ehtimolliklar nazariyasining asosiy tushunchalari.pptx

PPTX 15 pages 182.2 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 182.2 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

prezentatsiya powerpoint image1.emf image2.emf image3.emf image4.emf image5.emf image6.emf image7.emf image8.emf image9.emf image10.emf image11.emf image12.emf image13.emf image14.emf image15.png 1. kombinatorika elementlari ko’pincha chekli sondagi elementlardan har xil guruhlar (kombinatsiyalar) tuzishga va biror qoidaga asoslanib tuzilgan barcha mumkin bo’lgan guruhlar sonini aniqlashga to’g’ri keladi. bunday masalalar kombinatorika masalalari deb ataladi va matematikaning bu masalalarni yechish bilan shug’ullanadigan bo’limi kombinatorika deyiladi. 1. o’rin almashtirishlar. o’rin almashtirishlar soni. istalgan chekli to’plam elementlaridan o’rin almashtirishlar tuzish mumkin. bitta elementdan iborat to’plamni bitta usul bilan tartibla sh mumkin; to’plamning yagona elementini birinchi element deb hisoblanadi. ikkita, ya’ni a va b elementlardan iborat to’plamni ikki usul bilan tartiblash mumkin, ya’ni ab va ba. abd dan iborat uchta harfni tartib bo’yicha olti usul bilan joylashtirish mumkin: abd, adb, bad, bda, dab, dba. n ta elementlardan tuzilgan barcha o’rin almashtirishlar soni p n orqali belgilanadi va p n =n!. (1) masalan 6 kishini stol atrofidagi 6 ta o’ringa p …

2 / 15

a elementdan iborat chekli to’plam berilgan bo’lsin. bu to’plamning m ta elementidan (0≤m≤n) iborat har qanday qism to’plami n ta elementdan m tadan guruhlash deyiladi. n ta elementdan m tadan tuzilgan guruhlashlar soni m n c orqali belgilanadi. bu son quyidagi formula bo’yicha topiladi: )!(! ! mnm n c m n   (3) 2-misol. 13 15 c hisoblansin. yechilishi. 105 2 1415 21...111213 1...12131415 )!1325(!13 !15 13 15        c . 2. ehtimolliklar nazariyasi predmeti kundalik hayotimizda quyoshning chiqish va botish hodisasi, havo o’zgarib, yomg’ir va qor yog’ish hodisasi kabi turli hodisalarga duch kel amiz. albatta, hodisalar ma’lum shart -sharoitlar (shartlar majmui), bajarilishi yoki biror tajriba (sinash) o’tkazilishi natijasida ro’y beradi. masalan, bir dona to’liq mag’zli donni yetarli haroratga, namlikka ega bo’lgan tuproqqa yetarli chuqurlikka (shartlar majmui) ekkanda unib chiqishi yoki chiqmaslik hodisalaridan biri ro’y berishi mumkin. shuningdek ovchi ovga nisbatan o’q uzganda …

3 / 15

oning chiqishi mumkin bo’lmagan hodisalardir. amaliyotda natijani to’la ishonch bilan bashorat qilish mumkin bo’lmagan tajribalar bilan ish ko’rishga to’gri ke ladi. masalan, tangani tashlashdan iborat tajribada u yoki bu tomonini tushishini to’la ishonch bilan oldindan aytish mumkin emas yoki ekilgan urug’ unib chiqishi yoki chiqmasligini bashorat qilish qiyin. bunga o’xshash barcha hollarda tajribaning natijasi ni tasodifga bog’liq deb hisoblaymiz va uni tasodifiy hodisa sifatida qaraymiz. 1- ta’rif. tajriba natijasida ro’y berishi ham, ro’y bermasligi ham mumkin bo’lgan hodisa tasodifiy hodisa deb ataladi. tasodifiy hodisalar a, b, c, d,… harflar bilan belgilanadi. muqarrar hodisani u harf bilan, mumkin bo’lmagan hodisani esa v bilan belgilaymiz. o’tkazilayotgan tajribaning har bir natijasini ifodalovchi hodisa elementar hodisa deb ataladi va ω bilan belgilanadi. elementar hodisalar to’plami ω bilan belgilanadi, ya’ni   . 3-misol. tangani bir marta tashlashdan iborat tajriba natijasi ikkita elementar hodisadan: ω 1 -tangani gerbli tomoni tushishi hodisasi ( g) va ω …

4 / 15

b ekvivalent yoki teng kuchli hodisalar deb ataladi va a=b kabi yoziladi. masalan, tajriba qartalar dastasidan bitta qartani tortishdan iborat bo’lib, a hodisa “g’ishtin” yoki “toppon” qarta, b hodisa esa qizil belgili qartaning chiqishidan iborat bo’lsa, u holda a=b bo’lishi ravshan. 4-ta’rif. tajriba natijasida a va b hodisalardan kamida bittasining ro’y berishidan iborat hodisa ularning yig’indisi deb ataladi va a+b bilan belgilanadi. 5-ta’rif. tajriba natijasida a va b hodisalarning birgalikda ro’y berishidan iborat hodisa ularning ko’paytmasi deb ataladi va ab kabi belgilanadi. masalan, tajriba qartalar dastasidan bitta qartani tortishdan iborat bo’lib, a hodisa “dama” qartaning b hodisa esa “g’ishtin” qartaning chiqishidan iborat bo’lganda, c=a+b hodisaning ro’y berishi chiqqan qarta istalgan “dama” yoki “g’ishtin” bo’lishini a nglatadi. 6-ta’rif. agar a va b hodisalar bir paytda ro’y berishi mumkin bo’lmagan hodisalar, ya’ni a·b=v bo’lsa, u holda a va b birgalikda bo’lmagan hodisalar deyiladi. aks holda ular birgalikda hodisalar deyiladi. masalan, tangani tashlash …

5 / 15

berishi boshqalariga qaraganda kattaroq qulaylikka ega deyishga asos bo’lmasa, bunday hodisalar teng imkoniyatli hodisalar deyiladi. masalan o’yin soqqasining si mmetrik va bir jinsliligidan 1, 2, 3, 4, 5, 6 ochkolardan istalganining chiqishi teng imkoniyatl idir. agar qutida 10 ta bir xil shar bo’ib undan 8 tasi qizil, 2 tasi oq rangda bo’lganda tavakkaliga olingan bitta sharning qizil bo’lishi imkoniyati uning oq bo’lishi imkoni yatidan katta bo’ladi. odatda imkoniyatlarni sonlar bilan xarakterlab, ular solishtiriladi. bu hodisaning ehtimolligi tushunchasi olib keladi. 4. hodisa ehtimolligining ta’riflari 1. hodisa ehtimolligining klassik ta’rifi. biror tajriba natijasida chekli sondagi e 1 , e 2 , e 3 ,…, e n elementar hodisalardan birortasi ro’y berishi mumkin bo’lib bu hodisalar juft -jufti bilan birgalikda bo’lmagan teng imkoniyatli hodisalarning to’la guruhini tashkil etsin . faraz qilaylik n ta e 1 , e 2 , e 3 ,…, e n elementar hodisalarda n m tasi a hodisaning ro’y berishiga …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ehtimolliklar nazariyasining asosiy tushunchalari.pptx"

prezentatsiya powerpoint image1.emf image2.emf image3.emf image4.emf image5.emf image6.emf image7.emf image8.emf image9.emf image10.emf image11.emf image12.emf image13.emf image14.emf image15.png 1. kombinatorika elementlari ko’pincha chekli sondagi elementlardan har xil guruhlar (kombinatsiyalar) tuzishga va biror qoidaga asoslanib tuzilgan barcha mumkin bo’lgan guruhlar sonini aniqlashga to’g’ri keladi. bunday masalalar kombinatorika masalalari deb ataladi va matematikaning bu masalalarni yechish bilan shug’ullanadigan bo’limi kombinatorika deyiladi. 1. o’rin almashtirishlar. o’rin almashtirishlar soni. istalgan chekli to’plam elementlaridan o’rin almashtirishlar tuzish mumkin. bitta elementdan iborat to’plamni bitta usul bilan tartibla sh mumkin; to’plamning yagona elementini birinchi e...

This file contains 15 pages in PPTX format (182.2 KB). To download "ehtimolliklar nazariyasining asosiy tushunchalari.pptx", click the Telegram button on the left.

Tags: ehtimolliklar nazariyasining as… PPTX 15 pages Free download Telegram