iqtisodiy o’sish va milliy boylikning ko’payishi, milliy iqtisodig’tga amal qilish va rivojining natijalaridir

DOC 138,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1705052634.doc iqtisodiy o’sish va milliy boylikning ko’payishi, milliy iqtisodig’tga amal qilish va rivojining natijalaridir reja: 1. iqtisodiy o’sishning mazmuni, turlari va ko’rsatkichlari. 2. iqtisodiy o’sishning omillari. 3. milliy boylik tushunchasi va uning tarkibiy tuzilishi. tayanch tushunchalar: iqtisodiy rivojlanish – ko’p o’lchamli jarayon bo’lib, jamiyatning ijtimoiy, iqtisodiy va ma’naviy taraqqiyotida o’z ifodasini topadi. iqtisodiy o’sish – yamm (imm, smm, md) miqdorining mutloq va aholi jon boshiga hamda iqtisodiy resurs xarajatlari birligi hisobiga ko’payishida va sifatining yaxshilanishida ifodalanadi. iqtisodiy o’sish mezoni – iqtisodiy o’sishni nisbatan to’liq darajada baholash imkonini beradigan ko’rsatkichni xarakterlaydi. iqtisodiy o’sishning ko’rsatkichlari – iqtisodiy o’sishni aniqlashda foydalaniladigan qiymat va natural (jismoniy) ko’rsatkichlar tizimidan iborat. ekstensiv iqtisodiy o’sish – ishlab chiqarishga qo’shimcha iqtisodiy resurslarni jalb qilish orqali ishlab chiqarish hajmining ortib borishi. intensiv iqtisodiy o’sish – ishlab chiqarish omillarining mavjud darajasida, ulardan foydalanish samaradorligini oshirish orqali mahsulot ishlab chiqarish hajmining ko’payib borishi. ustivor ekstensiv iqtisodiy o’sish – iqtisodiy o’sishda ekstensiv …

an iborat bo’lgan, foydalanishga jalb qilingan, ishlab chiqarishning shart –sharoitini va inson faoliyatining tashqi muhitini tashkil qiladigan qismi. ma’naviy boylik - ashyoviy-buyum ko’rinishiga ega bo’lmagan nomoddiy qimmatliklardan va insoniyatning intellektual salohiyati natijalaridan iborat. 1. iqtisodiy o’sishning mazmuni, turlari va ko’rsatkichlari. mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanishi ko’p omilli va shu bilan birga ziddiyatli jarayon hisoblanadi. iqtisodiy rivojlanish hech qachon bir tekis, yuqorilab boruvchi chiziq bo’yicha ro’y bermaydi. shu ayonki, har qanday jamiyatda o’sib borayotgan ehtiyojlarni qondirish va farovon yashash uchun iqtisodiy o’sish yuz berishi kerak. iqtisodiy o’sish, deganda iqtisodiy ravnaq, ya’ni iqtisodiyotning dinamik rivojlanishi bo’lib, yaratilgan tovarlar va xizmatlarning ko’payib borishini bildiradi. ammo iqtisodiy rivojlanish hech qachon bir tekis, yuqorilab boruvchi chiziq bo’yicha ro’y bermaydi. iqtisodiy o’sishni ikki darajada olib qarash mumkin. mikroiqtisodiy va makroiqtisodiy o’sish. mikroiqtisodiy o’sish firma, korxona va tarmoq miqyosidagi rivojlanishni aks ettiradi va ularda o’sish yaratilgan tovarlar va xizmatlarning bozor narxida hisoblangan hajmiga qarab aniqlanadi. makroiqtisodiy o’sish milliy iqtisodiyot, …

adi. shuni aniq tasavvur qilish kerakkki, mahsulotlar va xizmatlar g’oyat xilma-xil bo’lganidan ularning yagona moddiy o’lchami bo’lmaydi. yagona o’lcham vazifasini bozor narxi bajaradi. nima ish bajarilmasin, qanday mahsulot yaratilmasin, uning hajmi shuncha pulga teng deb hisoblanadi. shu sababli yamm ham ikki usulda hisoblanadi. birinchi usulda xarajatlar jamlanadi, ya’ni barcha iste’molchilarning tovar va xizmatlarni sotib olishga sarflangan puli jamlanadi. ikkinchi usulda daromadlar – tovar va xizmatlarni sotishdan tushgan pul daromadlari jamlanadi. iqtisodiy o’sish esa, yammning real hajmi bilan o’lchanadi. gap shundaki, uning qiymat - pul shakli narxlarga bog’liq. yammning moddiy hajmi o’smasada, inflyatsiya ta’sirida narx oshsa, uning qiymat-pul miqdori ortib ketadi. iqtisodiy o’sishga tarixiy jihatdan yondashilganda, u bir xil suratlarda va bir tekis bormaydi. tarixda iqtisodiy o’sish suratlarining jadallashish, jiddiy pasayish va hatto cheklanish davrlari ma’lum. agar katta tarixiy bosqichlar olib qaraladigan bo’lsa, jahon va milliy iqtisodiyotda, barqaror iqtisodiy o’sish, ishlab chiqarishning har tomonlama taraqqiyot manzarasi hosil bo’ladi. shu bilan birga …

ing o’sish sur’ati bilan ishlab chiqarish omillari miqdorining o’zgarishi o’rtasidagi nisbat iqtisodiy o’sishning ekstensiv ¸ki intensiv turlarini belgilab beradi. ekstensiv iqtisodiy o’sishga ishlab chiqarishning avvvalgi texnikaviy asosi saqlanib qolgan holda ishlab chiqarish omillari miqdorining ko’payishi tufayli erishiladi. aytaylik, mahsulot ishlab chiqarishni ikki hissa ko’paytirish uchun mavjud korxona bilan bir qatorda o’rnatilgan uskunalarning quvvati, miqdori va sifati ishchi kuchining soni va malaka tarkibi bo’yicha xuddi o’shanday yana bir korxona quriladi. ekstensiv rivojlanishda, agar u sof holda amalga oshirilsa, ishlab chiqarish samaradorligi o’zgarmay qoladi. iqtisodiy o’sishning intensiv turi sharoitida mahsulot chiqarish miqyoslarini kengaytirishga ishlab chiqarish omillarini sifat jihatidan takomillashtirish: yanada progressivroq ishlab chiqarish vositalarini va yangi texnikani qo’llash, ishchi kuchi malakasini oshirish, shuningdek mavjud ishlab chiqarish potentsialidan yaxshiroq foydalanish yo’li bilan erishiladi. intensiv yo’l ishlab chiqarishga jalb etilgan resurslarning har bir birligidan olinadigan samaraning, pirovard mahsulot miqdorining o’sishida, mahsulot sifatining oshishida o’z ifodasini topadi. bunda mahsulot ishlab chiqarishni ikki hissa oshirish uchun …

y va qiymat ifodasidagi ko’rsatkichlar farqlanadi. iqtisodiy o’sishning jismoniy ko’rsatkichlari ancha aniq natija beradi, (chunki ular inflyatsiya ta’siriga berilmaydi), lekin unversal emas (iqtisodiy o’sish sur’atlarini hisoblashda har xil ne’matlar ishlab chiqarishni umumiy ko’rsatkichga keltirish qiyin). qiymat ko’rsatkichlar keng qo’llaniladi, ammo har doim ham uni inflyatsiyadan to’liq «tozalash» mumkin bo’lavermaydi. shu sababli iqtisodiy o’sish sur’atlari qiyosiy yoki doimiy narxlarda hisoblanadi. makroiqtisodiy darajada iqtisodiy o’sishning asosiy qiymat ko’rsatkichlari quyidagilar hisoblanadi: 1. yamm (imm) yoki milliy daromadning mutloq hajmi va uning o’sish sur’ati; 2. yamm (imm) yoki milliy daromadning aholi jon bosh hisobiga to’g’ri keladigan miqdori va uning o’sish sur’ati; 3. yamm (imm) yoki milliy daromadning iqtisodiy resurs xarajatlari birligi hisobiga to’g’ri keladigan miqdori va uning o’sish sur’ati; iqtisodiy o’sishni aniqlashda har uchala ko’rsatkichdan ham foydalanish mumkin, lekin ularning ahamiyati turlicha. masalan: agar diqqat markazida iqtisodiy potentsial muammosi tursa, birinchi ko’rsatkichdan foydalanish ko’proq mos keladi. alohida mamlakat va regionlardagi aholining turmush darajasini taqqoslashda, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodiy o’sish va milliy boylikning ko’payishi, milliy iqtisodig’tga amal qilish va rivojining natijalaridir"

1705052634.doc iqtisodiy o’sish va milliy boylikning ko’payishi, milliy iqtisodig’tga amal qilish va rivojining natijalaridir reja: 1. iqtisodiy o’sishning mazmuni, turlari va ko’rsatkichlari. 2. iqtisodiy o’sishning omillari. 3. milliy boylik tushunchasi va uning tarkibiy tuzilishi. tayanch tushunchalar: iqtisodiy rivojlanish – ko’p o’lchamli jarayon bo’lib, jamiyatning ijtimoiy, iqtisodiy va ma’naviy taraqqiyotida o’z ifodasini topadi. iqtisodiy o’sish – yamm (imm, smm, md) miqdorining mutloq va aholi jon boshiga hamda iqtisodiy resurs xarajatlari birligi hisobiga ko’payishida va sifatining yaxshilanishida ifodalanadi. iqtisodiy o’sish mezoni – iqtisodiy o’sishni nisbatan to’liq darajada baholash imkonini beradigan ko’rsatkichni xarakterlaydi. iqtisodiy o’sishning ko’rsatkichlari – iqtis...

Формат DOC, 138,5 КБ. Чтобы скачать "iqtisodiy o’sish va milliy boylikning ko’payishi, milliy iqtisodig’tga amal qilish va rivojining natijalaridir", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodiy o’sish va milliy boyl… DOC Бесплатная загрузка Telegram