chirmovuqlar

PPTX 27 pages 6.5 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.5 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

slayd 1 chirmovuqlar - (cuscuta l) . chirmovuqlarni er sharida 274 dan ortiq turlari aniqlangan bo'lib, 36ta turi mdh da va 17 ta turi o'zbekiston respublikasida ro'yxatga olingan. shulardan 13 ta turi o'simliklarga jiddiy zarar keltirishi bilan ajralib turadi. chirmovuqlarning parazit hayot kechirish tarzi, ularning tuzilishida ko'pgina o'zgarishlarni sodir bo'lishiga olib kelgan. ular ko'p jihatlari bilan oddiy–gulli o'simliklardan tubdan farq qiladi. jumladan ularda fotosintez jarayoni kuzatilmaydi, barg, ildiz sistemasi, ustitsalari bo'lmaydi, ildiz vazifasini chirmovuqlarda o'simlik tanasiga yopishib oluvchi gaustoriyalar bajaradi. shu sababli, guli o'simliklar sistematikasida, chirmovuqlarni alohida taksonomik guruhga ya'ni chirmovuqlar (suscutaseae) oilasiga kiritilgan. chirmovuqlar qishloq xo'jaligi ekinlariga juda katta zarar keltiradi. u barcha o't o'simliklar, daraxtlar, butasimonlar, mevali va manzarali o'simliklarni zararlaydi. ushbu begona parazit o'tdan asosan, beda ekinlari, kanop, paxta, lavlagi, sabzi, piyoz va boshqa ko'pgina ekinlar jiddiy zararlanadi. boshoqli ekinlar chirmovuqlarga bir muncha chidamli hisoblanadi.chirmovuqlar madaniy ekinlarda ularning tanasiga gaustoriyalari yordamida yopishib olib, organik va noorganik moddalarini …

2 / 27

rasini chirmovuq gaustoriyalari bilan so'rib olishda, virus ham o'tadi va chirmovuq boshqa o'simlikka gaustoriyalari bilan yopishib olganda, gaustoriya orqali virus ikkinchi o'simlikka o'tib oladi, dala chirmovuqlari tamaki mozaikasi, sariq dog'lanish, lavlagining barg bujmayishi va boshqa kasalliklarni tarqatadi. tarqalishi. chirmovuqlar o'simlik va ekinlarga turli yo'llar bilan o'tadi. ya'ni chirmovuq bilan zararlangan qishloq xo'jalik mahsulotlari orqali, urug' bilan, ekinlarni sug'orishda, yaxshi chirimagan go'ng bilan, tuproq bilan, qishloq xo'jalik qurollari, transport vositalari, urug' tozalash mashinalari, temir yo'l vagonlari va taralari orqali, parranda va hayvonlar orqali tarqaladi. tuproqqa tushgan chirmovuq urug'lari bir necha yillargacha unuvchanligini saqlab qoladi. chirmovuq urug'lari shamol yordamida ham tarqalishi mumkin (1-rasm). 1-rasm. chirmovuqlarning tarqalishi. biologik xususiyatlari. chirmovuq urug'ining qobig'i juda qattiq, suvni judayam sust o'tkazadi. shuning uchun to'liq pishib etilmagan urug'ining qobig'i yumshoqlik vaqtida uni tez unib chiqishiga sabab bo'ladi. chirmovuq urug'i spiralsimon cho'zinchoq yo'ldoshlardan va oqsil qatlamli massadan tashkil topgan. yo'ldoshlarning spiralsimon buralib o'sib chiqishi ularga o'simlik tanasiga yopishib …

3 / 27

a o'tlarda va butasimonlarda rivojlanib so'ng daraxtlarga yopishadi. ba'zi tur chirmovuqlar xo'jayin o'simliklarda yorug'likka aloqador jixatlari bilan aniqlanadi, masalan: beda va dala chirmovuqlari yorug' sevar bo'lganligi sababli xo'jayin o'simlik tanasining o'rta va yuqori qismlarida rivojlanadi. yovvoyi beda (yo'ng'ichqa)da rivojlanadigan chirmovuq esa yorug'likka talabchan emas, shu sababli o'simlik atrofini o'rab olib, kigiznamat hosil qiladi. iyun-iyul oylarida chirmovuqlar gullaydi, issiq ob-havo sharoiti chirmovuqlarni yoppasiga gulga kirishini ta'minlaydi, ikki uch hafta o'tgandan so'ng urug'i pishib etiladi. urug'larning tinim davri har xil, bir necha kundan, bir necha yilgacha bo'lishi mumkin. chirmovuq bilan zararlangan o't o'simliklar beda, yo'ng'ichqalar o'rib olingandan keyin, ular yosh maysalarda o'sa boshlaydi va urug'lanib tuproqqa minglab urug'lari tushadi. barcha chirmovuqlar sovuqqa chidamsiz bo'lib, havo harorati 140 c dan oshganda rivojlanishdan to'xtaydi va halok bo'ladi. chirmovuqlarning barcha turlari bir yillik hisoblanadi. beda chirmovug'i juda ser urug' bo'lib, 3000 dan oshiq ba'zan 6000-10000 dona, dala chirmovuqlari 20000 donagacha urug' berishi mumkin. o'zbekistonda chirmovuqlarning …

4 / 27

im: yakka tanali chirmovuqlar-monoguna epgelm 14. yakka tanali chirmovuq - c.monogyna vahl. 15. leman chirmovug'i - c.lehmanniana bge. 16. buxoro chirmovug'i - c.bucharica palib. 17. xmelsimon chirmovuq - c.lupuliformis krocker. dala zarpechagi (cuscuta sampestris). poyasi ipsimon, sariq - qizg'ish-sariq rangda bo'lib, 0,8 mm yo'g'onlikda bo'ladi (3-rasm). guli qisqa bandli. oq, yashil-oq rangda bo'lib, to'pgullarda joylashadi. urug'i tuproqda 3 yilgacha saqlanadi. kartoshka, qand lavlagi, sabzi, tarvuz, beda, loviya, piyoz, g'o'za kabi o'simliklarda va 200 ga yaqin begona o'tlarda parazitlik qiladi. timyan zarpechagi (suscuta epithymum murr.) kanop, yo'ng'ichqa ekinlarida parazitlik qiladi. urug'i va poyasi bilan ko'payadi va iyul,avgust oylarida urug' xosil qiladi (4-rasm). 3-rasm.dala zarpechagi -cuscuta sampestris juncker: 1-poyaning gul bilan birga bir qismi; 2-gulkosabarglardagi changchilar; 3-gul; 4-urug'ning murtagi; 5-urug'; 6- urug'ning tabiiy shakli; 7-zararlangan sho'ra. 4-rasm.timyan zarpechagi -suscuta epithymum murr.: 1- gul; 2-gulkosabarglardagi changchilar; 3- tumshuqcha, ustunchali tuguncha; 4-urug'; 5- urug'ning tabiiy shakli; 6-to'pgul; 7-zararlangan yo'ng'ichqa. janub zarpechagi (suscuta austrais). kartoshka, …

5 / 27

bitta urug'dan xosil bo'lgan o'simlik 120 zig'irni zararlashi mumkin. 5-rasm.zig'ir zarpechagi -suscuta epilinum weiche.: 1- gul; 2- tumshuqcha, ustunchali tuguncha gulkosabarg-lardagi changchilar; 3-urug'; 4-juftlashgan urug'; 5- urug'ning tabiiy shakli; 6- zararlangan zig'ir; 7-to'pgul; 8-gultojibarglar. ingichka poyali zarpechak (suscuta approxlmata bab.) bedada parazitlik qiladi. yashil sariq gullarni poyada xosil qiladi. urug'i va poyasi bilan ko'payadi va iyul, avgust oylarida urug' xosil qiladi. evropa zarpechagi (suscuta europaea l.) tomaki, siren, smorodina kabi o'simliklarda , butalarda va yosh ko'chatlarda parazitlik qiladi. zarpechakning zararini kamaytirish uchun proflaktik, agrotexnik va kimyoviy usullarni komples olib borishni talab qiladi. ekinlar urug'ligida uning urug'ini bo'lmasligiga erishish kerak. ekinzorlardan, ariq bo'ylaridan kanal yoqalaridagi qoldiqlarini yo'q qilish kerak. leman chirmovug'i yoki devpechaklar - c. lehmanniana bge. leman zarpechagi (suscuta lehmanniana) ning poyasi ipsimon, yo'g'onligi 2 mm gacha bo'lib, shoxlangan, qizg'ish rangda bo'ladi. guli binafsha, o'troq, gul bandi 3 mm gacha, shingil to'p gul hosil qiladi (6-rasm). leman zarpechagi mevasi – …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chirmovuqlar"

slayd 1 chirmovuqlar - (cuscuta l) . chirmovuqlarni er sharida 274 dan ortiq turlari aniqlangan bo'lib, 36ta turi mdh da va 17 ta turi o'zbekiston respublikasida ro'yxatga olingan. shulardan 13 ta turi o'simliklarga jiddiy zarar keltirishi bilan ajralib turadi. chirmovuqlarning parazit hayot kechirish tarzi, ularning tuzilishida ko'pgina o'zgarishlarni sodir bo'lishiga olib kelgan. ular ko'p jihatlari bilan oddiy–gulli o'simliklardan tubdan farq qiladi. jumladan ularda fotosintez jarayoni kuzatilmaydi, barg, ildiz sistemasi, ustitsalari bo'lmaydi, ildiz vazifasini chirmovuqlarda o'simlik tanasiga yopishib oluvchi gaustoriyalar bajaradi. shu sababli, guli o'simliklar sistematikasida, chirmovuqlarni alohida taksonomik guruhga ya'ni chirmovuqlar (suscutaseae) oilasiga kiritilgan. chirmovuqlar...

This file contains 27 pages in PPTX format (6.5 MB). To download "chirmovuqlar", click the Telegram button on the left.

Tags: chirmovuqlar PPTX 27 pages Free download Telegram