iste’mol, jamg’arma va investitsiyalar

DOC 134.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1705052663.doc iste’mol, jamg’arma va investitsiyalar reja: 1. iste’mol va jamg’armaning iqtisodiy mazmuni hamda ularning o’zaro bog’liqligi. 2. jamg’arishning mohiyati, omillari va samaradorligi. 3. investitsiyalar va uning darajasini belgilovchi omillar. tayanch tushunchalar: iste’mol – jamiyat iqtisodiy ehtiyojlarini qondirish maqsadida ishlab chiqarish natijalaridan va ishlab chiqarish omillari (ishchi kuchi)dan foydalanish jarayonini bildiradi. shaxsiy iste’mol – iste’molchilik xarakteridagi ne’matlar va xizmatlardan bevosita foydalanishni, ya’ni ularning individual tarzda iste’mol qilinishini bildiradi. unumli iste’mol – ishlab chiqarish jarayonida ishlab chiqarish vositalari va ishchi kuchidan foydalanishni anglatadi. iste’molchilik sarflari – aholi daromadlarining tirikchilik ne’matlari va xizmatlar uchun ishlatiladigan qismi. jamg’arma – aholi, korxona (firma) va davlat joriy daromadlarining kelajakdagi ehtiyojlarini qondirish va foizli daromad olish maqsadida to’planib borilishi. iste’molga o’rtacha moyillik – shaxsiy daromadning iste’molga ketadigan ulushi. jamg’armaga o’rtacha moyillik – shaxsiy daromadning jamg’armaga ketadigan ulushi. iste’molga qo’shilgan moyillik – shaxsiy daromad o’sgan qismining iste’mol qilinadigan qismi yoki ulushi. jamg’armaga qo’shilgan moyillik – shaxsiy daromad o’sgan …

lga oshiruvchi shaxs. investitsiyalar samaradorligi – milliy daromad (foyda) o’sgan qismining investitsion sarflar summasiga nisbatining foizdagi ifodasi. iste’mol va jamg’armaning iqtisodiy mazmuni hamda ularning o’zaro bog’liqligi. milliy iqtisodiyotda yangidan vujudga keltirilgan qiymat, ya’ni milliy daromad iste’mol va iqtisodiy jamg’arish maqsadlarida ishlatiladi. iste’mol keng ma’noda jamiyat iqtisodiy ehtiyojlarini qondirish jarayonida ishlab chiqarilgan tovar va xizmatlardan foydalanishni, uni iste’mol qilishini bildiradi. bunda unumli va shaxsiy iste’mol farqlanadi. hozirgi kunda mamlakatning xalqaro bozorlarda erkin tovar ayirboshlashi ham xalqaro baholarda, jahon andozalariga moslashib bormoqda. ta’minotning makroko’lamdagi holati iste’mol funktsiyasini o’rganish taqozo etadi. chunki, iste’mol funktsiyasi mohiyatini bilish iste’mol bozorini boshqarishda asos bo’ladi. iste’mol bozorida xaridorlar faqat fuqarolardan iborat bo’lmaydi. xaridorlar tarkibiga aholiga bepul xizmat ko’rsatuvchi korxona va tashkilotlar ham kiradi. unumli iste’mol bevosita ishlab chiqarish jarayoniga tegishli bo’lib, ishlab chiqarish vositalari va inson ishchi kuchining iste’mol qilinishini, ya’ni ulardan foydalanish jarayonini anglatadi. shaxsiy iste’mol ishlab chiqarish sohasidan tashqarida ro’y berib, bunda iste’mol buyumlaridan bevosita …

ga jamiyat a’zolarining guruhlari moddiy ne’mat va xizmatlardan foydalanishi jamoa bo’lib iste’mol qilishga kiradi. iste’mol fondi mablag’laridan butun iqtisodiyot doirasida band bo’lgan xodimlarning moddiy va madaniy ehtiyojlarini, shu jumladan boshqarish va mudofaa ehtiyojlarini qondirish uchun foydalaniladi. u butun aholining shaxsiy iste’molini, aholiga ijtimoiy xizmat qiladigan muassasalardagi, shuningdek, ilmiy muassasalar va boshqarishdagi moddiy sarflarni o’z ichiga oladi. iste’mol fondining shaxsiy daromad shaklida xodimlar qo’liga kelib tushadigan qismi iste’molchilik sarflari maqsadida ishlatiladi. iste’molchilik sarflari – bu aholi joriy daromadlarining tirikchilik ne’matlari va xizmatlar uchun ishlatiladigan qismi. jamg’arma – bu mamlakat yoki firmalar ixtiyoridagi turli majburiy to’lovlar chegirib tashlangandan keyin qolgan daromadning bir qismi. jamg’arma iste’mol maqsadida ishlatilmaydigan daromaddir. jamg’arma funktsiyasi daromadlar bilan jamg’arma xarajatlarning uzviy bog’liqligini ko’rsatadi. uy xo’jaliklarida shaxsiy daromadlar miqdorida turli xil soliqlarni to’lagandan so’ng o’z ixtiyoridagi daromad qoladi. buni biz milliy daromadning bir qismi ham deb ataymiz. uning hajmi uy xo’jaliklari daromadidan iste’molchilik sarflarini ayirib tashlash yo’li bilan aniqlanadi. …

ar - xarajatlar oqimida nomutanosiblik bo’lishiga olib keladi. jamg’arma daromadlardan mablag’larni olib qo’yishni bildirib iste’molchilik sarflari barcha ishlab chiqarilgan mahsulotni sotib olish uchun etarli bo’lmay qolishini bildiradi. agar aholi o’z daromadining qandaydir, qismini jamg’arsa, o’zining xususiy talabini vujudga keltirmaydi. buning natijasi sotilmay qolgan tovarlarning ko’payishi, ishlab chiqarishning qisqarishi, ishsizlik va daromadlarning pasayishi bo’lishi mumkin. boshqa tomondan jamg’arma talabning etishmasligiga olib kelmasligi ham mumkin, chunki jamg’arilgan mablag’lar tadbirkorlar tomonidan investitsion maqsadlarda ishlatiladi. bu iste’molchilik sarflarining har qanday etishmasligini qoplaydi va jamg’arma keltirib chiqaradigan iste’moldagi har qanday etishmaslikni to’ldiradi. uchinchidan, korxonalar ham o’zining barcha mahsulotini iste’molchilarga sotishni ko’zda tutmaydi, balki uning bir qismidan ishlab chiqarish vositalari shaklida foydalanishi mumkin. shunday qilib, agar tadbirkorlar aholining jamg’armalariga teng miqdordagi mablag’larni investitsiyalarga qo’yishni ko’zda tutsa, ishlab chiqarish darajasi doimiy bo’lib qoladi. iste’mol va jamg’arma darajasini aniqlab beruvchi asosiy omil milliy daromad hisoblanadi. lekin milliy daromad tarkibida to’g’ri soliqlar ham mavjud bo’ladi. shu sababli soliqlar to’langandan …

’sirida iste’mol va jamg’arma darajasining o’zgarishini quyidagi jadvalda tushuntiramiz. tahlil uchun shartli ma’lumotlardan foydalanamiz. jadval ma’lumotlaridan xulosa chiqarib aytish mumkinki, birinchidan, aholi daromadining asosiy qismi iste’molga sarflanadi, qolgan qismi jamg’armaga ajratiladi. ikkinchidan, iste’mol ham, jamg’arish ham daromadlar darajasiga bevosita bog’liq bo’ladi. aholi daromadining iste’molga ketadigan ulushi iste’molga o’rtacha moyillik deyiladi (io’m). aholi daromadining jamg’armaga ketadigan ulushi esa jamg’armaga o’rtacha moyillik (jo’m) deyiladi. ya’ni: jadvalda keltirilgan har bir daromad darajasi bo’yicha io’m va jo’mni hisoblab ko’ramizki daromad ko’payib borishi bilan io’m tushadi, jo’m esa o’sadi. haqiqatda soliqlar to’langandan keyin qolgan daromad yoxud iste’mol qilinadi va yoxud jamg’armaga ketadi. shu sababli daromadning iste’mol qilinadigan va jamg’armaga ketadigan qismlari daromad har qanday darajasining butun miqdorini qamrab oladi. qisqasi io’m+jo’m=1,0 yoki 100% bo’ladi. daromad o’simining iste’mol qilinadigan qismi yoki hissasi iste’molga qo’shilgan moyillik deyiladi (iqm), yoki daromad har qanday o’sishning jamg’armaga ketadigan hissasi, jamg’armaga qo’shilgan moyillik deyiladi (jqm), ya’ni jqm = jamg’armadagi o’zgarish/daromaddagi o’zgarish. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "iste’mol, jamg’arma va investitsiyalar"

1705052663.doc iste’mol, jamg’arma va investitsiyalar reja: 1. iste’mol va jamg’armaning iqtisodiy mazmuni hamda ularning o’zaro bog’liqligi. 2. jamg’arishning mohiyati, omillari va samaradorligi. 3. investitsiyalar va uning darajasini belgilovchi omillar. tayanch tushunchalar: iste’mol – jamiyat iqtisodiy ehtiyojlarini qondirish maqsadida ishlab chiqarish natijalaridan va ishlab chiqarish omillari (ishchi kuchi)dan foydalanish jarayonini bildiradi. shaxsiy iste’mol – iste’molchilik xarakteridagi ne’matlar va xizmatlardan bevosita foydalanishni, ya’ni ularning individual tarzda iste’mol qilinishini bildiradi. unumli iste’mol – ishlab chiqarish jarayonida ishlab chiqarish vositalari va ishchi kuchidan foydalanishni anglatadi. iste’molchilik sarflari – aholi daromadlarining tirikchilik ne’ma...

DOC format, 134.0 KB. To download "iste’mol, jamg’arma va investitsiyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: iste’mol, jamg’arma va investit… DOC Free download Telegram