ko'ydirgi

PPT 49 pages 3.1 MB Free download

49 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type PPT

Pages 49

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 49

powerpoint presentation ko'ydirgi ma'ruzachi: dotsent niyazova t.a. toshkent tibbiyot akademiyasi yuqumli va bolalar yuqumli kasalliklari kafedrasi ko'ydirgi – terida o'ziga xos yara paydo bo'lishi yoki o'pka va ichaklarning zararlanishi hamda kuchli intoksikatsiya bilan kechadigan yuqumli kasallik. kuydirgi qadim zamonlardan qishloq xo'jaligi hayvonlari va insoniyatga katta talofat etkazib kelgan. 1780-1789 yillarda sibirda bo'lib o'tgan epizootiya davrida rus olimi s.s.andreev kasallikni hayvonlardan o'ziga yuqtirib o'rgandi va uni “sibir yarasi” deb atashni tavsiya qildi. etiologiyasi kasallik qo'zg'atuvchisi bacillus anthracis bo'lib uni 1855 yilda braueler aniqlagan. u yirik harakatsiz, grammusbat aerob bakteriyadir. anilin bo'yoqlari bilan yaxshi bo'yaladi, oddiy ozuqa moddalarida ko'payadi. tashqi muhitda spora hosil qiladi, sporalar bir necha yillargacha saqlanib qolishi mumkin. kuydirgi sporalari dezinfektsiyalovchi moddalar ta'siriga va quritishga chidamli, qaynatilganda 50 daqiqada, 70°s da qizdirilganda bir necha soatda nobud bo'ladi. tayoqchaning vegetativ turi esa yuqori harorat va dezinfektsiyalovchi moddalar ta'sirida bir necha daqiqa ichida halok bo'ladi. bacillus anthracis epidemiologiyasi kasallik manbai asosan …

2 / 49

ang-havodan nafas olganda ham yuqishi mumkin. ayrim hollarda kuydirgini qon so'ruvchi pashshalar (so'na, jigalka) ham yuqtirishi mumkin. ko'ydirgi o'chog'lari: umuman olganda kuydirgining 3 xil epidemik o'chog'i farqlanadi: kasbiy-qishloq xo'jalik, kasbiy-industrial va maishiy. birinchi tipdagi o'choq turida kasallik yilning yoz-kuz oylarida tarqaladi, qolgan tiplarida faslning ahamiyati yo'q. klinikasi kasallikning yashirin davri 2-3 kun, ba'zan 6-8 kunga cho'zilishi yoki bir necha soatgacha qisqarishi mumkin. kasallikning quyidagi shakllari farqlanadi: teri shakli. septik (birlamchi, ikkilamchi) shakli. o'pka shakli. ichak shakli. teri shakli kuydirgi ko'pincha teri karbunkuli ko'rinishida kechadi. kasallikning birinchi kuni bemor darmonsizlik his etib, biroz badani qaqshaydi va boshi og'riydi, keyingi kuni eti uvishib, qaltiraydi va tana harorati tezlik bilan 39-40°s gacha ko'tariladi, bosh va tana og'rig'i kuchayadi, uyqusi buziladi. terida – kuydirgi tayoqchasi kirgan joyda qichishadigan qizil tuguncha (papula) paydo bo'ladi. bir necha soatdan so'ng tuguncha ichida seroz suyuqlik yig'ilib, diametri 2-3 mm pufakcha (vezikula) hosil bo'ladi. keyinchalik pufakcha ichidagi suyuqlikka qon …

3 / 49

ma va yuqori intoksikatsiya 5-6 kungacha saqlanib turadi. so'ngra tana harorati me'yoriga kelib, bemorning ahvoli yaxshilanadi, yara ham qayta boshlaydi: avval shish kamayadi, 2-3-hafta ohirida qora qo'tir ko'chib o'rnida chuqur chandiq paydo bo'ladi. kuydirgining teri shakli og'ir kechganda kasallikning ikkilamchi septik shakli rivojlanishi mumkin. ko'ydirgining bullyoz shakli infektsiya tushgan joyda pufakcha paydo bo'ladi, ichida gemorragik suyuqlik bo'ladi. pufakcha yorilgandan keyin pufakcha o'rnida yara paydo bo'ladi, ko'rinishidan u karbunkulga o'xshash bo'ladi. ko'ydirgining bullyoz shakli ko'ydirgining erizipeloid shakli bunda terida hosil bo'lgan pufakcha ichida tiniq suyuqlik hosil bo'ladi. pufakcha yorilgandan keyin yara paydo bo'ladi va u karbunkulga aylanadi. ko'ydirgining erizipeloid shakli kuydirgining edematoz shakli bunda terida limfa suyuqligining dimlanishi hisobiga shish paydo bo'ladi va keyinchalik infektsiya tushgan joyda karbunkul hosil bo'ladi. septik shakli ko'ydirgining birlamchi septik shakli asosan infektsiya og'iz orqali yoki havo-chang yo'li bilan yuqqan hollarda rivojlanadi. septik shakli juda kam uchraydi. kasallik alomatlari tez rivojlanadi. bemor eti uvishib, qaltiraydi, tana …

4 / 49

ak shakli ichak shakli infektsiya og'iz orqali yuqqanda kelib chiqadi. kasallik qorinda, ba'zan belda o'tkir, ayrimlarda juda kuchli og'riq bilan boshlanib, tezda safro va qon aralash qusish hamda qon aralash ich ketishi qo'shiladi. bemorning ahvoli tez og'irlashib, tana harorati 40-41°s gacha ko'tariladi, intoksikatsiya alomatlari kuchayib boradi va nihoyat infektsion-toksik shok rivojlanishi va yurak-qon tomir faoliyati buzilishi natijasida o'lim ro'y beradi. o'pka shakli o'pka shakli infektsiya nafas yo'li orqali yuqqanda rivojlanadi. bunda bemor eti junjikib tana harorati ko'tariladi, tumov, ko'krak va nafas qisilishi, yo'tal va hansirash singari alomatlar avj oladi. yo'tal kuchli bo'lib, ko'p miqdorda qon aralash, ko'pikli balg'am ajraladi. tekshirib ko'rilganda pnevmoniya va ekssudativ plevrit aniqlanadi. ko'ydirgining bu turi ham juda og'ir intoksikatsiya, infektsion-toksik shok va yurak-qon tomir faoliyatining keskin buzilishi bilan kechadi va ko'pincha 2-3 kun ichida bemorning o'limi bilan yakunlanadi. kasallikning septik shaklini o'tkazayotgan bemorlar atrofdagilar uchun juda katta xavf tug'diradi. chunki ularning chiqindilari (balg'am, nafas, qusuqlari) va …

5 / 49

ladi va mikroskop ostida ko'riladi. biologik usulda – oq sichqon yoki dengiz cho'chqasining terisi ostiga 0,1-0,2 ml miqdorda bemordan olingan material (fiziologik eritma bilan 1:10 nisbatda suyultirib) yuboriladi. agar materialda kuydirgi mikrobi bo'lsa, zararlantirilgan hayvonda sepsis boshlanib, u 1-3 kunda o'ladi. kuzatuv 10 kun davom etadi. teri-allergik reaktsiya usulida bemor bilagining terisi orasiga 0,1 ml miqdorda antroksin yuborilib, 24-48 soat davomida kuzatiladi. in'ektsiya qilingan joyda yallig'lanish alomatlari paydo bo'lsa, reaktsiya “musbat” hisob lanadi. qizargan va shishgan joyning diametri 15 mm gacha bo'lsa, reaktsiya engil musbat (+), 15-25 mm bo'lsa musbat (++) va 25-40 mm va undan ortiq bo'lsa o'ta musbat (+++) deb baholanadi. ko'ydirgi mikrobi bilan ifloslangan deb shubha qilingan material (teri, jun, mo'yna va boshqa) larni tekshirish uchun askoli pretsipitatsiya reaktsiyasidan foydalaniladi. davolash bemor albatta kasalxonaga yotqizilib, alohidalanishi kerak. kuydirgini davolashda antibiotiklar (penitsillin, tetratsiklin, levomitsetin, streptomitsin, tsefalosporinlar) yaxshi samara beradi. antibiotiklar bilan bir vaqtda kuydirgiga qarshi immunoglobulin qo'llanadi. engil …

Want to read more?

Download all 49 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ko'ydirgi"

powerpoint presentation ko'ydirgi ma'ruzachi: dotsent niyazova t.a. toshkent tibbiyot akademiyasi yuqumli va bolalar yuqumli kasalliklari kafedrasi ko'ydirgi – terida o'ziga xos yara paydo bo'lishi yoki o'pka va ichaklarning zararlanishi hamda kuchli intoksikatsiya bilan kechadigan yuqumli kasallik. kuydirgi qadim zamonlardan qishloq xo'jaligi hayvonlari va insoniyatga katta talofat etkazib kelgan. 1780-1789 yillarda sibirda bo'lib o'tgan epizootiya davrida rus olimi s.s.andreev kasallikni hayvonlardan o'ziga yuqtirib o'rgandi va uni “sibir yarasi” deb atashni tavsiya qildi. etiologiyasi kasallik qo'zg'atuvchisi bacillus anthracis bo'lib uni 1855 yilda braueler aniqlagan. u yirik harakatsiz, grammusbat aerob bakteriyadir. anilin bo'yoqlari bilan yaxshi bo'yaladi, oddiy ozuqa moddalarida ko...

This file contains 49 pages in PPT format (3.1 MB). To download "ko'ydirgi", click the Telegram button on the left.

Tags: ko'ydirgi PPT 49 pages Free download Telegram