpg image3.png image4.png image5.png image6.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 17

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alyuminiy olishtexnologiyasi"

prezentatsiya powerpoint andmi mashinasozlik fakulteti at yo’nalishi 2-kurs 205-guruh talabasi abilov shohimardon ning “materialshunoslik” fanidan tayyorlagan mustaqil ishi qabul qildi: nurmatov m 2018 yil mavzu: alyuminiy olish texnologiyasi reja: 1.alyuminiy ishlab chiqarish 2.alyuminiy olish usullari 3.mashinasozlikda alyuminiyning tutgan o’rni 4.alyuminiy va uning qotishmalaria al tabiatda eng ko`p tarqalgan elementlar qatoriga kiradi. uning yer po`slog`idagi umumiy miqdori 8,8 %, uning eng muhim tabiiy birikmalari boksid, korund, kriolit, alyumo selikatlardir. alyuminoselikatlar er po`stlog`ining asosiy massasini tashkil etadi. al-oq kumishsimon, engil, mexanik jixatdan mustahkam metall. zichligi 2,7 gr/sm3 suyuqlanish temperaturasi 660oc havoda oksidlanuvchan metall. elektr toki va i...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "alyuminiy olishtexnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: alyuminiy olishtexnologiyasi PPTX 17 pages Free download Telegram