iqtisodiy o`sish nazariyalari va modellari

DOC 116,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1705052627.doc iqtisodiy o`sish nazariyalari va modellari reja: 1. iqtisodiy o`sish: yangicha yondashuv 2. e. denison: iqtisodiy o`sish «arifmetikasi» 3. rivojlanayotgan mamlakatlar uchun iqtisodiy o`sish modeli xx asr, 50-chi yillarning ikkinchi yarmiga kelib iqtisodiy o`sish muammosiga bo`lgan qiziqish kuchaydi va unga bag`ishlangan bir qator iqtisodchilarning (r. xarrod, e. domar, j. robinson, r. solou va b.) asarlari vujudga kela boshladi. bunga xo`jalik dinamikasini ko`pincha inkor etuvchi eski klassik nazariyaning hozirgi zamon iqtisodiy rivojlanishning real talablariga javlb bera olmasligi sabab bo`ldi. hozir yuqori iqtisodiy o`sish sur’ati rivojlangan mamlakatlar uchun oddiy bir hol hisoblanadi. tadqiqotchilar iqtisodiy o`sish omillari o`rtasidagi nisbatlarning optimalligini aniqlashni, yuqori o`sish sur’atini va barqaror rivojlanishni ta’minlovchi shart-shiroitlarni aniqlashni o`z oldilariga vazifa qilib qo`ydilar. iqtisodiy o`sishning dastlabki modellarida faqat bir omil – investitsiyalar tadqiqot qilindi. keyinchalik iqtisodiy o`sishning investitsiya omili bilan birga boshqa omillar ham tahlil qilina boshladi. iqtisodiy o`sish: yangicha yondashuv urushdan keyingi davrda keynschilik nazariyasi taxminan xx asrning 70-chi yillarigacha …

adi. lekin bu omil qolgan barcha omillarni qandaydir ma’noda o`zida «mujassamlashtiradi». mazkur model mualliflari mehnat unumdorligi (mehnatni tejash) oshganda kapital sig`imi koeffitsienti, ya’ni kapitalning ishlab chiqarilayotgan mahsulotga bo`lgan nisbati unchalik o`zgarmasligini asos qilib oladilar. bunday sharoitda kapitalning mehnatga bo`lgan nisbati ham, yaratilgan mahsulotning mehnat sarflariga bo`lgan nisbati ham oshadi. umuman olganda «kapital – ishlab chiqirish» koeffitsienti o`zgarmasdan qoladi. texnik taraqqiyot kapitalga ikki yoqlama ta’sir ko`rsatadi: ixtirolar kapitalni tejashga yoki uni ko`paytirishga olib kelishi mumkin, ya’ni ishlab chiqarilayotgan mahsulot birligining kapitalni ko`p yoki kam talab qilishga qarab. masalan, amerikada qarshi ta’sir ko`rsatuvchi omillarning tenglashuvi natijasida kapital sig`imi koeffitsienti barqarorligi uzoq vaqt saqlanib qolingan. xarrod-domar modeli ba’zi bir taxminlarga asoslanadi. masalan, ishlab chiqarish barcha omillar ta’sirida bo`ladi deb faraz qilinadi. talab va taklif tengligi saqlanadi, talabning o`sishi taklifning o`sishiga teng deb qaraladi. keynschilik nazariyasiga muvofiq investitsiyalar ikki hil rol o`ynaydi: ular kapital jamg`arish vositasi sifatida bo`ladi va yalpi talab elementlaridan biri hisoblanadi. …

`lmaydi. qisqa muddatli davrda jamg`arma va investitsiyalar o`z yakuniy natijalari bo`yicha teng. uzoq muddatli davrda esa boshqacha vaziyat kuzatiladi. bugun ajratilgan (taklif) jamg`armalar, ertaga amalga oshirilishi mo`ljallangan investitsiya qo`yilmalariga (talab) muvofiq kelishi kerak. joriy taklif bilan kutilgan talabning mos kelishi, bugungi jamg`armalarni ertangi investitsiyalar bilan muvofiqlashtirish katta muammo hisoblanadi. agar kon’yunkturaga oid mulohazalarni hisobga olmasak, unda uzoq muddatli davrda gap, birinchidan, real jamg`armalar va kutiladigan investitsiyalar to`g`risida borsa, ikkinchidan, gap o`rtacha ko`rchsatkichlar to`g`risida emas, balki o`sib boruvchi ko`rsatkichlar, yakuniy (o`sib boruvchi) omillar to`g`risida boradi va ularning ta’sirida investitsiyalar tashkil etiladi. bir omilli xarrod-domar modeli uzoq muddatli davrda iqtisodiy o`sish muammosini echishga qaratilgan yordamchi vosita bo`lib xizmat qiladi. u o`zgarish (dinamika) jarayonida bo`ladigan o`zaro aloqalar xarakterini ochib berishga, ularni ancha aniq tasavvur qilishga yordam beradi. dinamikadagi iqtisodiy o`sish tenglamasi xarrod-domar formulasi quyidagi ko`rinishga ega: y = s / k, yoki y · k = s bu yerda y – iqtisodiy o`sish …

g`liqlik mavjud. 2.kapital sig`imi, ya’ni kapitalning mahsulotlarga bo`lgan nisbati, k. o`sish sur’ati kapital sig`imi bilan bog`liq. kapital sig`imi qancha yuqori bo`lsa iqtisodiy o`sish sur’ati shuncha past bo`ladi. aksincha, kapital sig`imi darajasi qancha past bo`lsa (texnika taraqqiyoti, strukturali o`zgarishlar tufayli), o`sish sur’ati shuncha yuqori bo`ladi. kapital sig`imi koeffitsienti bilan iqtisodiy o`sish sur’ati o`rtasida teskari bog`liqlik mavjud. o`sish sur’atining son ko`rsatkichlarda ifodalanishi xarrod-domar formulasi qanday ishlashini aqsh misolida ko`rib chiqamiz. o`sish sur’ati kapital qo`yilmasining o`sishiga va uning samaradorligiga (qaytimiga) muvofiq aniqlanadi. ish bilan band bo`lganlar sonining o`sish sur’ati kapitalning o`sish sur’ati bilan bir hil deb faraz qilinadi. oddiy va tushunarli bo`lishi uchun raqamlar yaxlit ko`rinishda beriladi. aqsh milliy daromadi 4000 mlrd. doll. milliy kapitali 12000 mlrd. doll. (1988 y.) teng deb olamiz. sof investitsiyalar sof jamg`arma s miqdori bilan muvofiq ravishda uzoq vaqt mobaynida 9% teng bo`lgan, yoki milliy daromad miqdorining 0.09 foizini tashkil etgan. bu 360 mlrd. doll. bo`ladi (0.09 · …

ilgan (3 foiz o`sish) darajada bo`lishi mumkin, agar milliy daromadda jamg`armaning doimiy ulushi saqlansa va kapital koeffitsienti o`zgarmasdan qolsa. “qaychi tig`idagi balanslashuv” iqtisodiyotda s va k “normadan” (bizning misolda s = 0.09, k = 3) og`ishini bartaraf etuvchi avtomatik mexanizm yo`q. kapital sig`imi koeffitsienti qisqa vaqt ichida “normadan” yuqori yoki pastga og`ishi mumkin. ushbu koeffitsientning me’yorli ahamiyati to`la ish bilan bandlik sharoitida bir xil, to`la ish bilan bandlik bo`lmagan sharoitda boshqacha bo`ladi. to`la ish bilan bandlik sharoitida kapital sig`imi koeffitsienti ancha past bo`ladi (k = 2,85), negaki kapital ancha to`la va intensiv ishlatiladi va natijada asbob uskuna, stanok, xom ashyoning etishmasligi kelib chiqadi. to`la ish bilan bandlik bo`lmaganda teskari vaziyat yuzaga keladi (kapital sig`imi koeffitsienti k, aytaylik 3,15 tashkil etadi). gap shundaki, o`sish sur’ati yuqori bo`lganda kapital sig`imi koeffitsienti o`sish sur’atini yana ham tezlashtirib yuboradi. pasayish davrida esa, ishlab chiqarish quvvatlari etishmasligi kuzatiladi (y/k ko`rsatkich pasayadi) va iqtisodiy o`sish sur’ati …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodiy o`sish nazariyalari va modellari"

1705052627.doc iqtisodiy o`sish nazariyalari va modellari reja: 1. iqtisodiy o`sish: yangicha yondashuv 2. e. denison: iqtisodiy o`sish «arifmetikasi» 3. rivojlanayotgan mamlakatlar uchun iqtisodiy o`sish modeli xx asr, 50-chi yillarning ikkinchi yarmiga kelib iqtisodiy o`sish muammosiga bo`lgan qiziqish kuchaydi va unga bag`ishlangan bir qator iqtisodchilarning (r. xarrod, e. domar, j. robinson, r. solou va b.) asarlari vujudga kela boshladi. bunga xo`jalik dinamikasini ko`pincha inkor etuvchi eski klassik nazariyaning hozirgi zamon iqtisodiy rivojlanishning real talablariga javlb bera olmasligi sabab bo`ldi. hozir yuqori iqtisodiy o`sish sur’ati rivojlangan mamlakatlar uchun oddiy bir hol hisoblanadi. tadqiqotchilar iqtisodiy o`sish omillari o`rtasidagi nisbatlarning optimalligini aniqla...

Формат DOC, 116,5 КБ. Чтобы скачать "iqtisodiy o`sish nazariyalari va modellari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodiy o`sish nazariyalari v… DOC Бесплатная загрузка Telegram