makroiqtisodiy nisbatlar va muvozanatlik

DOC 162.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1705052713.doc makroiqtisodiy nisbatlar va muvozanatlik reja: 1. iqtisodiy muvozanatlikning mazmuni va uning turlari. 2. iqtisodiy muvozanatlikni aniqlash usullari. 3. iqtisodiy mutanosiblik va uning turlari. 4. o’zbekistonda iqtisodiy muvozanatlikni ta’minlashning iqtisodiy o’sishdagi ahamiyati. tayanch tushunchalar: iqtisodiy muvozanatlik - bu makroiqtisodiyot darajasida jamiyat ehtiyojlariga mavjud iqtisodiy resurslar miqdorining va ijtimoiy ishlab chiqarish natijalari hajmi hamda tarkibining o’zaro mos kelishligini xarakterlaydi. xususiy muvozanatlik - bu ikkita o’zaro bog’liq bo’lgan iqtisodiy miqdorlar yoki iqtisodiyot tomonlarining miqdoran teng kelishi. umumiy muvozanatlik - bu jamiyatning barcha ehtiyojlari (aholi, davlat, korxona) va milliy ishlab chiqarish real hajmining o’zaro mos kelishlik darajasini bildiradi. retsession farq - yalpi sarflarning sof milliy mahsulot hajmidan kam bo’lgan miqdori. inflyatsion farq - yalpi sarflarning sof milliy mahsulot hajmidan ortiqcha bo’lgan miqdori. multiplikator samarasi - bu sof milliy mahsulotdagi o’zgarishning yalpi sarflardagi o’zgarishga nisbati. iqtisodiy mutanosiblik - iqtisodiyotning turli tomonlari va sohalari o’rtasida miqdor va sifat o’lchamlarning mos kelishlik darajasi. iqtisodiy muvozanatlikning mazmuni …

aratamiz. iqtisodiyot fan tarixida iqtisodiy muvozanatlik tushun–chasiga turlicha qarashlar mavjud bo’lib, ularni umumlashtirilgan holda ikkita yo’nalishga ajratish mumkin. birinchi yo’nalish bevosita «iqtisodiy muvozanatlik» tushunchasining vujudga kelish va rivojlantirilishining tarixiy bosqichlari bilan bog’liq bo’lib, bunda mazkur tushuncha «umumiy bozor muvozanati» sifatida talqin qilinishi darajasigacha etib keladi. bu yo’nalishda iqtisodiy muvozanatlikning ko’plab model-lari mavjud bo’lib ular turli davrlarda bu muammoga har xil qarashlarni aks ettirgan: 1. oddiy takror ishlab chiqarish modeli. (f. kene tomonidan xviii asrda frantsiya misolida tushuntirilib berilgan.) 2. oddiy va kengaytirilgan kapitalistik ijtimoiy takror ishlab chiqarish sxemasi. (xix asrda klassik iqtisodchilar tomonidan asoslab berilgan.) 3. erkin raqobat qonuni amal qilgan sharoitda umumiy iqtisodiy muvozanatlik modeli. (l. valras tomonidan asoslagan.) 4. «xarajatlar – mahsulot ishlab chiqarish» modeli. (v. lontev asos solgan.) 5. qisqa davrli iqtisodiy muvozanatlik modeli. (d. keyns tsiklik rivojlanishni tahlil qilish orqali ko’rsatib bergan.) iqtisodiy muvozanat nazariyasiga ilk fikrlar klassik siyosiy iqtisod asoschilaridan biri a. smitning «xalqlar boyligining …

ga davlat ishtirokini mutlaqo inkor etgan. iqtisodiy muvozanat nazariyasini rivojlantirishga o’z hissasini qo’shgan namoyondalardan biri bu - j.s. milldir. u o’z asarida «jamiyat ortiqcha puldan o’z kuchi bilan qutula olmaydi, shu sababli yagona yo’l narxning o’sishi bo’lib, faqat shu yo’l bilan talab va taklif o’rtasidagi muvozanatlikni ta’minlash mumkin»- deb ko’rsatadi. uning fikricha, narx o’sishini talab va taklif o’rtasidagi mutanosiblik ta’minlanmagunga qadar davom ettirish zarur. xx asr boshlaridayoq iqtisodiy muvozanatlik nazariyasi iqtisodiyot fanida uning boshqa har qanday muammolariga qaraganda ancha aniq va yaqqol bayon qilingan. bu tushunchaning mazmunini yoritib berish uchun bir qator ilmiy urinishlar bo’lganligiga qaramasdan, faqat shveytsariyalik nobel mukofoti sovrindori l. valras birinchilardan bo’lib yaxlit olingan umumiy bozor muvozanati modelini yaratishga hamda mazkur tushunchaning mazmunini ancha to’liq ilmiy yoritib berishga erishdi. lekin l. valras umumiy bozor muvozanati modeliga matematik usulli tengliklar orqali juda oddiy yondashgan. uning tadqiqot doirasida umumiy bozor muvozanatining ishlab chiqarish hajmi va narxlar o’zgarishining hamda boshqa …

arayonlarning barcha jihatlari bo’yicha tushuntirib berishga layoqatsiz bo’lib qoldi. d.j. keyns klassik iqtisodchilar nazariyasini tanqid qilib, iqtisodiyot nazariyasida haqiqiy to’ntarish qilishga olib kelgan nazariyasini yaratdi. bu barcha iqtisodchilarning iqtisodiy muvozanatlik to’g’risidagi g’oyalari o’zlari yashagan muhit sharoitidan kelib chiqqan holda, bir muncha cheklangan xarakterga egadir. avvalo, ularning iqtisodiy g’oyalari umumiy bozor muvozanatini tahlil qilish bilangina cheklanadi, xolos. shu sababli ularning g’oyalari iqtisodiyotning umumiy muvozanatligi yoki iqtisodiy muvozanatlik tushunchasini to’liq yoritib berish darajasiga etmagan, bu o’z navbatida iqtisodiy muvozanatning umumiy shart-sharoitlari va namoyon bo’lish shakllarini ham ko’rsatib berolmagan. buning sababi oddiy bo’lib, tsiklik rivojlanish natijasida vujudga keladigan ishlab chiqarish sohalarini qamrab olgan va «ortiqcha ishlab chiqarish krizislari» deb nomlangan. hozirgi zamon bozor iqtisodiyoti doimiy inflyatsiya va ishsizlik sharoitida rivojlanib, makroiqtisodiy beqarorlik xarakteri kuchayib borishi natijasida iqtisodiy muvozanatlikni ta’minlash ham ancha murakkab kechib, davlatning samarali makroiqtisodiy siyosat (moliya va pul kredit) olib borishini taqozo etadi. hozirgi zamon iqtisodiy fanida iqtisodiy muvozanatlik tushunchasi o’quv …

anib chiqish orqali umumiy bozor muvozanatini ko’rsatib berishga harakat qiladilar. yuqorida ko’rsatib o’tilgan mualliflar va boshqa ko’pchilik g’arb iqtisodchilari tomonidan iqtisodiy muvozanat tushunchasi bo’yicha zikr etilgan barcha iqtisodiy g’oyalar ham «umumiy bozor muvozanati» ya’ni yalpi talab va yalpi taklif muvozanati doirasi bilan cheklanadi. bundan tashqari bu tushunchalar ancha mavhumlashtirilib, murakkab matematik tenglashtirishlar va grafikli tahlil usullari orqali bayon qilinadi. bu esa iqtisodiy hodisa va jarayonlarning iqtisodiy mazmunini ilg’ab olishni ancha qiyinlashtiradi. dunyodagi iqtisodiy jihatdan taraqqiy etgan mamlakatlar iqtisodiy tizimi yuzlab yillar davomida shakllanib, o’zining rivojlanishida nisbatan barqarorlikni saqlab qolishi (tsiklli rivojlanish natijasida kelib chiqadigan iqtisodiy beqarorliklarni hisobga olmaganda) o’z-o’zidan «umumiy iqtisodiy muvozanatlik» tushunchasini nazariy tadqiq qilishni «kun tartibi»dan chiqarib qo’yadi. sobiq sotsialistik tizim amal qilib turgan davrda uning tarkibiga kirgan mamlakatlarda jamiyat ehtiyojlari va ishlab chiqarish hajmi bir markazdan turib muvofiqlashtirilib borilganligi tufayli iqtisodiy muvozanatlik muammosi o’quv adabiyotlarida, ilmiy tadqiqot ishlarida qayd qilinmagan va o’rganilmagan. ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanish darajasiga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "makroiqtisodiy nisbatlar va muvozanatlik"

1705052713.doc makroiqtisodiy nisbatlar va muvozanatlik reja: 1. iqtisodiy muvozanatlikning mazmuni va uning turlari. 2. iqtisodiy muvozanatlikni aniqlash usullari. 3. iqtisodiy mutanosiblik va uning turlari. 4. o’zbekistonda iqtisodiy muvozanatlikni ta’minlashning iqtisodiy o’sishdagi ahamiyati. tayanch tushunchalar: iqtisodiy muvozanatlik - bu makroiqtisodiyot darajasida jamiyat ehtiyojlariga mavjud iqtisodiy resurslar miqdorining va ijtimoiy ishlab chiqarish natijalari hajmi hamda tarkibining o’zaro mos kelishligini xarakterlaydi. xususiy muvozanatlik - bu ikkita o’zaro bog’liq bo’lgan iqtisodiy miqdorlar yoki iqtisodiyot tomonlarining miqdoran teng kelishi. umumiy muvozanatlik - bu jamiyatning barcha ehtiyojlari (aholi, davlat, korxona) va milliy ishlab chiqarish real hajmining o’zaro ...

DOC format, 162.5 KB. To download "makroiqtisodiy nisbatlar va muvozanatlik", click the Telegram button on the left.

Tags: makroiqtisodiy nisbatlar va muv… DOC Free download Telegram