tabiiy favqu loddavaziyatlar

PPTX 58 pages 14.6 MB Free download

58 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.6 MB

File type PPTX

Pages 58

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 58

mavzu: “er silkinishi va surilishi, tuproq, qor ko'chkilari, suv toshqini, kuchli shamollar, qurg'oqchilik va sel xodisasi ofatlari, kelib chiqish sabablari, xususiyatllari, oldini olish choratadbirlari. reja: 1. tabiiy favqulodda vaziyatlarning tasnifi. 2. geologik favqulodda vaziyatlar. 3. gidrometerologik favqulodda vaziyatla. 4. epidemiologik, epizootik va epifitotik tusdagi favqulodda vaziyatlar. mavzu: “er silkinishi va surilishi, tuproq, qor ko'chkilari, suv toshqini, kuchli shamollar, qurg'oqchilik va sel xodisasi ofatlari, kelib chiqish sabablari, xususiyatllari, oldini olish choratadbirlari. reja: 1. tabiiy favqulodda vaziyatlarning tasnifi. 2. geologik favqulodda vaziyatlar. 3. gidrometerologik favqulodda vaziyatlar. 4. epidemiologik, epizootik va epifitotik tusdagi favqulodda vaziyatlar. 1 tabiiy favqulodda vaziyatlar - tabiatda yuz beradigan favquloddagi o'zgarish bo'lib, u birdan, tezlikda insonlarning mo''tadil yashash, ishlash sharoitlarining buzilishi, odamlarning o'limi hamda qishloq xo'jaligi hayvonlarining, moddiy boyliklarning yo'q bo'lib ketishi bilan tugaydigan hodisalardir. tabiiy ofatlarning turlari xilma-xil: er silkinishi, suv toshqini, kuchli shamol, yong'in, qurg'oqchilik, er surilishi va boshqalar. bu xildagi tabiiy ofatlar bir-biriga bog'liq hamda bog'liq …

2 / 58

ing ichki qismining markazi gipotsentr deyiladi, markazning erning ustki qismidagi prektsiyasi epitsentr deyiladi er silkinishi yuzaga kelish sabablariga ko'ra quyidagi guruhlarga bo'linadi: tektonik zilzilalar; vulqon zilzilalari; ag'darilish, o'pirilish zilzilalari; texnogen (insonning muhandislik faoliyati bilan bog'liq) zilzilalar. yuqorida qayd etilgan er silkinishi turlari ichida katta maydonga tarqaladigani va eng ko'p talofat keltiradigani tektonik er silkinishidir. z i l z i l a zilzila - bu erning ichki xarakatlari natijasida uning yuzasida paydo bo'ladigan tebranma harakat. er silkinishlarining paydo bo'lgan joyi zilzila o'chog'i, uning markazi esa gipotsentr deyiladi. gipotsentrning er yuzidagi proektsiyasi epitsentr deyiladi. gipotsentr va epitsentr oralig'idagi masofa zilzilaning chuqurligi deyiladi. odatda birinchi tebranishdan so'ng qayta zarbalar bo'lishi muqarrar ular aftershok deb ataladi. zilzila kuchi ikki xil o'lchov birligida o'lchanadi: 1.ballarda; 2.magnitudada. dunyoning juda ko'p davlatlarida er silkinish kuchi 12 balli xalqaro o'lchov birligida o'lchanadi. mdx hududining 20 foizga yaqin eri seysmoaktiv mintaqa hisoblanadi, bunday hududlarga asosan tog'li o'lkalar, kavkaz orti, …

3 / 58

jarayon rivojlangan sari tog' jinslaridan energiya ajralib chiqadi. energiyaning bir qismi atrofga seysmik to'lqinlar tarzida tarqaladi. ushbu to'lqinlar tezlik bilan er yuzasiga etib oladi va er tebranishlarini keltirib chiqaradi. vulqon zilzilalari so'nmagan vulqonlarning harakati natijasida ham zilzila bo'lib turadi. vulqon zilzilalari so'nmagan vulqonlarning harakati natijasida ham zilzila bo'lib turadi. bunday zilzila faqat vulqonli o'lkalarga xos va uning kuchi 5-6 balldan oshmaydi. erning chuqur qismida harorat katta bo'lishi tufayli hosil bo'lgan magmalardan ajralib chiquvchi gaz va bug'ni er ostidan dahshatli kuch bilan otilib chiqishidan kuchli zilzila ro'y beradi. markaziy osiyoda harakatdagi vulqonlar yo'q bo'lganligi uchun bizning mintaqada vulqon zilzilalari bo'lmaydi. o'pirilish zilzilalari ohaktosh qatlamlari er osti suvi ta'siridan erib katta-katta chuqur g'or hosil qilishi mumkin. karst relefi keng tarqalgan o'lkalarda yopiq karstlarning ba'zilari juda katta bo'lib, ularning tepa qismi og'irlik kuchi ta'sirida bo'shliqqa o'pirilib tushadi. o'pirilgan joylarda ba'zan ko'l yoki voronkasimon katta chuqurlik hosil bo'ladi. bunga pomir tog'laridagi sarez ko'lini misol …

4 / 58

ing ichki devorlarida zangori shu'lalar paydo bo'lishi; lyuminestsent lampalarining o'z–o'zidan yonishi. bu belgilarining barchasi aholini zilzila bo'lishi ehtimoli borligi haqida habar berish uchun asos bo'la oladi. «aholini zilzilalar oqibatida yuzaga kelgan favqulodda vaziyatlarda (tabiiy va texnogen tusdagi) harakat qilishga tayyorlash kompleks dasturini tasdiqlash to'g'risida» o'zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining 2011 yil 19 iyul № 208-sonli qarori o'zbekistonda 1900-2006 yillarda sodir bo'lgan kuchli zilzilalar ro'yxati o'zbekistonda 1900-2006 yillarda sodir bo'lgan kuchli zilzilalar ro'yxati zilzilagacha xavfsiz joylarni aniqlang sizni asrab qolishi mumkin bo'lgan joylar: vanna xona, xonalarning ichki burchaklari, eshik kesakisi, mustahkam stol osti, kreslo, divan, yoki krovat yoni. xavfli joylarni aniqlang xonadonigiz ichidagi xavfli joylar: binoning tashqi devori, deraza oynalari, shiftdan og'ir qandil, chiroq yoki boshqa narsalar tushishi o't chiqishi mumkin bo'lgan joylar, zina poyalar va lift suv oziq ovqat va muhim narsalar zahirasini yarating, zilziladan so'ng uchrashuv joyi va boshqalar zilzila ruy berganda - vahimaga tushmasdan, o'zingizni osoyishta tuting va boshqalarga …

5 / 58

'llari qaerda qanday kuch bilan er qimirlashini ko'rsatuvchi puxta seysmik rayonlashtirish va mikrorayonlashtirish xaritalarini tuzish, seysmobardoshli imoratlar, inshootlar qurish va zilzilalarni bashoratlashdan iborat. zilziladan so'ng yon atrofingizdagi vaziyatni baholab, jarohat olgan bo'lsangiz avval o'zingizga, so'ngra atrofdagilarga ѐrdam bering. gaz hidini sezsangiz tezda gazni o'chiring. eshik va derazalarini oching va tezlik bilan tashqariga chiqib keting. yaqinlaringizga ѐrdam bering, ularni tinchlantirishga harakat qiling. vayrona uyumi ostida qolgan bo'lsangiz tushkunlikka tushmang, albatta sizni qutqarishadi. er ko'chkisi er ko'chkisi va o'pirilishlar (er surilishi) er ko'chkisi – namgarchilik tufayli og'irlik kuchi ta'sirida tog' jinslarining qiyalik bo'ylab pastga tomon siljishi. o'pirilish – og'irlik kuchi ta'siri ostida tog' jinslarining uzilib pastga otilib tushishi. oldini olish tadbirlari. ko'chkiga qarshi tadbirlarni belgilash uchun avvalo ko'chki hosil bo'lishiga qaysi omil sababchiligini aniqlash lozim. ko'chkining oldini olish uchun o'ylab topilgan chora-tadbirlarning eng dastlabkilaridan biri ѐmg'ir va grunt suvlarini oqizib yuborishdir. aholining harakati. xavf ehtimoli mavjud erlarda yashovchi aholi ko'chki belgilarini, xabar …

Want to read more?

Download all 58 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tabiiy favqu loddavaziyatlar"

mavzu: “er silkinishi va surilishi, tuproq, qor ko'chkilari, suv toshqini, kuchli shamollar, qurg'oqchilik va sel xodisasi ofatlari, kelib chiqish sabablari, xususiyatllari, oldini olish choratadbirlari. reja: 1. tabiiy favqulodda vaziyatlarning tasnifi. 2. geologik favqulodda vaziyatlar. 3. gidrometerologik favqulodda vaziyatla. 4. epidemiologik, epizootik va epifitotik tusdagi favqulodda vaziyatlar. mavzu: “er silkinishi va surilishi, tuproq, qor ko'chkilari, suv toshqini, kuchli shamollar, qurg'oqchilik va sel xodisasi ofatlari, kelib chiqish sabablari, xususiyatllari, oldini olish choratadbirlari. reja: 1. tabiiy favqulodda vaziyatlarning tasnifi. 2. geologik favqulodda vaziyatlar. 3. gidrometerologik favqulodda vaziyatlar. 4. epidemiologik, epizootik va epifitotik tusdagi favqulodda v...

This file contains 58 pages in PPTX format (14.6 MB). To download "tabiiy favqu loddavaziyatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiiy favqu loddavaziyatlar PPTX 58 pages Free download Telegram